zawartej umowy, jej przedmiotem była termomodernizacja budynku administracyjno - biurowego nr 1 z przebudową pomieszczeń w R. na terenie K. Oddziału Straży Granicznej przy ul. (...) (przedmiot umowy).
umowy, jej przedmiot miał zostać zrealizowany w oparciu o projekt zamawiającego - projekt architektoniczno-budowlany. Wykonawca – pozwany - oświadczył, że posiada niezbędne zaplecze i doświadczenie do realizacji przedmiotu umowy i zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania technologii wykonywania prac w oparciu o warunki techniczne wykonanie i odbioru robót. Strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 3.674.184,06 zł netto + 22% VAT (§ 3 ust. 1). W § 9 strony zastrzegły kary umowne m.in. za nie usunięcie w określonym przez zamawiającego terminie stwierdzonych przy odbiorze końcowym lub w czasie trwania gwarancji wad, wykonawca miał zapłacić zamawiającemu karę umowną w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 3 ust 1 za każdy dzień zwłoki do kwoty 20% wynagrodzenia brutto należnego wykonawcy. Termin wykonania określono do dnia 30 listopada 2009 r. a przekazanie terenu odbędzie się 7 dni od daty podpisania umowy (§ 4 umowy).
K., ustanowienia kierownika robót branżowych konstrukcyjno - budowlanych w osobie M. K.. Z kolei
- w przypadku stwierdzenia w trakcie odbioru końcowego robót istotnej wady powodującej, iż przedmiot umowy nie mógłby być dopuszczony do użytkowania, zamawiający mógł odmówić dokonania końcowego odbioru robót do czasu usunięcia tej wady. Strony postanowiły, że z czynności odbioru będzie spisany protokół zawierający wszelkie ustalenia dokonane w czasie odbioru. Wykonawca udzielił gwarancji na zrealizowane roboty na okres 3 lat począwszy od dnia następnego w którym został podpisany protokół odbioru końcowego. W przypadku ujawniania w okresie gwarancyjnym wad, zamawiający miał poinformować o tym na piśmie niezwłocznie lecz nie później niż 7 dni od daty jej ujawnienia - § 14 umowy.
umowy, jej wykonanie zostało zabezpieczone w formie gwarancji ubezpieczeniowych (dowód: umowa nr (...) k. 13-16). Zawartą umowę strony zmieniły aneksem nr (...) gdzie postanowiono, że za wykonane roboty wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie netto + VAT 22% zostanie obniżone o kwotę 5.138,87zł brutto z tytułu stwierdzonych w protokole końcowym z dnia 09.12.2009 r. wad nie nadających się do usunięcia (k.17). Dnia 12 grudnia 2008 r. sporządzono protokół konieczności nr 1 - wykonanie robót budowlanych zamiennych do umowy nr (...) z dnia 10 czerwca 2008 r. (k.173). Ogółem wartość kosztorysowa wyniosła 2.726,22 zł (k. 174-192). Następnie dnia 10 lutego 2009 r. sporządzono następny protokół konieczności nr 3 - wykonanie robót budowlanych zamiennych do umowy nr (...) (k.193).
projektem budowlanym - T. budynku administracyjno-biurowego nr 1 wraz z przebudową pomieszczeń sporządzonym przez (...) w R. (k.131) rys. nr 31 - Przekrój A-A projektu (k.132) - przewidziano wykonanie wykładziny na płycie (...) gr.18mm na istniejącym stropie drewnianym. Projekt przewidywał warstwy: w pomieszczeniach biurowych na istniejących deskach podłogowych: wykładzina obiektowa firmy (...) z serii „polysafe astral” lub „mystique”, cokół z wykładziny na wysokość 10cm (odcień wykładziny uzgodnić z projektantem w czasie realizacji). Zastrzeżono uwagę: montaż
instrukcją producenta, klej do wykładziny + spoiwa łączące, płyta (...) o grubości 1,8cm (nierówności wyrównać płytą pilśniową) lub płytą gipsowo-włóknowa firmy (...) o grubości 2x10 mm (projekt k. 130-132, 161-162).
