Sygn. akt I C 537/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: S.S.R. Bartosz Kas
§ 1k.p.c.
(pozew k.560 – 562, postanowienie z dnia 8 sierpnia 2012 roku k.563, postanowienie k.565) Pozwem z dnia 16 lipca 2012 roku A. P. wystąpił przeciwko Miastu Ł. o zapłatę kwoty 69.434,93 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłemu lokatorowi lokalu mieszkalnego nr (...), położonego w nieruchomości przy ul. (...) w Ł. w okresie od dnia 1 listopada 2005 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku oraz opłat eksploatacyjnych związanych z dostawą wody, odprowadzeniem ścieków i wywozem nieczystości stałych. Dochodzone roszczenie obejmowało kwotę 50.431,94 złotych tytułem odszkodowania i opłat eksploatacyjnych oraz kwotę 19.002,99 złotych tytułem odsetek skapitalizowanych na dzień 13 lipca 2012 roku. Nakazem zapłaty z dnia 14 sierpnia 2012 roku wydanym w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie VI Nc – e (...) Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Pismem procesowym z dnia 31 sierpnia 2012 roku Miasto Ł. złożyło sprzeciw od nakazu zapłaty (doręczonego w dniu 20 sierpnia 2012 roku) wnosząc o oddalenie powództwa. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi umorzył postępowanie w sprawie I C 1353/12 na podstawie art.
§ 1k.p.c.
(pozew k.2 – 4 akt sprawy I C 1353/12, nakaz zapłaty k.4v akt sprawy I C 1353/12, sprzeciw od nakazu zapłaty k.5 akt sprawy I C 1353/12, postanowienie k.16 akt sprawy I C 1353/12) Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie sygn. akt I C 1352/11 zasądził od H. T.
(1)na rzecz A. P. kwotę 14.830,95 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2011 roku do dnia zapłaty. Zasądzona kwota 14.830,95 złotych obejmowała kwoty : 12.476,89 złotych tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego nr (...), położonego w L. przy ulicy (...) (art. 18 ust. 1 u.o.p.l.) w okresie od dnia 18 lipca 2008 roku do dnia 30 czerwca 2011 roku oraz 2.354,06 złotych tytułem odsetek skapitalizowanych na dzień 18 lipca 2011 roku. Wysokość odszkodowania obejmowała w poszczególnych okresach następujące kwoty: a) 336,50 złotych (305,22 złotych – odszkodowanie, 31,28 złotych – opłaty eksploatacyjne) w okresie od dnia 18 lipca 2008 roku do dnia 31 stycznia 2010 roku; b) 369,34 złotych (305,22 złotych – odszkodowanie, 64,12 złotych – opłaty eksploatacyjne) w okresie od dnia 1 lutego 2010 roku do dnia 30 czerwca 2011 roku. A. P. wszczął przeciwko H. T.
(1)na podstawie tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 20 maja 2013 roku, wydanego w sprawie sygn. akt I C 1352/11, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 8 października 2013 roku postępowanie egzekucyjne, które prowadzone jest przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie Km 6596/14. Na dzień 16 maja 2014 roku zadłużenie H. T.
(1)obejmowało kwotę 21.256,80 złotych, w tym 14.830,95 złotych tytułem należności głównej, 364 złotych tytułem kosztów procesu, 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa w egzekucji oraz 5.461,85 złotych tytułem odsetek, które naliczane są za każdy kolejny dzień opóźnienia w spłacie długu w wysokości 5,28 złotych dziennie. W okresie od lipca 2014 roku do lutego 2016 roku na rzecz wierzyciela wyegzekwowane zostały należności w kwocie 3.834,25 złotych tj. około 191,71 złotych miesięcznie. (wyrok k.259 akt sprawy I C 1352/11, uzasadnienie k.256 – 259 akt sprawy I C 1352/11, karta rozliczeniowa k.374 – 375, zajęcia wierzytelności k.376 – 378, wniosek o wszczęcie egzekucji k.379) Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego m.in. w odniesieniu do lokali mieszkalnych nr (...). W uzasadnieniu wniosku A. P. wskazał kwoty odszkodowania wyliczone w każdym przypadku jako iloczyn stawki czynszu za 1m 2 oraz powierzchni lokalu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami na dzień 30 listopada 2014 roku, które kształtowało się następująco dla poszczególnych lokali :
- a)8.198,35 złotych (428,65 złotych miesięcznie tj. 9,80 zł x 43,74 m 2) za okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku oraz odsetki skapitalizowane – 854,04 złotych (lokal nr (...));
- b)7.274,70 złotych (404,15 złotych miesięcznie tj. 9,80 zł x 41,24 m 2) za okres od dnia 1 czerwca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku oraz odsetki skapitalizowane – 723,81 złotych (lokal nr (...));
- c)37.907,84 złotych (592,31 złotych miesięcznie tj. 9,80 x 60,44 m 2) za okres od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 listopada 2014 roku oraz odsetki skapitalizowane – 13.220,86 złotych (lokal nr (...));
- d)8.206,86 złotych (356,82 złotych miesięcznie tj. 9,80 zł x 36,41 m 2) za okres od dnia 1 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku oraz odsetki skapitalizowane – 1.038,17 złotych (lokal nr (...));
- e)13.929,91 złotych (352,80 złotych miesięcznie tj. 9,80 zł x 36 m 2) za okres od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku oraz odsetki skapitalizowane – 3.007,26 złotych (lokal nr (...)). Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został doręczony Miastu Ł. w dniu 14 stycznia 2015 roku. Sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi pod sygn. akt I Co 329/14 nie zakończyła się zawarciem ugody przez strony. (wniosek k. 2 – 87 akt sprawy I Co 329/14, potwierdzenie odbioru wniosku k.92 akt sprawy I Co 329/14, protokół z dnia 25 lutego 2015 roku k.94 akt sprawy I Co 329/14) Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zaś zeznania świadków H. T.
(1), E. S., I. S., A. D. i S. D.
(1), a także dokumenty złożone przez strony oraz zawarte w aktach spraw Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi o sygnaturach IV K 139/13, I C 1352/11, I C 1353/12, I Co 329/14, Sądu Rejonowego Lublin Zachód w Lublinie o sygnaturze VI Nc – e (...), jak również dokumentacji fotograficznej obrazującej stan lokali mieszkalnych z dnia dokonania ich oględzin przez biegłego z zakresu czynszów (6 lipca 2016 roku). Sąd pominął natomiast treść dokumentów objętych protokołami rozpraw w sprawie o sygnaturze akt IV K 139/13 prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, a obejmujących zeznania świadków oraz uzupełniającą ustną opinię biegłego z zakresu budownictwa – J. K. mając na względzie obowiązująca w procesie cywilnym zasadę bezpośredniości. Jedynie na marginesie należy wskazać, że nie istniała żadna obiektywna przeszkoda w zgłoszeniu dowodów z zeznań świadków, którzy występowali w toku postępowania karnego w charakterze oskarżycieli posiłkowych. Co więcej zarówno E. S., jak i S. D.
(1)złożyli w niniejszej sprawie zeznania jako świadkowie, zaś wnioski o przesłuchanie w tym charakterze W. S.
(1)i W. K. zostały cofnięte (k.189v i k.351). Nadto trudno przyjąć możliwość wykorzystania powyższych dokumentów, w szczególności co do okoliczności związanej ze stanem technicznym nieruchomości przy ulicy (...) w Ł., skoro strona powodowa wyraźnie oponowała przeciwko przesłuchaniu świadków na tezę pozostającą w domenie specjalisty z zakresu budownictwa. W odniesieniu do ekspertyzy stanu technicznego budynków mieszkalnych przy ulicy (...) w Ł. (k.239 – 275) sporządzonej przez A. S. należy zaznaczyć, że ma ona charakter dokumentu prywatnego, a została wykonana na przełomie listopada – grudnia 2005 roku, a więc jeszcze w okresie, gdy Miasto Ł. pozostawało nie tylko współwłaścicielem, ale również administratorem spornej nieruchomości (na mocy aktu notarialnego z dnia 27 października 2006 roku, Rep A nr 5225/06, Miasto Ł. zbyło na rzecz A. P. przysługujący mu udział w wysokości (...) w prawie własności nieruchomości k.196 – 200, raport k.250). Zły stan techniczny samej nieruchomości, jak również poszczególnych lokali nie jest w niniejszej sprawie kwestią sporną, przy czym okolicznością mającą znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia pozostaje możliwość wykorzystania poszczególnych lokali mieszkalnych jako przedmiotu najmu, a ta nie została ostatecznie wykluczona. Załączona opinia prywatna wzmacniała argumentację strony pozwanej, aczkolwiek jedynie do momentu ostatecznego stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wyłączających z użytkowania lokali nr (...), przy czym na chwilę zamknięcia rozprawy nie został przedstawiony jakikolwiek dokument uniemożliwiający najem spornych lokali. Ostatecznie zatem kwestia złego stanu technicznego samej nieruchomości, jak i lokali będących przedmiotem postępowania stanowiła czynnik decydujący o wysokości ewentualnego czynszu, jaki właściciel mógłby uzyskać na wolnym rynku z tytułu ich najmu. Dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego Sąd nie uwzględnił treści nagrania rozmowy pomiędzy S. D.
