UZASADNIENIE W pozwie złożonym 18 lutego 2015 r. Powód P. K. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego I. C. (1) kwoty 32.886 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatku za pracę w
k.p. oraz art. 151 8 k.p. Wedle treści pierwszego z nich za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości: 1) 100 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
- a)w nocy,
- b)w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
- c)w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, 2) 50 % wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1 (art.
§ 1k.p.).
W/w dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1 (art.
§ 2k.p.).
Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 % wynagrodzenia (art.
§ 3k.p.).
Wedle treści drugiego z nich pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20 % stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. Uzyskanie ochrony prawnej dla omawianego roszczenia wymagało od powoda wykazania nie tylko okoliczności świadczenia pracy ponad wymiar, ale i wykazania rzeczywiście wypracowanych godzin w poszczególnych okresach rozliczeniowych. Powód w istocie przedstawił zestawienia czasu pracy. Zostały one sporządzone dopiero przez jego ojca, a zarazem pełnomocnika procesowego i świadka – R. K.
(2)na potrzeby niniejszego postępowania. Powód nie ewidencjonował rzeczywistego czasu pracy we własnym zakresie. R. K.
(2)zeznał, iż odtworzył czas pracy powoda na podstawie połączeń telefonicznych powoda do niego oraz jego żony, a matki powoda. Nadto przydatne były też notatki z kalendarza oraz dane zapisane w portalu F.. Pozwany zakwestionował wartość dowodową omawianych zestawień argumentując, iż znacząco odbiegają od rzeczywistości, gdyż nie przedstawiają faktycznie przepracowanych godzin, a jedynie łączny czas spędzony poza domem. Według niego powód zsumował wszystkie godziny od momentu wyjazdu z domu do powrotu. Nie uwzględniają godzin odpoczynku, gdyż sposób przedstawienia danych sugeruje, że powód pracował wielokrotnie po kilkadziesiąt godzin pod rząd bez jakiegokolwiek odpoczynku. Nadto prawie połowę tras powoda stanowiły wyjazdy do Szwecji i Norwegii, gdzie większą część podróży obejmuje podróż promem, na którym kierowca na czas podróży otrzymuje miejsce w kabinie z łóżkiem i łazienką oraz posiłki w formie bufetu. Sąd zgodził się z argumentacją pozwanego. W istocie z zestawień powoda wynika, że z reguły pracował po 24 godziny dziennie pięć dni z rzędu nawet przez trzy tygodnie wyłączając soboty i niedziele. Nikt nie jest zdolny do takiego wysiłku z uwagi na fizjologiczne uwarunkowania człowieka. Ponadto wątpliwą jest możliwość odtworzenia szczegółowego czasu pracy po upływie nawet trzech lat od świadczenia pracy. Strona powodowa nie przedstawiła materiałów źródłowych, na podstawie których sporządziła swoje zestawienia, czy to w postaci wydruku rejestru rozmów telefonicznych, zapisów z kalendarza czy wydruku z portalu F.. Czyniło to niemożliwym zweryfikowanie tych zestawień, choć jak już wspomniano, praca przez całą dobę przez 5 dni w tygodniu wykracza poza możliwości człowieka. Wątpliwym jest również to, że powód – wówczas 30-letni mężczyzna, regularnie kontaktuje się ze swoimi rodzicami aby zrelacjonować co robi. Skądinąd sam powód nie wspomniał o tym, że często kontaktował się z rodzicami. W tym stanie rzeczy za niewiarygodne Sąd uznał tak zestawienia, jak i zeznania świadka R. K.