instrukcją montażu płyt (...) (k. 133-136) płyty należy łączyć na legarach natomiast do mocowania płyt (...) na podłodze należy zastosować wkręty do drewna lub gwoździe spiralne lub pierścieniowe o długości co najmniej 2,5 raza grubości mocowanej płyty. Zastrzeżono, iż płyty (...) powinny być stosowane na podstawie projektu budowlanego. Łączniki winny być mocowane w odległościach co 30 cm na podporach pośrednich i co 15 cm naprzemiennie na łącznikach płyt. Dla potrzeb projektu „T. budynku administracyjno-biurowego nr 1 wraz z przebudową pomieszczeń” (k. 153-157) sporządzono Metrykę Projektu - ocenę stanu technicznego. W opisie konstrukcji budynku wskazano iż budynek wybudowano na przełomie XIX i XX wieku w technologii tradycyjnej z dachem o konstrukcji drewnianej przykrytym blachą cynkową w arkuszach łączonych na swoje. Dokonano przeglądu wizualnego budynku tj. pokrycie dachowe (k.154), konstrukcja więźby dachowej (k.154), posadzka na poddaszu (k.154), strop nad III piętrem (k.154), podsufitka (k.154), schody wewnętrzne z III piętra na poddasze (k.154). Pozostałe elementy budynku nie objęto oceną, dokonano tylko pobieżnego przeglądu, na podstawie którego stwierdzono, że budynek znajduje się ogólnie w dobrym stanie technicznym i wymaga jedynie bieżących remontów i napraw zabezpieczających. Z analizy stanu technicznego budynku wyciągnięto wnioski, iż budynek znajduje się w dobrym stanie technicznym, jeżeli chodzi o stronę konstrukcyjną. Ocena stanu technicznego nie zawierała jednak dokumentacji technicznej opisującej poszczególne elementy konstrukcji budynku, w szczególności stropu drewnianego III piętra w poszczególnych pomieszczeniach. Ocena nie zawiera również wyjaśnień różnicy poziomów podłoża stropu III piętra. (dowód: Metryka Projektu - ocena stanu technicznego dla potrzeb projektu „T. budynku administracyjno-biurowego nr 1 wraz z przebudową pomieszczeń” k. 153-157). W Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) dla termomodemizacji budynku administracyjno - biurowego nr 1 wraz z przebudową pomieszczeń powódki zastrzeżono, iż roboty będą prowadzone w trakcie normalnego użytkowania pomieszczeń. Wykonawca (pozwany) był odpowiedzialny za jakość wykonania robót oraz za ich zgodność z Dokumentacją Projektową, Specyfikacjami Technicznymi i poleceniami Inspektora Nadzoru (1.5). Ustalono, iż w okresie trwania robót budowlanych w celu omówienia ich przebiegu, w siedzibie zamawiającego będą organizowane narady koordynacyjne nie rzadziej niż raz w miesiącu. Odbiór robót ulegających zakryciu miał polegać na formalnej ocenie ilości i jakości wykonywanych robót które w dalszym procesie realizacji ulegną zakryciu. Odbiór robót ulegających zakryciu będzie dokonywany w czasie umożliwiającym wykonanie ewentualnych korekt i poprawek bez hamowania ogólnego postępu robót. Odbiór robót dokonuje Inspektor Nadzoru (specyfikacji istotnych warunków zamówienia k. 18-30). W specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych ( (...)) w pkt 1.6.1 ustalono, iż decyzje Inspektora nadzoru dotycząca akceptacji lub odrzucenia materiałów i elementów robót będzie oparta na osądzie inżynierskim. Inspektor nadzoru jest upoważniony do inspekcji wszystkich robót i kontroli wszystkich materiałów dostarczonych na budowę lub na niej produkowanych, włączając przygotowanie i produkcję materiałów, Inspektor nadzoru odrzuci wszystkie te materiały i roboty, które nie spełniają wymagań jakościowych określonych w projekcie i specyfikacji. (...) kontraktowe ( (...)) są opracowane w oparciu o dokumentację projektową. Wykonawca otrzyma od Zamawiającego dwa egzemplarze dokumentacji projektowej. Wszelkie zmiany w dokumentacji projektowej powinny być wprowadzone na piśmie i autoryzowane przez Inspektora nadzoru. Istotne zmiany dokumentacji projektowej powinny być wprowadzone przez Zamawiającego po uzgodnieniu z projektantem. Ustalono postępowanie w sprawie dokumentów budowy.
ust 1.7.3, dziennik budowy jest dokumentem prawnym obowiązującym Zamawiającego i Wykonawcę w okresie od przekazania Wykonawcy terenu budowy do zakończenia kontraktu. Odpowiedzialność za prowadzenie Dziennika budowy
obowiązującymi przepisami spoczywa na Kierowniku budowy. Do Dziennika budowy wpisuje się: datę dostarczenia dokumentacji projektowej, uzgodnienie przez Zamawiającego planu organizacji robót oraz harmonogramu, datę przekazania Wykonawcy terenu budowy uwagi i polecenia Inspektora nadzoru, datę rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych elementów robót, datę zarządzenia wstrzymania robót z podaniem powodu, daty częściowych odbiorów, wyjaśnienia, uwagi i propozycje Wykonawcy, wnioski i zalecenia projektanta, zgłoszenie zakończenia robót, inne istotne informacje o przebiegu robót. Propozycje uwagi i wyjaśnienia Wykonawcy wpisane do Dziennika budowy powinny być przedłożone Inspektorowi Nadzoru do ustosunkowania się. Decyzje Inspektora nadzoru wpisane do Dziennika budowy Wykonawca podpisuje z zaznaczeniem ich przyjęcia lub zajęciem stanowiska. Wpis projektanta do Dziennika budowy obliguje Inspektora nadzoru do ustosunkowania się. Projektant nie jest jednak stroną kontraktu i nie ma uprawnień do wydawania poleceń Wykonawcy robót. Nadto określono procedury odbioru robót zanikowych i ulegających zakryciu. Tak też, odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu polega na finalnej ocenie ilości i jakości wykonywanych robót, które w dalszym procesie realizacji ulegają zakryciu. W przypadku stwierdzenia odchyleń od przyjętych wymagań i innych wcześniejszych ustaleń, Inspektor nadzoru ustala zakres robót poprawkowych lub podejmuje decyzje dotyczące zmian i korekt, w wyjątkowych przypadkach podejmuje decyzję dokonania potrąceń. Przy ocenie odchyleń i podejmowaniu decyzji o robotach poprawkowych lub dodatkowych Inspektor nadzoru uwzględnia tolerancje i zasady odbioru podane w ST dotyczących danej części robót. W części ST-08 - Podłoża i posadzki zawarto szczegóły dotyczące podłoża i posadzek. Przedmiotem Specyfikacji (...) były wymagania dotyczące wykonania podkładów i posadzek dla zadania „T. budynku administracyjno-biurowego nr 1 (...) w R.”