(1), a A. P. (płyta CD k.391), gdyż nie obejmowała ona okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Analiza przeprowadzonej konwersacji nie daje podstaw do formułowania tezy o nakłanianiu świadka przez powoda do świadomego nieuiszczania jakichkolwiek opłat tytułem zajmowania lokalu mieszkalnego numer (...). Wreszcie Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze strony A. P.. Warto zaznaczyć, że wniosek w tym zakresie został zgłoszony przez stronę powodową na rozprawie w dniu 21 marca 2017 roku, a więc prawie dwa lata od momentu wytoczenia powództwa i jako taki został oceniony jak spóźniony (art. 217 § 2 k.p.c.), tym bardziej, że pełnomocnik A. P. nie usprawiedliwił w żaden sposób niemożności zaoferowania tego środka dowodowego na wcześniejszym etapie procesu, a jego uwzględnienie skutkowałoby nieuzasadnionym przedłużaniem postępowania, które z uwagi na stan sprawy pozwalało na zamknięcie rozprawy i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazać należy, że okoliczność objęta tezą dowodową dla powoda (efektywność najmu) została wyczerpująco wyjaśniona przez eksperta z zakresu czynszów, a sam dowód z przesłuchania stron ma charakter tylko i wyłącznie subsydiarny (art. 299 k.p.c.). Ustalenia w zakresie wysokości odszkodowania należnego powodowi poczynione zostały na podstawie opinii biegłego z zakresu wyceny czynszów A. K.. Przeprowadzona ekspertyza była rzetelna, spójna i odpowiadała wyczerpująco na zakreśloną tezę dowodową. W ramach uzupełniających pisemnej oraz ustnej opinii biegły w rzeczowy i przekonywujący sposób odniósł się do wszystkich wątpliwości zgłaszanych przez strony, w szczególności metody szacowania czynszu, problematyki tzw. okresów bezczynszowych, a także czynników wpływających na ostateczną wysokość odszkodowania, w szczególności zaś stanu technicznego lokali będących przedmiotem sporu. Przyjęta przez biegłego metodologia odwołująca się do wysokości wskaźników przeliczeniowych kosztu odtworzenia jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych dla Miasta Ł. nie budzi zastrzeżeń, tym bardziej, że jest powszechnie stosowana przez większość ekspertów z zakresu szacowania czynszów. Potencjalna możliwość najmu lokali, pomimo stanu technicznego i estetycznego nieruchomości została przeanalizowana w odniesieniu do specyfiki (...) rynku nieruchomości oraz doświadczenia eksperta, któremu znane są z racji wykonywanej funkcji przypadki, w których pomieszczenia nawet o gorszym standardzie, niż opiniowane, znajdują zainteresowanych. Co istotne biegły wprost zastrzegł, że opróżnienie lokali z przedmiotów i poczynienie stosunkowo niewielkich nakładów na odnowienie pomieszczeń mieszkalnych przy ulic (...) czyniłoby je przedmiotem najmu porównywalnym do innych lokali znajdujących się w pobliskim sąsiedztwie, a nie „cierpiących” z powodu braku zasiedlenia. W odniesieniu do wskaźnika efektywności czynszu najmu argumentacja eksperta była przekonywująca i oparta na rzeczowych argumentach. W przypadku profesjonalisty trudniącego się na co dzień obrotem nieruchomościami, a taką osobą jest niewątpliwie A. P. (wpisany od dnia 22 grudnia 1997 roku do (...) jako przedsiębiorca działający pod firmą (...), którego głównym przedmiotem działalności pozostaje wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi), trudno dopuścić możliwość, aby podmiot taki pozwalał sobie na dłuższe przerwy w możliwości generowania dochodów. Niemniej jednak z uwagi na stan techniczny lokali, konieczność ich odnowienia oraz mimo wszystko czas potrzebny na znalezienie nowego najemcy w przypadku przeznaczenia lokalu na tzw. wolny rynek Sąd podziela konkluzje biegłego o możliwości skorygowania wysokości określonego czynszu o 5 %, co odpowiada nie tylko doświadczeniu życiowemu, ale również zasadom logiki. Uwzględniając powyższe, a także wiedzę, długoletnie doświadczenie w przygotowywaniu opinii na potrzeby spraw o zbliżonej tematyce nie ujawniły się żadne okoliczności deprecjonujące wartość dowodową przygotowanej ekspertyzy. Na marginesie jedynie warto podkreślić, że końcowe wnioski złożonej ekspertyzy zostały odpowiednio zmodyfikowane przez Sąd dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na ustalony ostatecznie czasowy zakres odpowiedzialności pozwanego oraz zgłoszone przez niego zarzuty, przy czym kwestie te zostaną opisane w dalszej części rozważań. Jednocześnie Sąd nie podziela zarzutu strony pozwanej o „spóźnionym charakterze” wnioskowanego dowodu z opinii biegłego do spraw czynszów. O ile uzasadnionym pozostaje twierdzenie o konieczności zgłaszania wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko (dyrektywa zawarta w art. 6 k.p.c.), w tym także w piśmie inicjującym postępowanie, jakim jest niewątpliwie pozew, o tyle nie oznacza to wymogu zgłoszenia przez powoda wszelkich środków dowodowych bez znajomości stanowiska procesowego przeciwnika, który w tym konkretnym przypadku nie musiał, ale mógł przyznać metodologię obliczenia odszkodowania, co czyniłoby zbędnym odwołanie się do wiedzy specjalnej biegłego. Tym samym A. P. do momentu wyraźnego zakwestionowania przyjętej przez niego stawki czynszu przez stronę pozwaną nie pozostawał w potrzebie odwoływania się do środków dowodowych związanych z opinią biegłego. Co więcej wysokość stawki czynszu nie została zanegowana wprost przez Miasto Ł. w sprzeciwach od nakazu zapłaty w obu sprawach, a wyraźne stanowisko procesowe w tej mierze zostało wyrażone dopiero w toku rozprawy z dnia 26 października 2015 roku i spotkało się z natychmiastową reakcją A. P. wnioskującego o przeprowadzenie ekspertyzy z zakresu szacowania czynszów w odniesieniu do wszystkich lokali mieszkalnych objętych sporem. W tym kontekście brak jest podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 217 § 2 k.p.c. (prekluzja dowodowa). Sąd Rejonowy zważył, co następuje : Powództwa, w zakresie w jakim postępowania nie zostały umorzone, zasługiwały na uwzględnienie jedynie w części. Na wstępie koniecznym jest poczynienie zastrzeżenia, że formalne połączenie obu spraw o sygnaturach akt I C 537/15 i I C 634/15 nie skutkowało powstanie jednej nowej sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Samo połączenie spraw jest jedynie zabiegiem technicznym mającym znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej. Nadal jednak każda ze spraw zachowuje swoją odrębność i pozostaje samodzielną sprawą wymagającą odrębnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2008 roku, I CZ 148/07, Lex nr 621810, postanowienie SN z dnia 2 lipca 2009 roku, III PZ 5/09, Lex nr 551888). Stosownie do treści art. 355 § 1 k.p.c. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew. W myśl art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 203 § 4 k.p.c. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. W toku niniejszego postępowania A. P. ograniczył powództwa odpowiednio w sprawie sygnatura akt I C 634/15 o kwotę 1.947,94 złotych (pismo procesowe z dnia 27 grudnia 2016 roku k.522 – 524), a w sprawie sygnatura akt I C 537/15 łącznie o kwotę 10.520,25 złotych (pismo procesowe z dnia 5 września 2016 roku k.425 – 427 oraz pismo procesowe z dnia 27 grudnia 2016 roku k.522 – 524), a cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia w tym zakresie zostało potwierdzono na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku (k.550). Wobec tak ukształtowanego stanowiska procesowego A. P. oraz braku sprzeciwu strony pozwanej, która otrzymała odpisy pism procesowych z dnia 5 września 2016 roku oraz 27 grudnia 2016 roku (odpowiednio w dniu 29 września 2016 roku oraz w dniu 20 stycznia 2017 roku), a także nie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 203 § 4 k.p.c., postępowanie w zakresie cofniętego żądania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. podlegało umorzeniu (punkty I.1 oraz II.1 wyroku). Przechodząc do merytorycznej oceny zgłoszonych roszczeń należy wskazać, że ich materialno – prawną podstawą pozostaje art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2001, Nr 71, poz. 733 z późń. zm.), zgodnie z którego treścią jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121). W myśl zaś art. 417 § 1 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przesłanką odpowiedzialności gminy jest niedostarczenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej do jego otrzymania na mocy prawomocnego orzeczenia sądu, powstanie po stronie właściciela szkody, a także związek przyczynowy pomiędzy tymi dwiema okolicznościami. Obowiązek gminy, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.o.p.l. polegający na złożeniu oferty najmu lokalu socjalnego jest korelatem uprawnienia osoby eksmitowanej do zawarcia umowy najmu, natomiast w relacji z właścicielem lokalu jest ściśle związany z wykonywaniem władzy publicznej w zakresie wykonywania zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego i zapewnieniem wierzycielowi możliwości podjęcia skutecznej egzekucji. Przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej gminy za szkodę poniesioną przez właściciela za niedostarczenie lokalu socjalnego stanowi bezprawne zaniechanie wykonania obowiązku publicznoprawnego wynikającego z ustawy a nie obowiązku wynikającego z orzeczenia sądowego. Prawomocny wyrok przyznający uprawnienie do lokalu socjalnego ma to znaczenie, że gmina właściwa jest zobowiązana zapewnić osobie uprawnionej lokal socjalny (art. 14 ust. 1 zd. 1 u.o.p.l.). Brak ustawowego unormowania terminu wykonania obowiązku i zdarzeń, od których byłby uzależniony jego bieg, pozostaje bez wpływu na aktualizację obowiązku naprawienia szkody poniesionej przez właściciela wskutek braku możliwości podjęcia skutecznej egzekucji, dysponowania lokalem i osiągania z tego tytułu dochodów lub poniesienia kosztów korzystania przez osoby eksmitowane z lokalu. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej gminy jest bezprawność działania polegająca na zaniechaniu wykonania obowiązku. Ustalenie faktu zaniechania wiąże się z wiedzą gminy o wyroku, którym zostało przyznane uprawnienie do lokalu socjalnego. Gmina nie jest stroną stosunku pomiędzy właścicielem a lokatorem. Jeżeli gmina uczestniczy w procesie realizując uprawnienie do wstąpienia do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego (art. 15 ust. 2 u.o.p.l.), wiedzę taką ma z chwilą jego wydania. Uczestnictwo w procesie jest jednak uprawnieniem a nie obowiązkiem, a więc sama możliwość udziału w procesie wskutek zawiadomienia przez sąd nie jest równoznaczna z wiedzą o wyroku. W takim wypadku ustalenie chwili uzyskania wiedzy musi nastąpić in casu z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 roku, V CA 1/15, OSNC 2016/C/61, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 roku, V CA 2/15, Legalis nr 1285395). Uwzględniając treść powyższych rozważań koniecznym okazało się na gruncie niniejszej sprawy określenie ram czasowej odpowiedzialności pozwanego w odniesieniu do poszczególnych lokali, a także żądań składających się na ostatecznie sprecyzowane roszczenie. Nie bez znaczenia dla tej kwestii pozostawały okoliczności : odebrania przez H. T.