(2)w omawianym zakresie. Dalszą konsekwencją było oparcie ustaleń faktycznych co do czasu pracy powoda na podstawie zestawień czasu pracy kierowcy sporządzonych przez pozwanego. Zawarte w nich informacje znajdują odzwierciedlenie w zachowanych kartach drogowych wypełnianych przez powoda. Pozwany zresztą nie przeczył pracy powoda w nadgodzinach, ale twierdził, że w zamian za nią powodowi udzielano czasu wolnego. Na tę okoliczność żadnego potwierdzenia jednak nie miał, prócz własnych zeznań, a zaprzeczył jej powód, stąd uznano ją za niewykazaną. Należy pamiętać, że dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny. Nie może on służyć sprawdzeniu wyników dotychczasowego postępowania dowodowego, ani przesądzać wyników tego postępowania, np. poprzez obalenie innych dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., sygn. I PK 19/09, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 560/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I ACa 875/10). W celu wyliczenia należności powoda Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu wyliczania wynagrodzeń – G. D.. Jako podstawę sporządzenia opinii oznaczono zestawienia czasu pracy przedłożone przez pozwanego. Wedle biegłego, za pracę z przekroczeniem norm powód powinien otrzymać 4.244, 20 zł, a za pracę w porze nocnej – 372,46 zł. Jego opinię powód zakwestionował w całości zarzucając biegłemu, iż przyjęte przez niego godziny pracy nie pokrywają się tak z zestawieniami powoda, jak i pozwanego. Pozwany także się z nią nie zgodził, albowiem biegły miał nie uwzględnić okresów pozostawania przez powoda do dyspozycji pozwanego w czasie rejsów promem do Szwecji. Nadto pominął okoliczność udzielania powodowi czasu wolnego w zamian za nadgodziny oraz wypłacania ryczałtu za pracę ponad normy czasu pracy. Sąd poddał analizie zarzuty stron i uznał je za częściowo uzasadnione. Faktycznie bowiem biegły przyjął nieprawidłowe wartości czasu pracy powoda w 11 czerwca 2012 r., 17 października 2012 r. i 3 listopada 2012 r. Nadto nie uwzględnił w swoich wyliczeniach faktu wypłacania powodowi ryczałtu w kwocie 150 zł miesięcznie, a od 1 stycznia 2014 r. – 168 zł miesięcznie. Za chybiony uznano zarzut pozwanego co do czasu podróży powoda promem. Należy pamiętać, że to sam pozwany sporządził zestawienia, na których bazował biegły, więc nielogicznym jest ich kwestionowanie. Po wtóre, pozwany nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na okoliczność czasu trwania rejsu promem i dat ich odbywania przez powoda. To uniemożliwiało uwzględnienie ich w opinii. Odnośnie zarzutu pominięcia w opinii udzielania powodowi czasu wolnego, to Sąd już wypowiedział się wcześniej, iż pozwany nie wykazał tej okoliczności. Ostatecznie po zweryfikowaniu wyliczeń biegłego, należności powoda wyglądały następująco: - kwiecień 2012 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (84,37 zł – 150 zł) i 7,50 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - maj 2012 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (66-96 zł – 150 zł) i 5,35 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - czerwiec 2012 r. – 86,62 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (236,62 zł – 150 zł) i 13,39 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej. Biegły przyjął, że 11 czerwca 2012 r. powód wypracował 3 nadgodziny, choć z zestawienia wynika 1 nadgodzina. Po przeliczeniu normalne wynagrodzenie wyniosło 151,79 zł (17 x 8,9285 zł), dodatek 50% - 66,97 zł (15 x 8,9285 zł), a dodatek 100% - 17,86 zł (2 x 8.9285 zł). - lipiec 2012 r. – 484,93 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (634,93 zł – 150 zł) i 33,23 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - sierpień 2012 r. – 3,40 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (153,40 zł – 150 zł) i 33,23 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - wrzesień 2012 r. – 285,93 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (435,93 zł – 150 zł) i 39,37 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - październik 2012 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (383,96 zł – 150 zł) i 23,64 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej. Biegły przyjął, że 17 października 2012 r. powód wypracował 2 nadgodziny przy dodatku 100%, choć z zestawienia wynika 1 nadgodzina z dodatkiem 50%. Po przeliczeniu normalne wynagrodzenie wyniosło 309,78 zł (38 x 8,1521 zł), dodatek 50% - 85,60 zł (21 x 8,1521 zł), a dodatek 100% za przekroczenie tygodniowej normy pozostał bez zmian. - listopad 2012 r. – 144,65 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (294,65 zł – 150 zł) i 62,49 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej. Biegły przyjął, że 3 listopada 2012 r. powód nie pracował ponad normę, tymczasem z zestawienia wynikają 2 nadgodziny z dodatkiem 50%. Po przeliczeniu normalne wynagrodzenie wyniosło 196,43 zł (22 x 8,9285 zł), dodatek 50% - 98,22 zł (22 x 8,9285 zł). - grudzień 2012 r. – 42,42 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (192,42 zł – 150 zł) i 17,76 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - styczeń 2014 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (60 zł – 168 zł) i 28 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - luty 2014 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (99,75 zł – 168 zł) i 8,40 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - marzec 2014 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (155 zł – 168 zł) i 36 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - kwiecień 2014 r. – 597 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (765 zł – 168 zł) i 20 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - maj 2014 r. – 44,25 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (212,25 zł – 168 zł) i 8,40 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - czerwiec 2014 r. – 26,25 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (194,25 zł – 168 zł) i 17,85 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej, - lipiec 2014 r. – 0 zł tytułem wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (136,95 zł – 168 zł) i 51,13 zł tytułem dodatku za pracę w porze nocnej. Kolejnym żądaniem było zasądzenie wynagrodzenia urlopowego za rok 2012 z uwzględnieniem wyłącznie nadgodzin. Wedle treści art. 172 k.p. za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy. Jako, że świadczenia określone w art.
