ODPIS Sygn. akt VIII U 666/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Maciej

tym przepisem emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi: – mężczyzna osiągnie wiek lat 60, – na dzień 01.01.1999 r. legitymuje się stażem ubezpieczeniowym (okresy składkowe i nieskładkowe) wynoszącym co najmniej 25 lat, – na dzień 01.01.1999 r. legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wynoszącym co najmniej przez 15 lat, – nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa. Bezsporne było to, iż:

1. odwołujący dnia 10 maja 2011 r. ukończył 60 lat,
2. na dzień 1.01.1999 posiada 25 lat stażu ubezpieczeniowego,
3. nie przystąpił do OFE. Sporne natomiast w sprawie było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Natomiast poza sporem pozostawało to, iż odwołujący udowodnił okres pracy w Wytwórni (...) i Wytwórni (...) w latach 1984 –
4. Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalno-rentowej jest rozporządzenie z dnia 07.02.1983 r. wraz z załącznikiem.

§ 2rozporządzenie z dnia 07.02.1983 r.

okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Nie jest jednak dopuszczalne by wykonywanie pracy w szczególnych warunkach było łączone z wykonywaniem innych prac, niewymienionych w załączniku do rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. Wymagane jest jednoznaczne wykazanie, iż wykonywana była tylko i wyłącznie praca w szczególnych warunkach.

wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2016r. III AUa 690/16, LEX nr 2137138 pojęcie „pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy” zostało zatem wyłożone w judykaturze jako nieobejmujące innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika.

§ 1ust.

1 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. – rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej „wykazami”.

§ 2ust.

2 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże, judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2 rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. W uchwale z dnia 27 maja 1985 r. (III UZP 5/85, LEX nr 14635) Sąd Najwyższy wskazał, że w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625: „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.” Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22.01.2008 r., I UK 210/07; z dnia 06.12.2007 r., III UK 66/07; z dnia 04.10.2007 r., I UK 111/07; z dnia 19.09.2007 r., III UK 38/07; z dnia 14.09.2007 r., III UK 27/07). W ocenie Sądu niektóre z prac wykonywanych przez odwołującego w spornym okresie, w trakcie zatrudnienia w Wytwórni (...) i Wytwórni (...) należały do prac wymienionych w załączniku do rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. oraz w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 01.08.1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (dalej: zarządzenie nr 9), stanowiącym akt wykonawczy do rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. W szczególności, taka kwalifikacja wydaje się uzasadniona w odniesieniu do pracy przy produkcji bloczków betonowych M6 (pkt 15 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. oraz odpowiadający mu pkt 15 zarządzenia nr 9). Natomiast, w ocenie Sądu, odwołujący nie wykazał zasadności takiej kwalifikacji odnośnie do pracy przy produkcji płyt suprema, nawet, jeżeli przy ich produkcji były stosowane zbrojenia.

pkt 4 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. pracą w warunkach szczególnych są prace zbrojarskie i betoniarskie, przy czym wykaz stanowisk wskazany w pkt 4 zarządzenia nr 9 w odniesieniu do tego pkt (

1. zbrojarz,
2. zbrojarz prefabrykatów,
3. betoniarz,
4. zestawiacz surowców i mieszanek,
5. operator betoniarki – betoniarz) wskazuje, że chodzi o prace zbrojarskie przy betonowaniu, a nie przy produkcji elementów budowlanych z innych surowców. Odwołujący nie wykazał również zasadności kwalifikacji supremy jako materiału ogniotrwałego (takie twierdzenie podniósł świadek A. W.), co miałoby uzasadniać kwalifikację z pkt 11 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. Sąd samodzielnie nie znalazł potwierdzenia dla takiej kwalifikacji w dostępnych, otwartych repozytoriach wiedzy.1 Konkludując, odwołujący nie wykazał, żeby w okresie zatrudnienia w Wytwórni (...) i Wytwórni (...) wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jedynie prace w szczególnych warunkach. Wobec tego nie jest dopuszczalne doliczenie tego okresu zatrudnienia odwołującego do stażu pracy w warunkach szczególnych. Sąd stwierdził, iż do stażu pracy w szczególnych warunkach należało uwzględnić jedynie okres zaliczony przez organ rentowy, tj. 13 lat, 10 miesięcy i 15 dni, czyli okres zatrudnienia w (...) S.A. Mając powyższe na względzie, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania, na podstawie art. 477 14 § 1 kpc i wymienionych przepisów prawa materialnego – oddalił odwołanie, orzekając jak w sentencji. /-/ Maciej Nawrocki 1