(1)skierowania do lokalu socjalnego w dniu 20 maja 2014 roku, śmierci W. J. w dniu 17 marca 2015 roku, a także zgłoszenie w ramach żądanego odszkodowania również ponoszonych przez A. P. opłat eksploatacyjnych, przy czym dopiero w toku procesu (pismo procesowe z dnia 5 września 2016 roku). Nadto niezbędnym pozostawała ocena zgłoszonego przez Miasto Ł. zarzutu przedawnienia w odniesieniu do roszczenia objętego sprawą sygnatura akt I C 537/15 za okres do dnia 18 grudnia 2011 roku, a także roszczeń w obu połączonych sprawach związanych z opłatami eksploatacyjnymi za okres sprzed dnia 29 września 2016 roku. W przypadku lokalu nr (...) odpowiedzialność Miasta Ł. została ograniczona do przedziału czasowego od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 20 maja 2014 roku. Postępowanie sądowe w przedmiocie opróżnienia spornego lokalu toczyło się z inicjatywy samego pozwanego w sprawie sygn. akt XVII C 479/05 prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, a zakończone zostało wyrokiem uwzględniającym powództwo w dniu 11 października 2005 roku. Jednocześnie w dniu 8 lutego 2006 roku do Urzędu Miasta Ł. wpłynął wniosek o przyznanie m.in. H. T.
(1)lokalu socjalnego. Trudno zatem przyjąć, ażeby w dniu 1 sierpnia 2009 roku Miasto Ł. nie było świadome ciążącego na nim obowiązku. Z drugiej strony nie bez znaczenia pozostawał fakt, że H. T.
(1)jako osoba uprawniona odebrała skierowanie do lokalu socjalnego w dniu 20 maja 2014 roku i ta data wyznaczała ustanie odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Należy wyraźnie podkreślić, że art. 14 ust. 6 u.o.p.l. nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, nie zaś do czasu faktycznego zawarcia umowy najmu takiego lokalu. Takie rozumienie przytoczonego przepisu winno zostać odniesione do zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej opisanej w art. 18 ust. 5 u.o.p.l. W konsekwencji gmina nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji związanych z dalszym zajmowaniem lokalu przez osobę uprawnioną, co do której właściciel dysponuje odrębnym roszczeniem wynikającym z art. 18 ust. 1 i 3 u.o.p.l. Z tożsamych względów należy przeciwstawić się trwaniu obowiązku gminy w okresie od chwili złożenia oferty umowy najmu do czasu jej faktycznego zawarcia. Przyczyny takiego stanu rzeczy mogą pozostawać różnorodne, w tym obciążać zarówno uprawnionego do lokalu socjalnego, jak również samą gminę, niemniej jednak to powód chcąc rozszerzyć zakres odpowiedzialności ponad datę złożenia oferty umowy najmu winien zgodnie z zasadą ciężaru dowodu wykazać okoliczności przemawiające za rozszerzonym czasookresem odpowiedzialności. Nieuzasadnionym okazał się w powyższym zakresie zgłoszony zarzut przedawnienia. W myśl art. 417 k.c. w zw. z art. 442 1 k.c. przedawnienie roszczeń odszkodowawczych kierowanych przeciwko gminie z uwagi na brak dostarczenia lokalu socjalnego ulega 3 letniemu terminowi przedawnienia. A. P. dochodził w niniejszej sprawie zapłaty za okres począwszy od dnia 1 sierpnia 2009 roku, przy czym bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany zainicjowaniem postępowania w sprawie VI Nc – e (...) (pozew z dnia 16 lipca 2012 roku obejmujący należności za okres od dnia 1 listopada 2005 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku), ostatecznie umorzonej przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 roku w sprawie sygn. akt I C 1353/12. W judykaturze dominuje zaś pogląd zgodnie z którym wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym zakończonym umorzeniem postępowania na podstawie art.
§ 1k.p.c.
przerywa bieg terminu przedawnienia (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2013 roku, III CZP 66/13, OSNC 2014/7-8/72, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 maja 2016 roku, III Ca 534/16, LEX nr 2130453, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 roku, III Ca 1483/15, LEX nr 2132520). Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego w związku z niedostarczeniem lokalu socjalnego byłemu lokatorowi lokalu mieszkalnego nr (...) obejmował okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 17 marca 2015 roku. Należy jedynie zaznaczyć, że Miasto Ł. posiadało status interwenienta ubocznego w sprawie sygn. akt I C 854/11 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, a zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 25 listopada 2011 roku w przedmiocie opróżnienia lokalu. Tym samym świadomość ciążącego obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego W. J. w dniu 1 maja 2013 roku pozostaje bezsporna. Z kolei datą wyznaczającą ustanie odpowiedzialności pozwanego jest dzień 17 marca 2015 roku, a więc chwila śmierci uprawnionego. W przypadku lokali mieszkalnych nr (...) jako początkową datę odpowiedzialności odszkodowawczej Miasta Ł. należało przyjąć dzień następujący po dniu, w którym uprawomocniły się orzeczenia w przedmiocie opróżnienia przedmiotowych pomieszczeń z jednoczesnym przyznaniem byłym lokatorom uprawnienia do lokali socjalnych. W obu postępowaniach prowadzonych przez Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w sprawach sygn. akt I C 55/12 oraz I C 1068/10 pozwany realizował swoje uprawnienia procesowe jako interwenient uboczny. Skoro Gmina Ł. wyraziła zainteresowanie przebiegiem obu procesów i skorzystała z prawa przysługującego jej na podstawie art. 15 ust. 2 u.o.p.l. to brak jest podstaw do uznania, że nie wiedziała o treści zapadłego w nich orzeczenia, tym bardziej, że jako interwent uboczny mogła skutecznie odwoływać się do sądu wyższej instancji w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania uprawnienia do lokalu socjalnego. W konsekwencji okoliczności faktyczne niniejszej sprawy prowadziły do przyjęcia, że obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego zaktualizował się odpowiednio w dniu 4 stycznia 2013 roku (wyrok w sprawie I C 55/12 dotyczący lokalu mieszkalnego nr (...) stał się prawomocny z dniem 3 stycznia 2013 roku) oraz w dniu 17 sierpnia 2011 roku (wyrok w sprawie I C 1160/12 dotyczący lokalu mieszkalnego nr (...) stał się prawomocny z dniem 16 sierpnia 2013 roku). Bezspornym pozostawał przy tym fakt zajmowania obu lokali mieszkalnych przez byłych lokatorów na dzień 22 kwietnia 2015 roku, co wyznaczało graniczną datę odpowiedzialności pozwanego. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że pomimo braku zgłoszenia w tym zakresie ze strony pozwanej zarzutu przedawnienia, aktualność w odniesieniu do lokalu mieszkalnego nr (...) zachowują rozważania dotyczące przerwania biegu przedawnienia z uwagi na zainicjowanie elektronicznego postępowania upominawczego, zakończonego ostatecznie umorzeniem postępowania. Pozew z dnia 14 czerwca 2012 roku rozpoznany w sprawie sygn. akt VI Nc – e (...) obejmował żądanie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłym lokatorom lokalu mieszkalnego nr (...) za okres od dnia 1 sierpnia 2011 roku do dnia 31 maja 2012 roku, a postępowanie ostatecznie zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 28 listopada 2012 roku w sprawie I C 1160/12. Zakres czasowy odpowiedzialności pozwanego w związku z lokalem mieszkalnym nr (...) obejmował zaś okres od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku. Załączone do niniejszej sprawy dokumenty nie potwierdzają, aby Miasto Ł. występowało w sprawie sygn. akt I C 1510/12 prowadzonej przez Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w charakterze interwenienta ubocznego. Przemawia za tym w szczególności treść protokołu rozprawy z dnia 6 lutego 2013 roku, na której w imieniu Miasta Ł. nikt się nie stawił pomimo prawidłowego zawiadomienia, a o kolejnym terminie rozprawy powiadomione zostały jedynie strony obecne tj. A. P., A. D. i S. D.