k.p. oraz art. 151 8 k.p. nie są wymienione w katalogu zawartym w § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. z 1997 r., poz. 14), to powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego. Różnice w wysokości wynagrodzenia powoda w roku 2012 wynosiły nawet 484 zł, stąd przy wynagrodzeniu w wysokości 1.500 zł należy uznać je za znaczne, a przez to ustalić wysokość wynagrodzenia na podstawie świadczeń za pracę w okresie roku. Należności powoda z tytułu pracy ponad wymiar w 2012 zamykały się kwotą 1.667,87 zł, co w przeliczeniu na 12 miesięcy daje 138,99 zł. Współczynnik urlopowy w 2012 to
- Daje to kwotę 6,61 zł za każde 8 godzin urlopu. Powodowi przysługiwało 15 dni urlopu proporcjonalnego, zatem powinien był uzyskać wynagrodzenie urlopowe wyższe o 99,15 zł (15 x 8 x 6,61 zł). Ostatecznie zasądzeniu na rzecz powoda podlegała kwota 2.571,02 zł. Zasądzono ją w osobnych punktach wyroku, albowiem powód od wynagrodzenia i dodatków domagał się odsetek ustawowych, zaś od wynagrodzenia urlopowego już nie. To czyni wyrok bardziej przejrzystym. Odsetki od należności za 2012 miały być zasądzone od dnia wymagalności do dnia zapłaty, a za 2014 r. od dnia wniesienia pozwu, tj. 6 marca 2015 r. Podstawę żądania odsetkowego stanowił art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., wedle którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Wynagrodzenie powoda było wymagalne 10-go dnia miesiąca następującego po tym, w którym świadczył on pracę, ale to od następnego dnia pozwany opóźniał się z zapłatą, dlatego odsetki od świadczeń przysługujących za poszczególne miesiące roku 2012 naliczono od 11-go dnia kolejnego miesiąca. W pkt III wyroku zapadło w oparciu o art. 355 §1 k.p.c. Powód skutecznie cofnął pozew co do wynagrodzenia urlopowego za rok
- Nie zrzekł się roszczenia, więc nie było podstaw do uznania cofnięcia za niedopuszczalne w świetle unormowania zawartego w art. 203 § 4 i art. 469 k.p.c. W pkt IV oddalono jako bezzasadne roszczenie o zapłatę zgłoszonych należności ponad zasądzone kwoty, a nadto roszczenie odsetkowe obejmujące dni wymagalności świadczeń należnych za 2012 r. Rozstrzygnięcie w pkt V wyroku zapadło w oparciu o przepis art. 477 2 § 1 k.p.c. W toku postępowania Skarb Państwa – Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie tymczasowo poniósł koszty opłaty od pozwu i opinii biegłego. Stosownie do wyniku sprawy i unormowania zawartego w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 98 k.p.c. – Sąd w pkt VI wyroku obciążył pozwanego w/w kosztami sądowymi w zakresie, w jakim uwzględniono żądanie powoda. Żądania z pozwu w sprawie IX P 119/15 uwzględniono w 4,3%. Dawało to 81,30 zł, z czego 10,30 zł przypadło na koszty opinii, które podzielono na dwie części (239,72 zł x 4,3%), a 71 zł przypadało na opłatę od pozwu (1.419,67 zł x 5%). Żądania w sprawie IX P 190/15 uwzględnione zostały w 1,8%. Koszty Skarbu Państwa, którymi należało obciążyć pozwanego to 4,31 zł (druga połowa wynagrodzenia biegłego, czyli 239,72 zł x 1,8%) i opłata od pozwu w wysokości 34 zł (667,50 zł x 5%). Częściowemu uwzględnieniu podlegało żądanie wynagrodzenia urlopowego, stąd ostatecznie nakazano pobrać od pozwanego sumę w wysokości 148,28 zł. ZARZĄDZENIE 1.(...)
- (...)
- (...) (...)
- (...)