. Ustalono, iż ustalenia zawarte w specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robót posadzkowych tj. warstwy wyrównawcze pod posadzki, wylewki samopoziomujące grub. 5mm pod wykładziny, posadzki z płytek gres, ułożenie gipsowych płyt jastrychowych pod projektowane wykładziny z PCV. Zdefiniowano określenia podstawowe takie jak suchy jastrych gipsowy - płyty podłogowe gipsowo-kartonowe lub gipsowo - włóknowe o bardzo dużej twardości (np. (...), (...) Podłoga lub równoważne). W ogólnych wymaganiach dotyczących robót ustalpono, iż wykonawca jest odpowiedzialny za jakość stosowanych materiałów i wykonanych robót oraz za ich zgodność z dokumentacją projektową, ST oraz zaleceniami Inspektora nadzoru. Zdefiniowano ogólne wymagania dotyczące materiałów tj. suchy iastrych gipsowy – to płyty podłogowe gipsowo-kartonowe lub gipsowo-włóknowe, zaprawa samopoziomuiaca - zaprawa do wyrównania i wygładzania podkładu, wykładzina obiektowa z PCV - wykładzina przeznaczona do stosowania w obiektach użyteczności publicznej o dużym ruchu. Określono sposób wykonania robót, w tym posadzki z wykładziny obiektowej PCV w ten sposób, iż warstwy wyrównawcze pod posadzki - wykonane z płyt jastrychowych ułożonych na istniejącej podłodze z desek. Wskazano, iż elementy jastrychowe układa się w sposób ciągły, jeden za drugim. Podłoże powinno być suche, posiadać odpowiednią wytrzymałość na obciążenia oraz być równe, tak aby płyty opierały się całą powierzchnią. Następnie nanieść na zakładkę płyty na klej do jastrychu, nałożyć na nią następny element i połączyć oba samogwintującymi wkrętami lub specjalnymi klamrami rozprężnymi. W celu uniknięcia mostków akustycznych należy przed ułożeniem elementów jastrychowych ułożyć wzdłuż ścian dostępną w handlu taśmę do izolacji krawędzi (spieniony poliuretan) lub przy wymaganiach przeciwpożarowych - wełnę mineralną. Zaznaczono, iż przy układaniu elementów jastrychowych należy zwracać uwagę, by spoiny nie krzyżowały się. Wymagane jest dociśnięcie do siebie elementów jastrychowych co uzyskuje się przy użyciu wkrętów samogwintujących lub specjalnych klamer rozprężnych. Dla zapewnienia wymaganego docisku należy docisnąć układany element jastrychowy nogą i przytwierdzić wkrętami 3,9x19/22 mm lub klamrami. Sprawdzenie równości należało przeprowadzić za pomocą łaty o długości 2m. Nadto określono sposób wykonania (ST-12) - stolarki okiennej i drzwiowej - odnośnie dostawcy oraz montażu stolarki okiennej i drzwiowej wewnętrznej i zewnętrznej. Opis wyszczególnienia wymogów wykonania i montażu stolarki oraz obowiązki Wykonawcy w okresie obowiązywania kontraktu i okresie gwarancyjnym w tym zakres prac objętych ST, dostawa i montaż drzwi wewnętrznych płycinowych oraz normy jakie mają spełniać. Wskazano iż ościeżnice drzwiowe drzwi zewnętrznych drewniane, ościeżnice drzwi wewnętrznych stalowe. Skrzydła drzwiowe drewniane płytowe
zestawieniem stolarki.
dokumentacją należy wykonać dostawę i montaż drzwi płytowych wewnętrznych z ościeżnicami (dowód: specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych k. 31-88). Pozwana w związku z dokumentacją przetargową złożyła zapytanie ofertowe (k.170) gdzie w zapytaniu nr 15 w związku z rozbieżnościami pomiędzy przedmiarem robót a opisem technicznym pkt 5.1. warstwy (prace mają być wykonane
opisem i projektem technicznym) prosiła o dopisanie pozycji do przedmiaru robót z podaniem ilości posadzek: pomieszczenie biurowe na istniejących deskach podłogowych: brak płyt (...) gr.18mm lub płyt (...) gr. 2x10 mm, brak wyrównania płytą pilśniową (k. 169-170). Pozwana nie uzyskała jednak konkretnej odpowiedzi. W dzienniku budowy nr (...) Tom I (k.338-369) odnotowano pozwolenie na budowę z dnia 07.03.2008 r. wydane przez Wojewodę (...) w K., kierownika budowy - inż. G. W., Inspektora nadzoru inwestorskiego Konstrukcyjno-budowlane - mgr inż. budownictwa M. M.
umową nr (...), aneksami do umowy oraz protokołami konieczności robót zamiennych do dnia 30.11.2009 r. Termin odbioru końcowego ustalono na 7-8 grudnia 2009 r. W dniu 08 grudnia 2009 r. dokonano komisyjnego odbioru robót. Termin usunięcia usterek ustalono do dnia 23.12.2009r. oraz 30.04.2010 r. (pkt 1 i 2). Wpisu dokonał 24.12.2009 r. M. M.
umową. Pozwana nie uznała zgłoszonej usterki jako wady objętej gwarancją (k.101). Pismem z dnia 17.02. (...). powódka wezwała pozwanego by
skrzydeł drzwiowych oraz naprawił mocowania podkładu z płyt (...) pod wykładziną winylową homogeniczną T. wraz z wymianą wykładziny w pomieszczeniach kasy nr 322 (14,29 m 2), pomieszczenie zamówień publicznych nr 321 (29,71 m 2 ), korytarz w rejonie wydziału finansów pom. 330 (42,00 m 2), korytarz wydziału finansów, wydziału techniki i zaopatrzenia pom. (...) (wg dokumentacji - 23,93 m 2), pomieszczenie wydziału finansów nr 303 (41,80 m 2 ). Łączna powierzchnia posadzki do naprawy - 151,73 m 2.