(1). Nadto w treści komparycji wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie Miasto Ł. nie zostało wskazane jako występujące w charakterze interwenienta ubocznego. Tym samym pierwszym dniem wyznaczającym świadomość pozwanego o ciążącym na nim obowiązku był dzień następujący po otrzymaniu wezwania do zapewnienia lokalu socjalnego byłym lokatorom lokalu mieszkalnego nr (...) wraz z odpisem prawomocnego wyroku w sprawie I C 1510/12 tj. 25 czerwca 2013 roku (pismo z dnia 19 czerwca 2013 roku odebrane w dniu 24 czerwca 2013 roku). Wobec niekwestowanego faktu dalszego zajmowania spornego lokalu na dzień 22 kwietnia 2015 roku, data ta wyznaczała zakres odpowiedzialności pozwanego w niniejszej sprawie. Uwzględniając treść powyższych rozważań oraz końcowe wnioski zawarte w opinii biegłego z zakresu czynszów wysokość świadczenia możliwego do uzyskania przez A. P. na wolnym rynku z tytułu najmu poszczególnych lokali kształtowała się następująco:
- a)lokal nr (...) w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 20 maja 2014 roku - za okres od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 31 marca 2014 roku – 25.926,56 złotych; - za okres od dnia 1 kwietnia 2014 roku do dnia 30 kwietnia 2014 roku – 438,59 złotych; (czynsz za okres kwiecień – wrzesień 2014 roku – 2.631,56 złotych, 2.631,56 złotych / 6 miesięcy = 438,59 złotych miesięcznie) - za okres od dnia 1 maja 2014 roku do dnia 20 maja 2014 roku – 282,96 złotych; (438,59 złotych x 20/31 = 282,96 złotych) Łączna wysokość możliwego do uzyskania czynszu objęła kwotę 26.648,11 złotych, która przy uwzględnieniu 5 % korekty prowadziła do otrzymania kwoty 25.315,70 złotych (26.648,11 złotych x 0,95)
- b)lokal nr (...) w okresie od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 17 marca 2015 roku - za okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 września 2014 roku – 5.570,58 złotych; - za okres od dnia 1 października 2014 roku do dnia 28 lutego 2015 roku – 1.539,65 złotych; (czynsz za okres październik 2014 roku – marzec 2015 roku – 1.847,58 złotych, 1.847,58 złotych / 6 miesięcy = 307,93 złotych miesięcznie); - za okres od dnia 1 marca 2015 roku do dnia 17 marca 2015 roku – 168,86 złotych; (307,93 złotych x 17/31 = 168,86 złotych); Łączna wysokość możliwego do uzyskania czynszu objęła kwotę 7.279,09 złotych, która przy uwzględnieniu 5 % korekty prowadziła do otrzymania kwoty 6.915,13 złotych (7.279,09 złotych x 0,95)
- c)lokal nr (...) w okresie od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku – 63,44 złotych (czynsz za okres czerwiec – wrzesień 2013 roku – 1.268,74 złotych, 1.268,74 złotych / 4 miesiące = 317,18 złotych miesięcznie, 317,18 x 6/30 = 63,44 złotych); - w okresie od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 951,54 złotych (3 miesiące x 317,18 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 5.635,32 złotych Łączna wysokość możliwego do uzyskania czynszu objęła kwotę 6.650,30 złotych, która przy uwzględnieniu 5 % korekty prowadziła do otrzymania kwoty 6.317,78 złotych (6.650,30 złotych x 0,95).
- d)lokal nr (...) w okresie od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 31 stycznia 2013 roku – 245,77 złotych (czynsz za okres styczeń – marzec 2013 roku – 846,53 złotych, 846,53 złotych / 3 miesiące = 282,18 złotych miesięcznie, 282,18 x 27/31 = 245,77 złotych) - w okresie od dnia 1 lutego 2013 roku do dnia 30 marca 2013 roku – 564,36 złotych (2 miesiące x 282,18 złotych); - w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 6.631,42 złotych; Łączna wysokość możliwego do uzyskania czynszu objęła kwotę 7.441,55 złotych, która przy uwzględnieniu 5 % korekty prowadziła do otrzymania kwoty 7.069,47 złotych (7.441,55 złotych x 0,95).
- e)lokal nr (...) w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 16 sierpnia 2013 roku – 6.698,12 złotych; - w okresie od dnia 17 sierpnia 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 5.301,93 złotych; Łączna wysokość możliwego do uzyskania czynszu objęła kwotę 12.00,05 złotych (6.698,12 złotych + 5.301,93 złotych), która przy uwzględnieniu 5 % korekty prowadziła do otrzymania kwoty 11.400,04 złotych (12.00,05 złotych x 0,95). W tym miejscu należy wskazać, że przyjęte przez biegłego kwoty czynszu możliwego do uzyskania w powyżej przedstawionych okresach zostały ostatecznie skorygowane w każdym przypadku o 5 % (tzw. współczynnik efektywności najmu). Wynika to z uwzględnienia tzw. okresów bezczynszowych, a więc okresów, w których zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego właściciel nie byłby w stanie uzyskać zasiedlenia lokalu. Przyjmując konieczność odnowienia wszystkich lokali oraz ich opróżnienia z pozostawionych przedmiotów, co jest okolicznością bezsporną, a także znalezienia osoby potencjalnie zainteresowanej wynajmem lokalu współczynnik 5 % nie jest wygórowany, a przy tym odpowiada w przybliżeniu czasookresowi, w jakim lokale pozostawałyby niezasiedlone. Co więcej kwestia ta została ostatecznie przyznana również przez biegłego w ramach uzupełniającej ustnej opinii, który wprost stwierdził, że przy rozważaniu przeznaczenia opiniowanych pomieszczeń na potrzeby wolnego rynku mieszkaniowego przyjąłby możliwość skorygowania przedstawionych wyliczeń o taki właśnie współczynnik wysokości czynszu. Na marginesie jedynie należy wskazać, że sam fakt braku zasiedlenia 4 z 5 opiniowanych lokali (nr (...)) po ich zwolnieniu przez byłych lokatorów nie może automatycznie prowadzić do twierdzenia o braku możliwości generowania jakichkolwiek dochodów z tytułu ich najmu. Przyjęcie takiego stanowiska stałoby w całkowitej opozycji do rzeczowych argumentów przedstawionych przez eksperta z dziedziny czynszów. Nadto argumentacja ta pomija fakt, że dysponentem lokali pozostaje ich właściciel, w którego gestii pozostaje sposób ich wykorzystania. Brak dalszego najmu pomieszczeń po ich opróżnieniu nie przekreśla przy tym samego obowiązku gminy co do zapewnienia lokali socjalnych osobom uprawnionym, a w konsekwencji niemożności ich wykorzystania przez właściciela przez cały okres niewywiązywania się z tej powinności. Jednocześnie Sąd nie podzielił zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu czynienia przez powoda użytku ze swego prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego to pojęcie niedookreślone, nieostre, a powoływanie się na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego powinno wiązać się z konkretnym wykazaniem o jakie zasady współżycia społecznego w konkretnym wypadku chodzi oraz na czym polega sprzeczność danego działania z tymi zasadami. Taki charakter klauzul generalnych nakazuje ostrożne korzystanie z instytucji nadużycia prawa podmiotowego jako podstawy oddalenia powództwa, a przede wszystkim wymaga wszechstronnego rozważenia okoliczności, aby w ten sposób nie doprowadzić do podważenia pewności obrotu prawnego. Zasadą bowiem jest, że ten kto korzysta ze swego prawa postępuje zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. Norma zawarta w art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko po wykazaniu wyjątkowych okoliczności, w sytuacji, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2017 roku, II CSK 236/16, Lex nr 2242151, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1969 roku, III CRN 310/69, OSNCP 1970, Nr 6, poz. 115, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2006 roku, IV CSK 149/05, Lex nr 258681, komentarz J. G. do art. 5 k.c., Lex, komentarz S. D. do art. 5 k.c.). W powyższym kontekście zaznaczenia wymaga fakt, że strona pozwana nie wyartykułowała bezpośrednio jaka zasada współżycia społecznego została konkretnie naruszona w realiach niniejszej sprawy, niemniej jednak z uwagi na sygnalizowaną zasadę tzw. „czystych rąk” oraz całokształt argumentacji zgłoszonej w toku postępowania należy przyjąć, że nadużycie przysługującego A. P. prawa podmiotowego wiąże się z dochodzeniem odszkodowania stanowiącego możliwy do uzyskania na wolnym rynku czynsz z tytułu najmu lokali znajdującym się w bardzo złym stanie technicznym. W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd nie kwestionuje oceny technicznej oraz estetycznej przedmiotowych lokali mieszkalnych, co potwierdziła nie tylko załączona do akt sprawy dokumentacja fotograficzna, ale również spostrzeżenia samego eksperta dokonującego oględzin pomieszczeń. Niemniej jednak nie można stracić z pola widzenia, że lokale te pomimo niezbyt „efektownego” wyglądu na pierwszy rzut znalazłyby potencjalnych najemców. Biegły potwierdził tą okoliczność odwołując się do paradoksu panującego na (...) rynku nieruchomości, w ramach którego lokal o gorszym stanie technicznym, a do tego położony w gorszej okolicy potrafi znaleźć najemcę w krótszym okresie niż lokal o lepszym standardzie i lokalizacji. Co więcej ekspert zaznaczył poprzez odwołanie się do posiadanego doświadczenia i długoletniej znajomości realiów rynku nieruchomości, że przy dokonaniu nieznaczących nakładów i odnowieniu wszystkich lokali odpowiadałyby one swym standardem typowym lokalom położonym w najbliższej okolicy nieruchomości przy ulicy (...) w Ł., które pozostają zasiedlone i nie brakuje popytu na ich wynajem. W dalszej kolejności warto podkreślić, że na dzień zamknięcia rozprawy w obrocie prawnym nie funkcjonowała żadna decyzja wyłączająca poszczególne lokale z użytkowania. Uprzednio wydane przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego decyzje zostały ostatecznie uznanie za nieważne przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a w konsekwencji odpadł argument przemawiający za nieprzydatnością na cele mieszkaniowe lokali nr (...). Jednocześnie sam fakt prawomocnego skazania A. P. