← Polska

III Ca 101/17

Sygn. akt III Ca 101/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Łęczycy, w sprawie o sygn. akt I C 16/16 oddalił powództwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spół

§2k.c.

i art. 513§2 k.c. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 §

§ 3k.p.c.

Apelację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa, zaskarżając go w części w pkt. 1 w zakresie oddalenia roszczenia co do kwoty 13.137,72 zł, stanowiącej zadłużenie kapitału istniejące na dzień wymagalności oraz pkt. 2 w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżący zarzucił naruszenie art. 5 k.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, że uwzględnienie roszczenia powoda, który dochodzi spłaty pożyczki od spadkobiercy pożyczkobiorcy, byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skarżący wniósł o zmianę pkt. 1 zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 13.137,72 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zmianę pkt. 2 i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. Ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy, jako znajdujące oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym uznać należało za prawidłowe. Jako bezzasadne należało ocenić zarzuty naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 5 k.c. z uwagi na brak wskazania przez Sąd Rejonowy jaka konkretnie zasada w realiach przedmiotowej sprawy została naruszona. "Zasady współżycia społecznego" w rozumieniu art. 5 KC są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania tego przepisu konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego rozpatrywanego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. Z tej też przyczyny w świetle art. 5 KC na podstawie zasad współżycia społecznego nie można formułować dyrektyw o charakterze ogólnym. Zasady współżycia społecznego mogą stanowić podstawę dokonania korektury w ocenie nietypowego przypadku, nie służą jednak do uogólnień w sytuacjach uznawanych za typowe (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 1967 r I PR 415/67, Legalis nr 13304). Nie jest wymagane skonkretyzowanie w formie normatywnej zasad współżycia społecznego. Przedstawiony pogląd zdecydowanie przeważa także w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok z dnia 6 stycznia 2009 r., I PK 18/08, OSNP 2010, nr 13-14, poz. 156; wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r., I CSK 522/08; wyrok z dnia 12 września 2013 r., IV CSK 44/13) i jest podzielany przez Sąd Okręgowy w niniejszym składzie, zdaniem którego sąd, stosując art. 5 k.c., nie ma obowiązku konkretyzacji zasady współżycia społecznego. Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że w realiach przedmiotowej sprawy żądanie powoda zapłaty przez pozwaną kwoty zadłużenia S. K., istniejącego w dacie jego śmierci, w sytuacji gdy istnieje prawomocny wyrok ustalający, że Towarzystwo (...) Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo – Kredytowych z siedzibą w S. zobowiązane jest zapłacić na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. jako uposażonemu kwotę 13.137,72 zł tytułem świadczenia z umowy ubezpieczenia grupowego ATUT potwierdzonej polisą (...) zawartej ze S. K. odpowiadającego zadłużeniu ubezpieczonego w Spółdzielczej (...) w G., w dacie zgonu, stanowi nadużycie prawa i jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Rację ma Sąd I instancji, iż zasady etycznego i uczciwego postępowania wymagają aby pierwotny wierzyciel – Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. - dochodził zaspokojenia swojego roszczenia od ubezpieczyciela, który zobowiązał się do zapłaty zadłużenia istniejącego w przypadku śmierci S. K., a nie od jego spadkobierców. Okoliczność, iż zarówno pożyczkodawca, jak i ubezpieczyciel jak i powód są powiązanie ze sobą, nie zwalnia od stosowania utrzciwego obrotu, nawet kosztem nieosiągnięcia zamierzonego zysku przez spółkę powiązaną kapitałowo. Takie postępowanie jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego nie zasługuje na ochronę prawną. Należy podnieść, że pomimo istnienia prawomocnego wyroku ustalającego, że Towarzystwo (...) Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo – Kredytowych z siedzibą w S. zobowiązane jest zapłacić na rzecz Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. jako uposażonemu kwotę 13.137,72 zł tytułem świadczenia z umowy ubezpieczenia grupowego ATUT potwierdzonej polisą (...) zawartej ze S. K. odpowiadającego zadłużeniu ubezpieczonego w Spółdzielczej (...) w G., pierwotny wierzyciel ani jego następca - nie podjęli żadnych kroków aby wyegzekwować obowiązek nałożony prawomocnym wyrokiem od Towarzystwa (...) Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo – Kredytowych z siedzibą w S.. W świetle powyższych uwag spełnienie świadczenia przez pozwaną – powodujące zwolnienie ubezpieczyciela z zobowiązania pozostawałoby bowiem w sprzeczności z celem zawarcia umowy ubezpieczenia, która miała zabezpieczać spłatę pożyczki w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego. Ponadto należy podnieść, że powód od razu w odpowiedzi na sprzeciw nie wyraził zgody na wstąpienie ubezpieczyciela do niniejszej sprawy. Tym samym powód uniemożliwił pozwanej zwolnienie się z zobowiązania w inny sposób, niż przez spłatę pożyczki a następnie wytoczenie powództwa przeciwko ubezpieczycielowi. Co także stanowi nadużycie prawa przez powoda i jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Mając na uwadze powyższe, apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 §

§ 3k.p.c., w zw.

z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.800 złotych, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika, stosownie do treści § 10 ust.1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. 2015.1800 w brzmieniu obowiązującym od dnia 27.10.2016 r ).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.