załączonym rysunkiem nr 27A (k.104) – stanowiącym rzut III piętra - pomieszczenia do naprawy posadzek zaznaczono kratką pomieszczenia do remontu: nr 321, nr 322, nr 330, nr 330a, nr 303 (k. 103-104). Jednocześnie, z związku z udzieloną przez pozwaną gwarancją ubezpieczeniową, pismem z 24 lutego 2012 powódka zwróciła się do (...) Towarzystwa (...) w związku z nieusunięciem usterek powstałych w przedmiocie umowy polegających na starciu się powłoki lakierniczej skrzydeł drzwiowych wewnętrznych S. W. łącznie 19 szt. skrzydeł drzwiowych o wartość nieusuniętej usterki brutto 150,00 zł oraz usterki dotyczącej wykładziny winylowej homogenicznej T. o wartość 35.887,96 zł – o wypłatę należności w łącznej wartości nieusuniętych usterek brutto 36.037,96 zł. (k. 109). Powódka pismem z dnia 05.01.2012 r. zwróciła się do firmy (...) z prośbą o złożenie oferty cenowej na wykonanie zastępcze w zamian pozwanej remontu posadzek z wykładzin homogenicznych T.. Powierzchnia remontowanych posadzek wynosi około 151,73 m
umową nr (...) (k.13-16) zaś wszystkie prace wykonano
e sztuką budowlaną. Nadto, płyty (...) zostały przez pozwanego zamontowane
instrukcją montażu określoną przez producenta. Projekt budowlany nie posiadał ekspertyzy stropu III piętra, nieznane były zatem rzeczywiste różnice poziomów posadzek w poszczególnych pomieszczeniach, zwłaszcza zgłoszonych jako wady, tj. 151,73 m 2. Tym samym nie była znana grubość podkładu, jaki należało wykonać. Prace zostały wykonane
dokumentacją. Prace związane z wykonaniem warstw podkładowych Inspektor nadzoru odebrał bez zastrzeżeń. Przyczyną powstania usterek była niewłaściwa technologia ułożenia posadzek przyjęta w projekcie. W odpowiedzi na pismo z dnia 29.06.2012 r. powódki - główny projektant projektu budowlanego w piśmie z 12.07.2012 r. wskazał, iż technologia zaproponowana przez firmę (...) jest zgodna z projektem oraz sztuką budowlaną a rozwiązanie zapewni stabilną pracę posadzki co nie spowoduje powstania usterek. Rozwiązanie założone w projekcie budowlanym opracowanym przez mgr inż. arch. B. Ł. nie zapewniało stabilnej pracy posadzek (dowód: opinia biegłego K. wraz z opinią uzupełniającą oraz ustanymi wyjaśnieniami do pisemnej opinii). W sprawie sporządzono 2 opinie biegłych (G., K.), wcześniej sporządzono 2 opinie prywatne (G., M.). Sąd nie dał wiary wnioskom opinii biegłego A. G., opinii uzupełniającej w szczególności wobec jego ustnych wyjaśnień do sporządzonej pisemnej opinii (k.401-542). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż biegły jest biegłym z zakresu szacowania nieruchomości, opinia miała natomiast charakter budowlany. Wniosek biegłego, iż prace zostały wykonane nieprawidłowo gdyż wystąpiły usterki jest nieprzekonywujący. Biegły nie przeanalizował wymogów projektowych oraz pozostałej dokumentacji. Nie dokonał również analizy napraw zastępczych jakie zleciła powódka a które pokazywały na przebieg prac i użyte technologie. Zwrócić należy uwagę, iż specyfikacja techniczna wskazywała na połączenia samogwintującymi się wkrętami a w trakcie naprawy zastępczej płyty zostały sklejone. Projekt nie uwzględniał znacznych różnic poziomów pomiędzy poszczególnymi pomieszczeniami i miejscami, nie uwzględniał tych realnie istniejących różnic poziomów, biegły w ogóle nie odniósł się do tych okoliczności. Sam projekt był w tym zakresie dość lakoniczny. Jednakże taką sytuację przywidywały (...) konkretnie pkt 1.6.1.
nią inspektor Nadzoru miał prawo akceptacji lub odrzucenia materiałów i robót na podstawie „osądu inżynierskiego”. Zatem to ostateczna decyzja należała do inspektora i taką też decyzję podjął. Umowa łącząca strony przewidywała realizację
projektem, ST i (...). Biegły G. w ogóle nie odniósł się do tego. Biegły nie dokonał analizy przyczyn usterek wskazując, iż skoro występowały usterki to ich przyczyną było złe wykonanie. Z jednej strony biegły wskazał na brak analizy stropów a z drugiej wskazał na to iż budynek był 100 letni. W trakcie ustnych wyjaśnień wskazał, iż w takiej sytuacji winno być to przeprowadzone. Biegły wskazał, iż w toku robót „nie było chemii” pomiędzy stronami procesu inwestycyjnego. Jednakże należy zauważyć, iż dokumenty projektowe jednoznacznie wskazywały na postępowanie w przypadku wątpliwości. Tak też uczyniono. Inspektor nakazał sposób wykonania osobiście go nadzorując. Zwrócić należy szczególną uwagę na fakt wykonawstwa zastępczego i zeznania M. M.