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2015 roku w sprawie IV K 139/13 nie przekreśla możliwości występowania z roszczeniem odszkodowawczym w niniejszej sprawie. Po pierwsze, przedmiotowe orzeczenie wydane zostało jeszcze w dacie obowiązywania decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Po wtóre, Sąd jest związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa (art. 11 k.p.c.), przy czym sentencja przedmiotowego orzeczenia odnosi się jedynie do bezspornego między stronami zaniechania wykonania prac remontowo – budowlanych na ternie nieruchomości przy ulicy (...) w Ł.. W żadnej mierze nie obejmuje natomiast tematyki poszczególnych lokali mieszkalnych mających stanowić przedmiot najmu na wolnym rynku. Po trzecie, ponownie należy zaznaczyć, że pomimo złego wyglądu technicznego i estetycznego samej nieruchomości, jak i opiniowanych lokali, ekspert z zakresu czynszów nie miał najmniejszych wątpliwości, co do możliwości znalezienia potencjalnych chętnych na ich najem. Reasumując tą część rozważań należy podkreślić, że stan techniczny spornych pomieszczeń i ich wygląd estetyczny nie stanowi ostatecznie czynnika wykluczającego możliwość ich wynajęcia w okresie objętym żądaniem pozwu. O ile kwestia ta może budzić pewne wątpliwości i wewnętrzny sprzeciw to nie należy zapominać o całym przekroju społeczeństwa oraz poziomie ubóstwa panującego, w szczególności w większych aglomeracjach miejskich i zdecydowanie odmiennych kryteriach doboru lokali (przede wszystkim stosunek dochodów do wysokości miesięcznego czynszu) przez potencjalnych najemców. W tym aspekcie stanowisko eksperta z dziedziny czynszów zasługuje na aprobatę, tym bardziej, że warunki panujące w lokalach przy ulicy (...) nie były kontestowane przez część byłych lokatorów (m.in. zeznania świadków E. S. i I. S.). Odpowiedzialność odszkodowawcza gminy na podstawie art. 18 ust. 5 u.o.p.l. odwołuje się do treści art. 417 k.c., a to oznacza, że ustawa nie ogranicza szkody, naprawienia której może żądać właściciel w przypadku niewykonania przez gminę wyroku obligującego do dostarczenia lokalu socjalnego. Roszczenie odszkodowawcze obejmuje zatem wynagrodzenie szkody w pełnej wysokości, w tym także z tytułu opłat eksploatacyjnych związanych z zajmowaniem lokalu (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2008 roku, III CZP 46/08, Lex nr 437195, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2013 roku, II CSK 323/09, Lex nr 602680, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2012 roku, III CZP 12/12, OSNC 2012/12/138, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2015 roku, III Ca 1373/14, Lex nr 2126039, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 7 października 2014 roku, III Ca 636/14, Lex nr 2130889). W realiach niniejszej sprawy bezspornym pomiędzy stronami pozostawał fakt, że byli lokatorzy lokali nr (...) nie ponosili również żadnych kosztów tytułem opłat eksploatacyjnych związanych ze zużyciem wody, odprowadzeniem ścieków i wywozem nieczystości stałych. Przedłożone przez A. P. wyliczenia szkody poniesionej z tego tytułu nie były ostatecznie kwestionowane przez pozwanego, przy czym zgłoszony został zarzut przedawnienia roszczeń w tej mierze, który należało uznać za zasadny. Nie ulega wątpliwości, że każde powództwo identyfikowane jest przez zgłoszone żądanie oraz jego podstawę faktyczną. W tym kontekście nie zasługuje na aprobatę stanowisko powoda, sprowadzające zagadnienie żądanego odszkodowania wyłącznie do jego wysokości z pominięciem elementów stanowiących jego części składowe. Jak już wyżej wskazano roszczenie wywiedzione w oparciu o treść art. 18 ust. 5 u.o.p.l. uprawnia powoda do żądania naprawienia szkody nie tylko w zakresie czynszu, jaki mógłby uzyskać, gdyby swobodnie dysponował lokalem, ale także kosztów związanych z opłatami eksploatacyjnymi (zasada pełnego odszkodowania – art. 361 § 2 k.c.). Nie oznacza to jednak, że wartości te (czynsz oraz opłaty eksploatacyjne) mogą być swobodnie modyfikowane w toku trwającego postępowania bez negatywnych konsekwencji związanych z ewentualnym podniesieniem zarzutu przedawnienia. Należy podkreślić, że w ramach reżimu odpowiedzialności deliktowej gminy zarówno w przypadku czynszu, jak i opłat eksploatacyjnych obowiązuje 3 – letni termin przedawnienia roszczeń (art. 442 1 k.c.). W toku niniejszej sprawy A. P. po raz pierwszy zgłosił w ramach podstawy faktycznej dochodzonych żądań koszty poniesione tytułem opłat eksploatacyjnych w piśmie procesowym z dnia 5 września 2016 roku (k.425 – 427, data nadania przesyłką pocztową – k.498). Z treści uzasadnienia pozwu zarówno w sprawie I C 537/15, jak również sprawie I C 634/15 wprost wynika, że powód utożsamiał poniesioną szkodę jedynie z brakiem możliwości najmu zajętych lokali na wolnym rynku, czego potwierdzeniem była przyjęta metodologia obliczenia wysokości roszczeń (w przypadku każdego z pomieszczeń jako iloczyn stawki za 1m 2 oraz powierzchni lokalu). W obu przypadkach podstawy faktycznej roszczeń nie stanowiła szkoda związana z opłatami eksploatacyjnymi. Co więcej, taki sam mechanizm został zastosowany przez powoda w ramach wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie I Co 329/14. Jedynie w przypadku postępowań zainicjowanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawach VI Nc – e (...) (dotycząca lokalu nr (...)) oraz VI Nc – e (...) (dotycząca lokalu nr (...)) A. P. dochodził od Miasta Ł. odszkodowania również z tytułu opłat eksploatacyjnych odpowiednio za okres od dnia 1 sierpnia 2011 roku do dnia 31 maja 2012 (lokal (...)) oraz za okres od dnia 1 listopada 2005 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku (lokal (...)). Uwzględniając skutek przerwania biegu przedawnienia w tych dwóch przypadkach, ale również upływ trzyletniego okresu od chwili uprawomocnienia się postanowień w przedmiocie umorzenia postępowań w sprawach I C 1160/12 (z dniem 4 stycznia 2013 roku) oaz I C 1353/12 (z dniem 25 stycznia 2013 roku) do ponownego zgłoszenia roszczenia w tym zakresie przez powoda (pismo procesowe z dnia 5 września 2016 roku) należało uznać za uzasadniony zarzut przedawnienia roszczenia w zakresie dochodzonego odszkodowania z tytułu opłat eksploatacyjnych za okres sprzed 3 lat (art. 442 1 § 1 k.c. w zw. z art. 124 k.c.). Tym samym żądanie powoda mogło objąć jedynie okres od dnia 5 września 2013 roku, przy czym w odniesieniu do lokalu nr (...) jedynie z tytułu opłat za wywóz nieczystości stałych, albowiem niewątpliwą pozostawała kwestia braku możliwości korzystania z instalacji wodno – kanalizacyjnej przez H. T.
(1)w okresie od około listopada 2011 roku. Mając na uwadze powyższe wysokość należnego powodowi odszkodowania z tytułu opłat eksploatacyjnych kształtowała się następująco w odniesieniu do poszczególnych lokali :
- a)lokal nr (...) w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 20 maja 2014 roku - w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 11 złotych (12,69 złotych x 26/30 = 11 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 30 kwietnia 2014 roku – 66,07 złotego; - w okresie od dnia 1 maja 2014 roku do dnia 20 maja 2014 roku – 4,52 złotego (7 złotych x 20/31 = 4,52 złotego) Łączna wysokość poniesionych przez A. P. opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie objęła kwotę 81,59 złotych.
