W ocenie Sądu, mając na uwadze przytoczone w pozwie i w dalszych pismach procesowych powoda okoliczności faktyczne, podstawę prawną odpowiedzialności strony pozwanej stanowią przepisy art.
w zw. z art. 424 1b k.p.c. (obowiązujące od dnia 25 września 2010 r.) oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy-Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037)- dalej ustawa nowelizująca, zgodnie z którym przepis art.
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do orzeczeń, które uprawomocniły się od dnia 17 października 1997 r. Według znowelizowanego stanu prawnego właściwym postępowaniem, które zapewnia stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (uzyskanie właściwego prejudykatu warunkującego odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa), jest postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424 1 k.p.c. i n.), czy też m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego wydane na skutek wniesienia skargi kasacyjnej (art. 424 1a § 2 k.p.c). Przepisem szczególnym, który wyłącza konieczność uzyskania prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia jest właśnie art. 424 1b k.p.c., w myśl którego w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga kasacyjna nie przysługuje, odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. W tym kontekście wskazać należy na dodane w drodze tejże nowelizacji kolejne unormowanie, tj. art. 767 4§ 3 k.p.c. zgodnie z którym w sprawach egzekucyjnych skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje. Zaakcentować należy, iż ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń wniesionych przed dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów. W związku z powyższym zastosowanie ma generalna zasada dotycząca działania nowych przepisów procesowych, a mianowicie, że należy je stosować od dnia wejścia ich w życie. Regulacje te mają więc zastosowanie - retroaktywnie - do orzeczeń wydanych przed dniem 25 września 2010 r., tj. dniem wejścia w życie znowelizowanych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r., (...),), a w niniejszej sprawie przedmiotowe orzeczenie zostało właśnie wydane przed tym dniem, bo w dniu 21 kwietnia 2010 r. Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie, co do przybicia na rzecz licytanta, objęte jest regulacją z art. 767 4§3 k.p.c. Z tego też względu, o ile na skutek wydania prawomocnego orzeczenia w postępowaniu egzekucyjnym została wyrządzona szkoda, strona może dochodzić jej wynagrodzenia bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi (art. 424 1b k.p.c.), a więc bezpośrednio przed sądem powszechnym w sprawie o odszkodowanie. Skoro więc powód zwolniony jest z wymogu uzyskania prejudykatu, rzeczą powoda w niniejszej sprawie było wykazanie trzech przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa tj. bezprawności judykacyjnej, szkody oraz normalnego związku przyczynowego między bezprawnością judykacyjną a szkodą. Brak wykazania którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje bezzasadnością zgłoszonych roszczeń (także tych dochodzonych w oparciu o przepisu o naruszeniu dóbr osobistych). Podstawową przyczyną oddalenia powództwa jest ocena, że działanie pozwanego Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Lęborku nie było bezprawne. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, iż orzeczenie niezgodne z prawem, w rozumieniu art.
to orzeczenie niewątpliwe sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Podkreśla się, że niezgodność z prawem rodząca odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, albowiem tylko w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. E. G.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.