instrukcją producenta. Klej do wykładziny + spoiwa łączące, płyta (...) o grubości 1,8cm (nierówności wyrównać płytą pilśniową lub płytą gipsowo-włóknową firmy (...) o grubości 2x10 mm, pomieszczenia mokre na istniejących deskach podłogowych (k.130), Pomieszczenia biurowe na istniejącej posadzce cementowej (k.130). Natomiast w pkt 5.5. określono iż stolarka drzwiowa - typowa drewniana typu P., kolor okleiny biały, w drzwiach w sanitariatach należy zamocować kratkę wentylacyjną. W uwagach końcowych podano, iż wszystkie roboty budowlane należy prowadzić
przyjętą sztuką budowlaną, obowiązującymi normami oraz przepisami bhp pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Wszystkie niejasności w projekcie wyjaśnić z projektantem. Wszelkie wyjaśnienia dodatkowe do projektu oraz ewentualne zmiany są możliwe w ramach nadzoru budowlanego. (...) budowlane powinny odpowiadać atestom technicznym i posiadać aprobaty techniczne. Przed wykonaniem nowo projektowanych posadzek należy skontaktować się z projektantem. Jednakże biegły zwrócił uwagę, iż w dzienniku budowy brak jest wpisu, by inspektor nadzoru skontaktował się z projektantem przed wykonaniem nowo projektowanych posadzek. Z dokumentacji dotyczącej naprawy zastępczej wynikało wprost, iż naprawa posadzek zostanie zlecona firmie trzeciej, według technologii robót zaproponowanej przez tą firmę i zaakceptowanej przez powódkę oraz wyrażeniu opinii przez projektanta remontu obiektu. Technologia zaproponowana przez firmę polegała na wyrównaniu nierówności podkładami klejonymi drewnianymi, mijankowym ułożeniu dwóch warstw płyt (...), sklejeniu warstw płyt na całej powierzchni oraz ich dodatkowemu połączeniu zszywkami metalowymi na całym obwodzie. Zaproponowana przez Wykonawcę technologia ma na celu zachowanie istniejących wysokości posadzek w pomieszczeniach bez konieczności wykonywania progów i ingerencji w zamontowaną stolarkę drzwiową. Biegły zwrócił uwagę, iż pismem z dnia 29.06.2012 r. powódka zwróciła się do B. Ł. – projektanta i w odpowiedzi ten wskazał pismem z 12 lipca 2012 r, iż wykonania posadzek na w technologii zaproponowanej przez firmę (...) jest zgodne z projektem oraz sztuką budowlaną co zapewni stabilną pracę posadzki i nie spowoduje powstania usterek. Należy zwrócić uwagę, iż technologię naprawy posadzek III piętra powinien ustalić projektant B. Ł., a nie firma (...). Oznacza to, iż sama strona powodowa zrezygnowała świadomie z projektanta. Wbrew wyjaśnieniom projektanta biegły K. wyraźnie wskazał, że technologia prac zaproponowana przez firmę (...) nie była zgodna z projektem opracowanym przez projektanta B. Ł.. Biegły podniósł, iż to rozwiązania projektowe powinny zapewnić stabilną pracę posadzek, która nie spowoduje powstania usterek, a nie wykonawca zastępczy który sam proponował technologię naprawy posadzek. Roboty zamienne pokazują sposób postępowania gdzie ustalona nowa technologia nie przez projektanta a przez wykonawcę znowu nie zdaje egzaminu i wprowadza się kolejne zmiany, zmniejszając wynagrodzenie. Dopiero biegły K. uwzględnił w opinii dokumenty związane w robotami zastępczymi które w pełni pokazały problem – jak stwierdził biegły wadliwy projekt. Biegły K. wskazał na zapis z dziennika budowy z którego wynika, iż ze spotkania wyznaczonego po wpisie w dzienniku budowy o wychodzeniu z płyt wkrętów wykluczono inspektora nadzoru budowlanego który przecież jest w głównej mierze odpowiedzialnym za cały proces budowlany. Oboje biegli wskazali, iż wycinki zrobione przez M. które były dość istotne albowiem dalsze ustalenia – wobec wymiany podłogi przeprowadzono w oparciu o nie. Oboje wskazali, iż błędem był brak ekspertyzy odnośnie stropów a ekspertyza ta była istotna z uwagi na wiek budynku. K. wskazuje, iż z wycinki M. wynika iż na piętrze gdzie stwierdzono uchybienia były różne wysokość podłogi. Jednakże z projektu ten fakt nie wynikał. Więc należało według nich zebrać ludzi i ustalić dalszy tok prac. Niewątpliwie projekt zakładał płytę (...) 1,8 mm lub równoważną i wyrównanie łatami. Z odwiertów wynika, iż warstw było dużo więcej, łącznie około kilka centymetrów. Fakt różnej wysokości podłóg wymagał podjęcia działań odpowiednich. Pozwany twierdzi, iż wypoziomowanie było w uzgodnieniu z inspektorem M. i świadek M. potwierdza ten scenariusz. Jednakże w dzienniku jest zapis iż roboty zostały zrobione
umową. Był to zapis inspektora. Dodatkowo K. wskazuje, iż na spornej powierzchni zrobiono wykonanie zastępcze ale w innej technologii tj płyt klejonych – ta technologia została zaproponowana przez nowego wykonawcę i przyjęta. Jednakże była to zupełnie inna technologia. I wynika z tego, iż ta inna technologia była w tym obszarze skuteczna. Projekt nie przewidywał klejenie kilku warstw a ich śrubowanie nad czym zresztą czuwał inspektor. Wbrew podnoszonym twierdzeniom użyte śruby były prawidłowe a zwłaszcza ich długość. Nowy wykonawca nie zdjął poprzednich warstw wykonanych przez pozwanego. Zapewnił jedynie ich większą sztywność przez klejenie i zszywanie. Jeżeli więc kluczem była większa sztywność to projekt który zakładał jedynie 1,8 cm był absolutnie nie do przyjęcia. Nie ulega