- b)lokal nr (...) w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 17 marca 2015 roku - w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 45,50 złotych (52,50 złotych x 26/30 = 45,50 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 28 lutego 2015 roku – 1.076,58 złotych - w okresie od dnia 1 marca 2015 roku do dnia 17 marca 2015 roku - 39,26 złotych; Łączna wysokość poniesionych przez A. P. opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie objęła kwotę 1.161,34 złotych.
- c)lokal nr (...) w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 90,99 złotych (104,99 złotych x 26/30 = 90,99 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 31 marca 2015 roku – 2.284,80 złotych - w okresie od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 98,82 złotych Łączna wysokość poniesionych przez A. P. opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie objęła kwotę 2.474,61 złotych.
- d)lokal nr (...) w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 45,50 złotych (52,50 złotych x 26/30 = 45,50 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 31 marca 2015 roku – 1.142,40 złotych; - w okresie od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 49,41 złotych; Łączna wysokość poniesionych przez A. P. opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie objęła kwotę 1.237,31 złotych.
- e)lokal nr (...) w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku - w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 227,48 złotych (262,48 złotych x 26/30 = 227,48 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 31 marca 2015 roku – 4.731,41 złotych; - w okresie od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – 197,64 złotych; Łączna wysokość poniesionych przez A. P. opłat eksploatacyjnych we wskazanym okresie objęła kwotę 5.156,53 złotych. Na koniec analizie należy poddać zgłoszone roszczenia w zakresie skapitalizowanych odsetek. W myśl art. 482 § 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Ewentualna możliwość zastosowania instytucji kapitalizacji odsetek poprzedzona musi zostać stwierdzeniem, że w realiach konkretnego stanu faktycznego świadczenie pozostawało wymagalne jeszcze na etapie sprzed wytoczenia powództwa tzn. że dłużnik miał świadomość skonkretyzowanego roszczenia przysługującemu wierzycielowi względem niego. Dopiero ustalenie tych okoliczności otwiera drogę do uznania, że dłużnik w istocie pozostawał w opóźnieniu z realizacją świadczenia, a przez to wierzyciel mógł w ramach zainicjowanego postępowania sądowego dochodzić także odsetek od zaległych odsetek. Uwzględniając powyższe, a także realia niniejszej sprawy Sąd nie podziela przyjętej przez A. P. metodologii wyliczenia skapitalizowanych odsetek, która u swego źródła przyjmuje założenie, że zobowiązanie gminy o charakterze odszkodowawczym, a związane z niedostarczeniem lokali socjalnych miało charakter okresowy (miesięczny), a wymagalność poszczególnych jego składników następowała 11 – go dnia każdego miesiąca (stanowisko powoda na rozprawie z dnia 21 marca 2017 roku – k.553). Po pierwsze, należy odróżnić aktualizację obowiązku pozwanego do dostarczenia lokalu socjalnego od obowiązku uiszczenia na rzecz właściciela stosownego odszkodowania. O ile powstanie obowiązku winno być konkretyzowane w realiach konkretnego przypadku, o czym mowa była we wcześniejszej części rozważań (w tym powołane orzecznictwo m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 roku, V CA 1/15, OSNC 2016/C/61, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 roku, V CA 2/15, Legalis nr 1285395), o tyle nawet jego ustalenie nie powoduje automatycznego zobowiązania zapłaty skonkretyzowanej kwoty. Należy przyjąć, że dopiero brak wywiązania się z ciążącego na gminie obowiązku może, ale nie musi, skutkować powstaniem roszczenia o charakterze odszkodowawczym. Po wtóre, z ustawowej treści art. 18 ust. 5 u.o.p.l. nie wynika jego okresowy charakter, który został wprost nadany przez ustawodawcę odszkodowaniu należnemu od byłego lokatora w dalszym ciągu zajmującego lokal – art. 18 ust. 1 u.o.p.l. Tym samym brak jest podstawy prawnej do uznania, że zobowiązanie gminy z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego jest periodyczne, w szczególności zaś, że wymagalność świadczeń przysługujących właścicielowi lokalu występuje w przypadku każdego miesiąca niezapewnienia lokalu socjalnego, a do tego we wskazanym przez powoda dniu (11 – go dnia danego miesiąca). Po trzecie, możliwość stwierdzenia opóźnienia dłużnika w kontekście normy art. 481 § 1 k.c. wymaga ustalenia, że miał on wiedzę o skonkretyzowanym obowiązku oraz dniu, w którym winien się z niego najpóźniej wywiązać, aby uniknąć pozostawania w stanie opóźnienia (w tym przypadku chodzi o roszczenie odszkodowawcze wyrażone stosowną kwotą pieniężną). W tym kontekście nie sposób uznać, aby warunki te były spełnione w realiach niniejszej sprawy. Pomijając w tym miejscu sam fakt, że poszczególne wezwania do zapłaty (odnośnie lokalu nr (...) z dnia 19 czerwca 2013 roku, odnośnie lokalu nr (...) z dnia 13 lipca 2012 roku, odnośnie lokalu nr (...) z dnia 28 marca 2013 roku, odnośnie lokalu nr (...) z dnia 21 września 2011 roku) zostały skierowane do pozwanego już po zaktualizowaniu się obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego poszczególnym byłym lokatorom, to nie sposób zaaprobować praktyki polegającej na tzw. żądaniu świadczenia na przyszłość. W przypadku lokali mieszkalnych nr (...) wysokość żądania obejmującego dalsze okresy nie została nawet wprost określona – A. P. posłużył się algorytmem „odszkodowanie = wysokość stawki odtworzeniowej x powierzchnia lokalu + opłaty eksploatacyjne”. W pozostałych przypadkach wysokość ta została już sprecyzowana (lokal nr (...) – 614,02 złotych, lokal nr (...) – 327,69 złotych, lokal nr (...) – 781,40 złotych), niemniej jednak praktyka domagania się w periodycznych okresach świadczenia na przyszłość, a więc należności nie tylko przyszłej, ale i niepewnej nie może być zaaprobowana. Trudno bowiem z góry założyć, czy lokator nadal będzie zajmował lokal (nie można wykluczyć możliwości dobrowolnego jego opróżnienia), jaka będzie wysokość stawki odtworzeniowej, czy faktycznie zużytych przez lokatora mediów. W konsekwencji określana na przyszłość wysokość odszkodowania może zostać zweryfikowana pozytywnie, ale równie dobrze może być mniejsza lub większa od pierwotnie wskazanej w wezwaniu. Reasumując należy przyjąć, że zależność między wysokością odszkodowania, a okresem zajmowania lokalu przez byłego lokatora ma charakter wprost proporcjonalny. Innymi słowy należność ta będzie zwiększać się wraz z wydłużającym się czasookresem, w którym właściciel nie może swobodnie dysponować lokalem. Wierzyciel może zatem dochodzić stosownego odszkodowania nawet za jeden dzień braku realizacji obowiązku przez gminę, o ile wykaże że w tej konkretnej dacie poniósł szkodę. Na tych samych zasadach może być formułowane roszczenia za cały okres stwierdzonego zaniechania, za poszczególne miesiące, czy miesiąc, a także zindywidualizowane dni. Jeżeli jednak właściciel zamierza korzystać z uprawnienia wynikającego z instytucji art. 482 k.c. powinien dochować wszelkich aktów staranności, z których będzie wywodził w przyszłości korzystne dla siebie skutki prawne. Oznacza to, że domaganie się przez A. P. skapitalizowanych odsetek w realiach niniejszej sprawy powinno być poprzedzone każdorazowo wezwaniem Miasta Ł. do spełnienia świadczenia przy uwzględnieniu czynników konkretyzujących zobowiązanie w świetle jego wymagalności – oznaczenie okresu, wysokości należności oraz terminu, w którym powinno być ono spełnione. Takie warunki nie ziściły się w niniejszej sprawie, co wykluczało oparcie się na przedłożonych przez powoda zestawieniach należności skapitalizowanych odsetek. Powyższe nie oznacza jednak, że żądanie A. P. było w całości nieuzasadnione. Nie można stracić z pola widzenia, że w aktach sprawy znajdowały się dokumenty potwierdzające wezwanie gminy do realizacji świadczenia, które były na tyle skonkretyzowane, że pozwalały na określenie wysokości skapitalizowanych odsetek. Sąd dokonał w tym zakresie stosownych obliczeń posługując się ogólnie dostępnym narzędziem (kalkulator odsetek ustawowych – Lex), a otrzymane wartości nie wykraczały poza rozmiar dochodzonego w tej mierze żądania (art. 321 § 1 k.p.c). W zakresie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłemu lokatorowi lokalu nr (...) należało uwzględnić następujące okoliczności :
- a)pozwem z dnia 16 lipca 2012 roku A. P. wystąpił przeciwko Miastu Ł. o zapłatę kwoty 69.434,93 złotych tytułem odszkodowania za okres od dnia 1 listopada 2005 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku, a odpis nakazu zapłaty w sprawie VI Nc – e (...) został doręczony pozwanemu w dniu 20 sierpnia 2012 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku od dnia 21 sierpnia 2012 roku);