wątpliwości, iż za projekt odpowiadał inwestor czyli powódka. Zresztą jeżeli to długość śrub byłaby przyczyną tj. za krótkie śruby dlaczego więc zmieniono technologię naprawy a nie zastosowano dłuższych śrub. Jednakże śruby wykręcone przez rzeczoznawcę G. były właściwej długości tj. przekraczały znacząco 2,5 krotność grubości płyty -co odpowiadało instrukcji. Zresztą jak wynika z zeznań, inspektor wskazywał nawet miejsca gdzie należy przykręcić dodatkowe śruby. Skoro tak, to tym bardziej nie zezwoliłby na krótsze śruby niż wymagane. Zwrócić należy uwagę, iż inspektor budowy był pracownikiem pozwanej a więc osobą która w sposób ciągły miała dostęp i – jak wynika z zeznań – faktycznie na bieżąco uczestniczyła w pracach wręcz wydając polecenia robotnikom pozwanej. Istotnym elementem był też odbiór robót zakrywkowych, istotnym gdyż brak było możliwości ich późniejszej weryfikacji. Inspektor jednak wszystkie prace przyjmował. K. S. (k. 400) potwierdziła, iż drzwi były zamówione
e specyfikacją a pozwana dostarczyła pełną ich dokumentację dopuszczającą. Wskazała iż skrzydła drzwiowe przecierają się na krawędzi zewnętrznej i konserwatorzy montowali kątowniki na krawędziach. To były drzwi użytkowane intensywnie. Drzwi wykonawca sprowadził
e specyfikacją (...), deklaracja wskazywała iż były to właściwe drzwi. Sama świadek wskazywała, że to są uszkodzenia eksploatacyjne oraz że wykonawca nie miał prawa zmienić drzwi na inne. Świadkowie zgodnie wskazali iż dostarczone drzwi wewnętrzne spełniały wszystkie normy a inspektor nadzoru je zaakceptował. W tym zakresie Sąd nie dał wiary M. iż miał wątpliwości co do ich jakości. Faktu tego nie uwidocznił w dzienniku, żaden świadek nie potwierdził tego, nie skorzystał z prawa wstrzymania czy też odmowy a z takiego prawa korzystał już wcześniej. Należy zwrócić uwagę, iż powód zażądał od ubezpieczyciela w ramach gwarancji wypłaty kwoty 36.037,96 zł z wobec ujawnienia się w remontowanym obiekcie po dokonaniu odbioru robót wad obejmujących skrzydła drzwiowe oraz mocowania podkładu płyt (...) pod wykładzinę PCV. Powyższa kwota przewyższała faktyczny koszt wykonania zleconych przez powoda robót, co skutkowało zwrotem kwoty 6.753,67 zł na rzecz pozwanego. Następnie powód ponownie wezwał (...) S.A. do dokonania wpłaty kwoty 9.787,27 zł z uwagi na pojawienie się w ocenie powoda kolejnych wad w obiekcie, która to kwota w dniu 15.02.2013 r. została powodowi wypłacona. Mając na względzie powyższy stan faktyczny, wskazać należy, iż pozwany wypłacił łącznie na rzecz powoda 39.071,56 zł poprzez dokonanie zwrotu wypłaconych przez ubezpieczyciela świadczeń pieniężnych z tytułu gwarancji. Zauważyć należy, iż M. we wrześniu 2009 r. dokonał w dzienniku budowy wpisu iż wkręty wychodzą. Zaraz potem zarządzono naradę bez jego udziału. W zeznaniach wskazał iż usterki nie usunięto ale jednocześnie wskazał iż usterki te pojawiły się w styczniu 2011. Całość robót odebrał i stwierdził iż wszystko było wykonane
umowa i projektem. Należy zauważyć, iż inspektor był codziennie na budowie, sama placówka działała normalnie. Skoro tak uznać należy iż usterki usunięto. Świadek M. sam przyznał, iż wyraził zgodę na zaproponowany sposób wykonania podkładów. Sposób który pozostaje w związku z naradą z której został wyłączony. Sam wskazał, że sposób wskazany przez niego nie sprawdził gdyż płyty były za mało sztywne dlatego też w trakcie robót zastępczych przyjęto inną technologię a właściwie 3 technologie – inne niż wcześniejsza. Inne niż przewidywał projekt. Inne niż wcześniej sam wskazywał wykonawcy i go akceptował. M. sam wskazał, iż sami wyszli z inicjatywą by nałożyć kątownik PCV. Powódka wystawiła ocenę dobrą wykonanych robót M. nie złożył zdania odrębnego choć – jak sam przyznał - miał prawo do prawo. Nie dokonał żadnych wpisów o stolarce do dziennika budowy ani też wskazujących na wykonanie podkładów z (...). Co więcej sami zaczęli oklejać drzwi kątownikiem a potem wezwali powódkę by zobaczyła ich sposób. Projekt przewidywał jedną płytę 1,8 a sam M. przyznał, iż ułożenie kilku płyt (...) (co zrobił pozwany) jest korzystniejsze dla stropu niż ułożenie 1 płyty. Zresztą tak zrobiono na polecenia Inspektora. M. przyznał, iż nie ma zaleceń producenta do montaży płyt na istniejącej podłodze są jedynie zalecenia do wykonania płyt na legarach drewnianych. Rzeczoznawca M. – jak zeznał – z całej dokumentacji miał jedynie projekt. Wskazał, iż warstw z projektu a tym co było zastosowane jest rozbieżność. Zastosowano (...) 10 i 12 cm a przewidziano 8 cm. Wykonał jednak odwierty które posłużyły później biegłym do opinii. Logicznym wnioskiem jest fakt mniejszej sztywności jednej płyty niż kilku. Świadek M. podał, iż płyty (...) były źle zamontowane co polegało na tym że (...) były za mało sztywno zamontowane. Należy jednak zauważy na codzienną obecność M.. Gdyby doszło do czynności niezgodnych z jego poleceniami zareagowałby tak jak to uczynił gdy wstrzymał roboty. Z zeznań świadków i przesłuchania pozwanego wynikało, iż ingerencja inspektora w czynności wykonawcy były niezwykle męczące z uwagi na fakt, iż każdą czynność sprawdzał, wydawał bezpośrednie polecenia pracownikom, kazał podwyższać podłogę o 2 mmm w przypadku drobnych nierówności. Zeznaniom tym Sąd dał w pełni wiarę biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego który wskazuje na sposób działania zamawiającego. Wykonawca wykonywał polecenia Inspektora. Należy zauważyć iż usterek przy odbiorze końcowym było około 600. Taka drobiazgowość świadczy o faktycznym zaangażowaniu powódki. Drzwi w ubikacjach, gdzie występuje wilgoć było 17 sztuk W dniu wizji lokalnej biegłego K. 28.04.2014 r. na ww. uszkodzonych drzwiach w łącznej ilości szt. 19 nałożone były kątowniki z tworzywa sztucznego na krawędziach drzwi. Pozwany zamontował w obiekcie łącznie 109 sztuk drzwi. Uszkodzonych skrzydeł drzwi stwierdzono - 19 sztuk co stanowi 17,43% ogółu. Pozwany zamontował w pomieszczeniach sanitarnych skrzydła drzwiowe systemu S. W. dopuszczone do stosowania w drugiej klasie wymagań, co spełnia wymagania narzucone w projekcie. Przeprowadził montaż skrzydeł drzwiowych przy zastosowaniu materiałów odpowiadających co do jakości wymogom wyrobów dopuszczonych do obrotu stosowania w budownictwie określonych w art. 10 ustawy prawo budowlane, co potwierdza Krajową Deklarację Zgodności nr (...), czym wypełnił wymagania umowy. Po zrealizowaniu przedmiotu umowy przekazał powodowi dokumenty dotyczące zastosowanych materiałów, w tym Krajową Deklarację Zgodności nr (...) dotyczącą skrzydeł drzwiowych. Wady skrzydeł drzwiowych mają charakter uszkodzeń eksploatacyjnych w trakcie użytkowania obiektu. Wyszczególniono 17 sztuk drzwi w ubikacjach, gdzie występuje wilgoć. Powód nie kwestionował jakości wykonanego montażu skrzydeł drzwiowych ani w trakcie realizacji zamówienia, ani też dokonując odbioru końcowego. Zamawiający nie skorzystał z przysługującego mu,
6 i 7 umowy prawa odmowy odbioru bądź obniżenia wynagrodzenia, nie kwestionował zgodności zastosowanych do montażu skrzydeł drzwiowych z wymogami §7 ust. 2 umowy, tj. wymaganiami SIWZ oraz projektu, nie kwestionował jakości zastosowanych do montażu skrzydeł drzwiowych ani w trakcie realizacji zamówienia, ani też dokonując odbioru końcowego bez zastrzeżeń, nie skorzystał z przysługującego mu,
ust.3 umowy, roszczenia wykonania dodatkowych badań zastosowanych przez Wykonawcę materiałów (dowód: opinia biegłego K. wraz z opinią uzupełniającą oraz ustanymi wyjaśnieniami do pisemnej opinii). Sąd zważył W niniejszym procesie powód dochodził roszczenia z tytułu kary umownej, należnej mu w razie nie usunięcia w określonym przez zamawiającego terminie stwierdzonych w czasie trwania gwarancji wad. Wykonawca miał zapłacić zamawiającemu karę umowną w wysokości 0,2% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 3 ust 1 mowy za każdy dzień zwłoki do kwoty 20% wynagrodzenia brutto należnego wykonawcy (§ 4 umowy stron). Postanowienie to jest zgodne z art. 483 § 1 k.c., który stanowi, iż można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Na wypadek nie usunięcia w określonym przez zamawiającego terminie stwierdzonych w czasie trwania gwarancji wad, strony ustaliły możliwość obciążenie wykonawcy karami umownymi. Podkreślić należy, że ze sformułowania § 9 umowy z dnia 10 czerwca 2008 r. wynika, iż wolą stron było zastrzeżenie w umowie kar umownych odpowiadających pojęciu kodeksowemu z art. 483 § 1 k.c. bowiem kara umowna miała przysługiwać za każdy dzień zwłoki. Zastrzeżenie w umowie kar umownych sprawia, że wierzyciel ma obowiązek wykazać jedynie istnienie i treść zobowiązania łączącego go z dłużnikiem, a także fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, bez znaczenia są natomiast przyczyny, które spowodowały naruszenie przez dłużnika obowiązków umownych. Jednak mimo automatyzmu w przedmiocie konieczności zapłacenia kary umownej przyjąć trzeba, że w pewnych sytuacjach dłużnik będzie zwolniony od obowiązku jej zapłaty. Skoro przesłanką uzasadniającą zwolnienie dłużnika z odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania jest wykazanie, że przyczyną takiego stanu rzeczy są okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, to przyjąć trzeba, że analogiczne zasady obowiązują w odniesieniu do omawianego dodatkowego zastrzeżenia umownego. Dłużnik zatem będzie zwolniony z obowiązku zapłaty kary umownej, jeżeli wykaże, że przyczyną niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania uzasadniającego naliczanie kary umownej są okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Przystępując do analizy sprawy należy wskazać, iż strony łączyła umowa o roboty budowlane, do prac przystąpiono
pozwoleniem na budowę z dnia 7 marca 2008 r. wydanym przez Wojewodę (...) w K.. Określony w art. 17 pr. bud. krąg osób uczestniczących w procesie remontowym obejmuje inwestora, wykonawcę, inspektora nadzoru inwestorskiego, kierownika budowy. Podstawą do wykonania robot budowlanych jest pozwolenie na budowę lub zgłoszenie wymagane przez prawo budowlane (art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 2 pr. bud.). Przebieg procesu budowlanego był udokumentowany w sposób przewidziany prawem budowlanym. Obowiązkiem wykonawcy jako strony umowy o roboty budowlane jest wykonanie obiektu