- b)wnioskiem z dnia z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, zaś odpis wniosku został doręczony przeciwnikowi w dniu 14 stycznia 2015 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 1 lipca 2012 roku do dnia 20 maja 2014 roku od dnia 15 stycznia 2015 roku) Uwzględniając powyższe Sąd określił wysokość skapitalizowanych odsetek na kwotę 5.293,55 złotych (5.079,73 złotych + 213,82 złotych). Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 16.169,73 złotych : - w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku – 14.752,41 złotych - w okresie od dnia 1 kwietnia 2012 do 30 czerwca 2012 roku – 1.417,32 złotych (czynsz za okres kwiecień – wrzesień 2012 roku – 2.834,64 złotych, 2.834,64 złotych / 6 miesięcy = 472,44 złotych miesięcznie, 3 x 472,44 złotych = 1.417,32 złotych) Uzyskana wartość została skorygowana o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w tym okresie wyniosło 15.361,24 złotych (16.169,73 złotych x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 21 sierpnia 2012 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 15.361,24 złotych wyniosły 5.079,73 złotych. Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 1 lipca 2012 roku do dnia 20 maja 2014 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 10.478,38 złotych : - w okresie od dnia 1 lipca 2012 roku do dnia 30 września 2012 roku – 1.417,32 złotych (czynsz za okres kwiecień – wrzesień 2012 roku – 2.834,64 złotych, 2.834,64 złotych / 6 miesięcy = 472,44 złotych miesięcznie, 3 x 472,44 złotych = 1.417,32 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2012 roku do dnia 30 marca 2014 roku – 8.339,51 złotych - w okresie od dnia 1 kwietnia 2014 roku do dnia 30 kwietnia 2014 roku – 438,59 złotych (czynsz za okres kwiecień – wrzesień 2014 roku – 2.631,56 złotych, 2.631,56 złotych / 6 miesięcy = 438,59 złotych miesięcznie) - w okresie od dnia 1 maja 2014 roku do dnia 20 maja 2014 roku – 282,96 złotych (438,59 złotych x 20/31 = 282,96 złotych) Uzyskana wartość została skorygowana o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w tym okresie wyniosło 9.954,46 złotych (10.478,38 złotych x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 9.954,46 złotych wyniosły 213,82 złotych. W zakresie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłemu lokatorowi lokalu nr (...) należało uwzględnić, że wnioskiem z dnia z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w okresie od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 listopada 2014, zaś odpis wniosku został doręczony przeciwnikowi w dniu 14 stycznia 2015 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku od dnia 15 stycznia 2015 roku). Uwzględniając powyższe Sąd określił wysokość skapitalizowanych odsetek na kwotę 126,24 złotych Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 6.186,44 złotych : - w okresie od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 września 2014 roku – 5.570,58 złotych; - w okresie od dnia 1 października 2014 roku do dnia 30 listopada 2014 roku – 615,86 złotych (czynsz za okres październik 2014 roku – marzec 2015 roku – 1.847,58 złotych, 1.847,58 złotych / 6 miesięcy = 307,93 złotych miesięcznie, 2 x 307,93 złotych = 615,86 złotych) Uzyskana wartość została skorygowana o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w tym okresie wyniosło 5.877,12 złotych (6.186,44 złotych x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 5.877,12 złotych wyniosły 126,24 złotych. W zakresie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłym lokatorom lokalu nr (...) należało uwzględnić następujące okoliczności :
- a)pismem z dnia 19 czerwca 2013 roku (doręczonym w dniu 24 czerwca 2013 roku) A. P. wezwał Miasto Ł. do uiszczenia odszkodowania za miesiąc czerwiec 2013 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku od dnia 1 lipca 2013 roku)
- b)wnioskiem z dnia z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w okresie od dnia 1 czerwca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, zaś odpis wniosku został doręczony przeciwnikowi w dniu 14 stycznia 2015 roku. Nie mniej jednak w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że aktualizacja obowiązku pozwanego nastąpiła dopiero w dniu 25 czerwca 2013 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku od dnia 15 stycznia 2015 roku). Uwzględniając powyższe Sąd określił wysokość skapitalizowanych odsetek na kwotę 119,83 złotych Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 5.283,11 złotych : - w okresie od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku – 63,44 złotych (czynsz za okres czerwiec – wrzesień 2013 roku – 1.268,74 złotych, 1.268,74 złotych / 4 miesiące = 317,18 złotych miesięcznie, 317,18 złotych x 6/30 = 63,44 złotych) - w okresie od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 30 września 2013 roku – 951,54 złotych (3 miesiące x 317,18 złotych = 951,94 złotych) - w okresie od dnia 1 października 2013 roku do dnia 30 września 2014 roku – 3.685,37 złotych; - w okresie od dnia 1 października 2014 roku do dnia 30 listopada 2014 roku – 582,76 złotych (czynsz za okres październik 2014 roku – marzec 2015 roku – 1.748,31 złotych, 1.748,31 złotych / 6 miesięcy = 291,38 złotych miesięcznie, 2 x 291,38 złotych = 582,76 złotych) Uzyskane wartości zostały skorygowana o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w okresie od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku wyniosło 60,27 złotych (63,44 złotych x 0,95), zaś w okresie od dnia 1 lipca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku wyniosło 4.958,69 złotych (5.219,67 x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 1 lipca 2013 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 60,27 złotych wyniosły 13,32 złotego, zaś w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 4.958,69 wyniosły 106,51 złotego. W zakresie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłemu lokatorowi lokalu nr (...) należało uwzględnić, że wnioskiem z dnia z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w okresie od dnia 1 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, zaś odpis wniosku został doręczony przeciwnikowi w dniu 14 stycznia 2015 roku. Nie mniej jednak w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że aktualizacja obowiązku pozwanego nastąpiła dopiero w dniu 4 stycznia 2013 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku od dnia 15 stycznia 2015 roku). Na marginesie należy podkreślić, że ewentualna wcześniejsza kapitalizacja w zakresie okresu 4 stycznia 2013 roku – 28 lutego 2013 roku (wezwanie z dnia 28 marca 2013 roku) nie była możliwa z uwagi na brak danych dotyczących odebrania korespondencji przez Miasto Ł., a tym samym określenia daty wymagalności świadczenia w tym zakresie. Okoliczność ta nie została przyznana jak w przypadku lokalu nr (...), tak więc winna zostać wykazana zgodnie z zasadą ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) przez stronę starającą się wywieść z niej korzystne dla siebie skutki prawne. Uwzględniając powyższe Sąd określił wysokość skapitalizowanych odsetek na kwotę 127,31 złotych Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 6.238,85 złotych : - w okresie od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 31 stycznia 2013 roku – 245,77 złotych (czynsz za okres styczeń – marzec 2013 – 846,53 złotych, 846,53 złotych / 3 = 282,17 złotych, 282,17 złotych x 27/31 = 245,77 złotych) - w okresie od dnia 1 lutego 2013 roku do dnia 31 marca 2013 roku – 564,34 złotych (2 miesiące x 282,17 złotych) - w okresie od dnia 1 kwietnia 2013 roku do dnia 30 września 2014 roku – 4.916,08 złotych; - w okresie od dnia 1 października 2014 roku do dnia 30 listopada 2014 roku – 512,66 złotych (czynsz za okres październik 2014 roku – marzec 2015 roku – 1.537,96 złotych, 1.537,96 złotych / 6 miesięcy = 256,33 złotych, 256,33 złotych x 2 miesiące = 512,66 złotych) Uzyskana wartość została skorygowana o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w okresie od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku wyniosło 5.926,91 złotych (6.238,85 x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 5.926,91 wyniosły 127,31 złotych. W zakresie odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego byłym lokatorom lokalu nr (...) należało uwzględnić następujące okoliczności :
- a)pismem z dnia 21 września 2011 roku (doręczonym w dniu 28 września 2011 roku) A. P. wezwał Miasto Ł. do uiszczenia odszkodowania za miesiąc sierpień 2011 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 31 sierpnia 2011 roku od dnia 29 września 2011 roku);
- b)wnioskiem z dnia z dnia 18 grudnia 2014 roku A. P. zawezwał Miasto Ł. do próby ugodowej dotyczącej uiszczenia odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, zaś odpis wniosku został doręczony przeciwnikowi w dniu 14 stycznia 2015 roku (dopuszczalna kapitalizacja odsetek od niewypłaconego odszkodowania za okres od dnia 1 września 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku od dnia 15 stycznia 2015 roku). Uwzględniając powyższe Sąd określił wysokość skapitalizowanych odsetek na kwotę 271,50 złotych (53,47 złotych + 218,03 złotych). Wysokość możliwego do uzyskania czynszu w przedziale czasowym od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku (z wyłączeniem opłat eksploatacyjnych) wyniosła 10.810,91 złotych : - w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 31 sierpnia 2011 roku – 125,89 złotych (czynsz za okres od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 30 września 2011 roku – 393,52 złotych tj. 278,76 złotych miesięcznie, 278,76 złotych x 14/31 = 125,89 złotych) - w okresie od dnia 1 września 2011 roku do dnia 30 września 2011 roku – 278,76 złotych; - w okresie od dnia 1 października 2011 roku do dnia 16 sierpnia 2013 roku – 6.293,47 złotych; - w okresie od dnia 17 sierpnia 2013 roku do dnia 30 września 2014 roku – 3.605,91 złotych; - w okresie od dnia 1 października 2014 roku do dnia 30 listopada 2014 roku – 506,88 złotych (czynsz za okres październik 2014 roku – marzec 2015 roku – 1.520,64 złotych, 1.520,64 złotych / 6 miesięcy = 253,44 złotych miesięcznie, 2 miesiące x 253,44 złotych = 506,88 złotych). Uzyskane wartości zostały skorygowane o współczynnik 5 %, a więc łączne odszkodowanie w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 31 sierpnia 2011 roku wyniosło 119,59 złotych (125,89 x 0,95), zaś w okresie od dnia 1 września 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku wyniosło 10.150,77 złotych (10.685,02 złotych x 0,95). W konsekwencji w okresie od dnia 29 września 2011 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 119,59 złotych wyniosły 53,47 złotego, zaś w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku (data wymagalności) do dnia 22 kwietnia 2015 roku (data kapitalizacji) odsetki od kwoty 10.150,77 wyniosły 218,03 złotych. W tym miejscu należy jedynie zaznaczyć, że nie było możliwym przeprowadzenie kapitalizacji odsetek w sposób dokonany w zakresie lokalu nr (...) w związku z uprzednim zainicjowaniem przez powoda postępowania w sprawie VI Nc – e (...). O ile bowiem w sprawie VI Nc – e (...) Gmina Ł. na skutek doręczonego odpisu nakazu zapłaty miała możliwość zapoznania się z treścią pozwu, w tym żądania, o tyle w sprawie VI Nc – e (...) pozwanemu nie został doręczony nawet odpis pozwu z uwagi na brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i ostateczne umorzenie postępowania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych – art.
§ 1k.p.c.
Podsumowując treść dotychczasowych rozważań Sąd stwierdził, że żądania A. P. pozostawały uzasadnione w następującym zakresie : I. w sprawie o zapłatę kwoty 60.177,48 złotych (lokale nr (...)) w części tj. w wysokości 42.377,09 złotych, na którą złożyły się kwoty :
- a)8.202,71 złotych w związku z lokalem nr (...), w tym : 6.915,13 złotych (odszkodowanie w okresie od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 17 marca 2015 roku), 1.161,34 złotych (opłaty eksploatacyjne w okresie od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 17 marca 2015 roku) oraz 126,24 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek;
- b)8.912,22 złotych w związku z lokalem nr (...), w tym : 6.317,78 złotych (odszkodowanie w okresie od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku), 2.474,61 złotych (opłaty eksploatacyjne w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku) oraz 119,83 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek;
- c)8.434,09 złotych w związku z lokalem nr (...), w tym : 7.069,47 złotych (odszkodowanie w okresie od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku), 1.237,31 złotych (opłaty eksploatacyjne w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku) oraz 127,31 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek;
- d)16.828,07 złotych w związku z lokalem nr (...), w tym : 11.400,04 złotych (odszkodowanie w okresie od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku), 5.156,53 złotych (opłaty eksploatacyjne w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku) oraz 271,50 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek; II. w sprawie o zapłatę kwoty 55.445,73 złotych (lokal nr (...)) w części tj. w wysokości 30.690,84 złotych, na którą złożyły się kwoty : 25.315,70 złotych (odszkodowanie w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 20 maja 2014 roku), 81,59 złotych (opłaty eksploatacyjne w okresie od dnia 5 września 2013 roku do dnia 20 maja 2014 roku) oraz 5.293,55 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek. W pozostałym zakresie powództwa jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c., mając na względzie również fakt dokonanej ich kapitalizacji – art. 482 k.c. Tym samym odsetki zostały przyznane w następujący sposób : I. w sprawie o zapłatę kwoty 60.177,48 złotych :
- a)od kwoty 27.738,25 złotych od dnia 27 kwietnia 2015 roku (data wytoczenia powództwa), przy czym na powyższą kwotę złożyły się należności objęte kapitalizacją tj. 6.003,36 złotych w odniesieniu do lokalu nr (...) (5.877,12 złotych – czynsz za okres od dnia 1 maja 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, 126,24 złotych – odsetki skapitalizowane), 5.138,79 złotych w odniesieniu do lokalu nr (...) (5.018,96 złotych – czynsz za okres od dnia 25 czerwca 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, 119,83 złotych – odsetki skapitalizowane), 6.054,24 złotych w odniesieniu do lokalu nr (...) (5.926,93 złotych – czynsz za okres od dnia 4 stycznia 2013 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, 127,31 złotych – odsetki skapitalizowane) oraz 10,541,86 złotych w odniesieniu do lokalu nr (...) (10.270,36 złotych – czynsz za okres od dnia 17 sierpnia 2011 roku do dnia 30 listopada 2014 roku, 271,50 złotych – odsetki skapitalizowane),
- b)od kwoty 4.609,05 złotych od dnia 16 maja 2015 roku (dzień następujący po dniu doręczeniu odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu) obejmująca odszkodowanie za okres od dnia 1 grudnia 2014 roku, a więc roszczenie po raz pierwszy skonkretyzowane w pozwie (1.038,01 złotych w okresie od dnia 1 grudnia 2014 roku do dnia 17 marca 2015 roku – lokal nr (...), 1.298,82 złotych w okresie od dnia 1 grudnia 2014 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – lokal nr (...), 1.142,54 złotych w okresie od dnia 1 grudnia 2014 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – lokal nr (...) oraz 1.129,68 złotych w okresie od dnia 1 grudnia 2014 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku – lokal nr (...));
- c)10.029,79 złotych od dnia 30 września 2016 roku, przy czym na powyższą kwotę złożyły się należności z tytułu opłat eksploatacyjnych (1.161,34 złotych – lokal nr (...), 2.474,61 złotych – lokal nr (...), 1.237,31 złotych – lokal nr (...) oraz 5.156,53 złotych – lokal nr (...)) II. w sprawie o zapłatę kwoty 55.445,73 złotych :
- a)od kwoty 30.609,25 złotych od dnia 27 kwietnia 2015 roku (data wytoczenia powództwa), przy czym na powyższą kwotę złożyły się należności objęte kapitalizacją tj. 30.609,25 złotych (25.315,70 złotych – czynsz za okres od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 20 maja 2014 roku, 5.293,55 złotych – odsetki skapitalizowane;
- b)od kwoty 81,59 złotych od 30 września 2016 roku (należności z tytułu opłat eksploatacyjnych – lokal nr (...)). Wysokość odsetek została określona na podstawie art. 481 § 2 k.c. z uwzględnieniem zmiany treści przepisu, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 roku w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015, poz. 1830). Tym samym w okresie do dnia 31 grudnia 2015 roku przyznano odsetki w wysokości odsetek ustawowych, zaś w okresie od dnia 1 stycznia 2016 roku w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. W tym miejscu należy podkreślić, że odpowiedzialność odszkodowawcza gminy, za niedostarczenie lokalu socjalnego osobie zajmującej bez tytułu prawnego lokal osoby trzeciej (art. 18 ust. 5 u.o.p.l.) oraz odpowiedzialność osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego, względem której wstrzymano wykonanie orzeczenia eksmisyjnego do czasu dostarczenia przez gminę lokalu socjalnego (art. 18 ust. 3 u.o.p.l.), jest niezależna i oparta na odmiennych przesłankach. Nie ma charakteru subsydiarnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2016 roku, I ACa 83/16, Lex nr 2112379). W konsekwencji stwierdzenie w toku niniejszego postępowania, że powód prowadzi wobec H. T.
(1)postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 6596/14 na podstawie tytułu wykonawczego – zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 20 maja 2013 roku wydanego w sprawie sygn. akt I C 1352/11 nie prowadzi do uwolnienia pozwanego od odpowiedzialności, a jedynie wpływa na wzajemną odpowiedzialność dłużników określaną powszechnie w doktrynie i judykaturze, jako „in solidum”. Jedynie marginalnie należy wskazać, że tocząca się przeciwko dłużnikowi egzekucja nie rokuje na chwilę obecną możliwości wyegzekwowania należności głównej objętej wyrokiem w sprawie I C 1352/11. Komornik sądowy dokonuje bowiem miesięcznie potrąceń ze świadczeń przysługujących H. T.
(1)w wysokości około 220 złotych, przy czym na rzecz A. P. przekazywane są kwoty w średniej wysokości około 190 złotych miesięcznie, zaś same odsetki naliczane są w wysokości 5,28 złotych dziennie (miesięcznie około 160 złotych). Na dzień 16 maja 2014 roku zadłużenie H. T.
(1)obejmowało kwotę 21.256,80 złotych, w tym 14.830,95 złotych tytułem należności głównej, 364 złotych tytułem kosztów procesu, 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa w egzekucji oraz 5.461,85 złotych tytułem odsetek. Uwzględniając wysokość dokonywanych potrąceń trudno uznać, aby kwota należności głównej została zaspokojona chociaż w części, co mogłoby prowadzić do odpowiedniego zwolnienia drugiego z dłużników – w tym przypadku Miasta Ł.. Zakres czasowy odszkodowań przyznanych w obu sprawach tj. I C 1352/11 oraz I C 537/15 pokrywa się jedynie częściowo tj. w okresie od dnia 1 sierpnia 2009 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku, a przy tym jedynie w wymiarze nie obejmującym opłat eksploatacyjnych. W ramach prawomocnego rozstrzygnięcia