dokumentacja projektową, z zasadami wiedzy technicznej, z obowiązującymi normami i przepisami techniczno - budowlanymi, a następnie oddanie gotowego obiektu do użytku - w zależności od umowy-w całości lub części, w określonym w umowie terminie. Korelatem tego obowiązku jest obowiązek zamawiającego odebrania gotowego obiektu lub robót i zapłaty wynagrodzenia wykonawcy. Spór dotyczył 2 kwestii. Po pierwsze wykonania części posadzek na III piętrze oraz parterze jak też do oceny wad skrzydeł drzwi zamontowanych przez pozwanego. Powód podnosił, iż sposób wykonania podkładu pod wykładzinę PCV był wadliwy co skutkowało „wykręcaniem się” wkrętów na części powierzchni. Pozwana z kolei zarzucała, iż podkład nie dość, że wykonany był
projektem to był wykonany
zaleceniami inspektora nadzoru. Z kolei w przypadku drzwi powódka podnosiła, iż były słabej jakości a pozwany z kolei zarzucał, iż drzwi były zgodne z umową i dokumentami, posiadały wszystkie stosowne atesty. W przypadku posadzek w pierwszej kolejności należy wskazać, iż roboty były wykonane w technologii jaką przewidywał projekt. Szczegóły sposobu wykonania podkładu zostały uzgodnione i zlecone przez inspektora nadzoru który drobiazgowo kontrolował każdy aspekt działań wykonawcy. Polegały one na dołożeniu płyt (...) co wynikało z konieczności doprowadzenia podłogi do poziomu „0” - tak by uniknąć progów. Osiągniecie tego poziomu było trudne z uwagi na znaczne różnice poziomu starej posadzki w części pomieszczeń - która była zapadnięta (co wprost wynika z odkrywek M.). Działanie to jednak było nie tylko uzgodnione z inspektorem co polecone przez niego a następnie nadzorowane. Zresztą dołożenie kolejnych płyt (...) jedynie usztywniało posadzkę. Finalnie, przyjęta w projekcie technologia sprawdziła się w znaczącej większości wykonanej posadzki (63,55%). Jednak na części powierzchni, powierzchni o znacznych różnicach poziomów – technologia nie była już skuteczna, dochodziło do wykręcania wkrętów. W rezultacie robót naprawczych zleconych innemu wykonawcy można zaobserwować to, iż powódka była w pełni świadoma tego iż zastosowano niewłaściwą technologie, technologie przewidzianą projektem, technologię nakazaną przez inspektora. Otóż w zleceniu przyjęto i zaproponowano inną technologię. Świadek M. który był inspektorem nadzoru wprost wskazał, iż stara technologia się nie sprawdziła, szukano innej, skutecznej. Mało tego, w trakcie prac w zależności od pomieszczeń zmieniono technologię wykonania. Zatem sposób wykonania posadzki przez pozwaną był konsekwencją zamierzonej i świadomej czynności poszkodowanego polegającej na wskazaniu przez inspektora nadzoru sposobu wykonania posadzek w technologii przewidzianej projektem. Na uwagę zasługuje to iż technologia ta w większości sprawdziła się. Inaczej sytuacji wygląda w przypadku skrzydeł drzwiowych gdzie wad było 17,43%. Otóż nie budziło wątpliwości świadków, iż drzwi te spełniały wszelkie narzucone normy i atesty które następnie zostały przekazane powódce. Inaczej mówiąc, pozwana zamontowała drzwi jakie powódka zamówiła. Biegły K. wskazał na wszystkie atesty i normy. Zatem pozwana spełniła swe zobowiązanie. Biegły K. podał, iż drzwi posiadały uszkodzenia eksploatacyjne – przetarcie które jak zauważyli świadkowie spowodowane było zamykaniem drzwi nie za klamkę a za brzeg skrzydła. W miejscu gdzie nastąpiło przetarcie. W zasadzie dotyczyło to jedynie łazienek (17 drzwi). Zauważyć należy, iż powódka nie domagała naprawy ale przerobienia bowiem po naklejeniu kątownika nie zostaje przywrócony stan poprzedni. Świadczy to zatem o problemie innej natury niż jakość drzwi - abstrahując od spełnienia nałożonych wymagań. Skoro tak, uznać należy, iż niewykonanie zobowiązania (odmowa usunięci zgłoszonych usterek w ramach gwarancji) jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, czyli okoliczności przez niego niezawinionych. Zatem dłużnik – pozwany wykazał przesłankę uzasadniającą zwolnienie go z odpowiedzialności za zapłatę kary umownej. Sąd rozważył również to, czy w związku z dostarczoną przez inwestora dokumentacją nie zaszły okoliczności które mogły przeszkodzić prawidłowemu wykonaniu robót (art. 651 kc). Należy zauważyć, iż obowiązek określony w art. 651 k.c. odnosi się do sytuacji dość oczywistych, nie wymagających obliczeń i wiedzy specjalistycznej. Wykonawca nie ma bowiem obowiązku szczegółowego merytorycznego sprawdzenia projektu. Okoliczności te nie zaszły jednak w sprawie. Wykonawca nie może gwarantować jakości narzuconego przez zamawiającego rozwiązania projektowego. Montaż warstwy podkładowej z płyt (...) i zespolenie wykonane zostało
projektem i warunkami specyfikacji technicznej, wytycznymi producenta płyt,
umową co potwierdził inspektor nadzoru. Skoro efekt finalny nie jest satysfakcjonujący to zamawiający winien przeprowadzić analizę w obrębie zastosowanych rozwiązań projektowych. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił powództwo na zasadzie przytoczonych przepisów o czym orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 98 par 1 kpc w zw. z art. 99 kpc w pkt 2 orzeczenia a to w związku z wynikiem postępowania.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.