Sygn. akt IX U 2627/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania A. P. ( A. P. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 10 listopada 2016 r. nr (...) 1.zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. P. prawo do emerytury począwszy od dnia 01 listopada 2016r., 2.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180,00 złotych ( sto osiemdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Sygn. akt IX U 2627/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10.11.2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu A. P. prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z §4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił wymaganego15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ubezpieczony wniósł odwołanie od niniejszej decyzji wskazując, iż pracował w warunkach szczególnych na stanowisku ślusarza w oddziale narzędziowym w Hucie (...). Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji i dodał, że ubezpieczony nie wykazał żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie przedłożył żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony urodził się (...) 60 lat skończył w dniu (...). W dniu 04.11.2016r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu na dzień 1.01.1999r. łącznie 27 lat, 4 miesiące i 22 dni okresów składkowych oraz nieskładkowych, w tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony od 23.09.1970r. do 31.01.1990r. zatrudniony był w (...) Zakładach (...) na stanowisku ślusarza narzędziowego (świadectwo pracy z 01.02.1990r.). Ubezpieczony w całym okresie zatrudnienia w Hucie (...) faktycznie wykonywał pracę szlifierza w wydziale narzędziowni przy szlifowaniu narzędzi używanych w Hucie. W Hucie (...) była emaliernia, stapialnia, drobiazgi, blacharnia, tłocznia i zakłady metalowe, gdzie była produkcja dla wojska. Narzędziownia zajmowała oddzielny budynek. Szlifierze zajmowali parter w tym budynku. W narzędziowni było zatrudnionych łącznie około 200 osób - frezerów, tokarzy, ślusarzy, w tym około 50 szlifierzy. W narzędziowni tokarze i frezerzy cały czas pracowali na swoich maszynach - tokarkach i frezarkach. Do obowiązków ubezpieczonego należało utrzymanie w dobrym stanie wszystkich narzędzi, za pomocą których były wykonywane prace w całej Hucie (...) w celu utrzymania ruchu. Były to narzędzia wykrawające i tłoczące formy wtryskowe. Zepsute narzędzia z wydziału produkcyjnego były przywożone do narzędziowni do regeneracji. Narzędzie trzeba było rozebrać, naostrzyć, wyszlifować i z powrotem złożyć (to dotyczyło wykrojników). Innym narzędziem produkcyjnym był tłocznik wykonany w większym stopniu z żeliwa, który służył do tłoczenia garnków, wiader. Naprawa tłocznika polegała na szlifowaniu ręczną szlifierką, która ważyła ponad 4 kg. Ubezpieczony wykonywał pracę przy użyciu szlifierki ręcznej, pracującej pod ciśnieniem powietrza. Ubezpieczony wykonywał prace szlifierskie w czasie pracy narzędzi, bezpośrednio na oddziałach produkcyjnych, np. na tłoczniach przy maszynach były miejsca do podłączenia szlifierki do powietrza, żeby tego narzędzia w trakcie pracy nie wyłączać z użytku. Ubezpieczony pracował głównie przy wielkich narzędziach np. wykrojnikach na wanny, wiadra, konewki (narzędzia te trzeba było przemieszczać za pomocą suwnic ręcznych) i dlatego pracował na oddziałach produkcyjnych, a w narzędziowni wykonywał prace tylko wtedy, gdy takie narzędzie należało wymienić, bo np. pękło. Ubezpieczony pracował w systemie trzyzmianowym. Większość szlifierzy pracowała na I zmianie, gdyż wykonywali wówczas też nowe narzędzia. Na drugiej zmianie pracowało około 7-8 szlifierzy, na nocnej zmianie 2, a następnie tylko 1, tj. ubezpieczony. Ubezpieczony z wykształcenia jest ślusarzem. W Hucie został zatrudniony na stanowisku ślusarza narzędziowego. W trakcie tego zatrudnienia ukończył kurs i uzyskał dyplom mistrza w zawodzie ślusarza narzędziowego. Praca ubezpieczonego odbywała się w zapyleniu powstającym przy ostrzeniu oraz przy wytworzonych podczas szlifowania i ostrzenia drganiach. Za pracę w warunkach szczególnych ubezpieczony otrzymywał mleko i masło. Ubezpieczony pracę opisaną powyżej wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez cały okres zatrudnienia w Hucie (...). Ubezpieczony nie był powoływany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. W okresie spornym razem z ubezpieczonym pracowali J. G., P. S. i T. Z. wykonujący faktycznie taką samą pracę jak ubezpieczony, tj. prace szlifierzy. Ubezpieczony nie przystąpił do OFE. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Hucie (...), akt tut. Sądu dotyczących świadków J. G. i P. S. o sygn. IX U 1644/13 i IX U 428/12, zeznań świadków J. G., P. S. i T. Z. oraz zeznań ubezpieczonego złożonych na rozprawie w dniu 07.03.2017r., czas nagrania 00:11:12 – 01:11:18 protokołu elektronicznego. Ustalenia j.w. w zakresie rzeczywiście wykonywanej pracy przez ubezpieczonego w okresie spornym, Sąd oparł na danych wynikających z powołanej dokumentacji, na zeznaniach świadków, którzy pracowali razem z ubezpieczonym i niewątpliwe byli bezpośrednimi świadkami wykonywanej przez ubezpieczonego pracy. W tej sytuacji zeznaniom tym Sąd dał wiarę, dodatkowo jako spójnym w swej treści, a ponadto jako niekwestionowanym przez organ rentowy. Nadto świadkowie P. S. i J. G. są uprawnieni do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych , a okres ich pracy w Hucie w charakterze ślusarza, a faktycznie szlifierza, został im zaliczony do okresu pracy w warunkach szczególnych. Ponadto Sąd oparł się na zeznaniach ubezpieczonego, które korelują z zeznaniami świadków i powołaną dokumentacją i stąd w konsekwencji Sąd uznał je również za wiarygodne. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za przekonywujący, spójny i logiczny przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył , co następuje. Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 31.12.1998r.) osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz - okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. 25 lat dla mężczyzn). Ust. 2 „Emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego”. Jak wynika z §4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w warunkach szczególnych, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: - osiągnął wiek emerytalny: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, - ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26.06.2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ). W niniejszej sprawie niesporne było, iż w dniu (...)ubezpieczony ukończył 60 lat, nie przystąpił do OFE i legitymuje się, wymaganym przepisami, 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy ubezpieczony spełnia pozostały warunek konieczny do nabycia prawa do tzw. wcześniejszej emerytury, tj. czy ma wymagany okres pracy w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe w sprawie pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż ubezpieczony, będąc zatrudniony w Hucie (...) w okresie od 23.09.1970r. do 31.01.1990r. wykonywał faktycznie stale i w pełnym wymiarze pracę w warunkach szczególnych w charakterze szlifierza szlifierkami pneumatycznymi, czyli prace wymienione w wykazie A, dział III poz. 78, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. jako szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne. Powyższe wynika jednoznacznie ze szczegółowych, spójnych i logicznych oraz korelujących ze sobą zeznań świadków oraz ubezpieczonego. Niewątpliwie praca szlifierza wykonywana była w warunkach szkodliwych w zapyleniu , powodowała drgania. Sąd miał nadto na uwadze, że świadkowie J. G. i P. S., którzy wykonywali taką samą pracę jak ubezpieczony, razem z ubezpieczonym w jednej brygadzie, są uprawnieni do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Takiemu ustaleniu nie przeczy fakt, iż pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa pracy w szczególnych warunkach, gdy wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego wskazuje jednoznacznie na wykonywanie przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych. Niewątpliwie zaniedbania pracodawcy w tym zakresie nie mogą obecnie obciążać ubezpieczonego, gdy zakład pracy już nie istnieje. Fakt wykonywania pracy w warunkach szczególnych został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.03.1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.09.1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Ubezpieczony posiada zatem na dzień 01.01.1999r., wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach przy uwzględnieniu okresu pracy od 23.09.1970r. do 31.01.1990r. jako pracy w szczególnych warunkach. Mając powyższe na uwadze, kierując się uregulowaniami prawnymi powołanymi na wstępie rozważań, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia 01.11.2016r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku ( zgodnie z art.129 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ) – punkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd z mocy art.98 §1 i §3 kpc w zw. z §9 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015r., poz. 1800 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 27.10.2016r., ustalonym Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie z 03.10.2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1668), zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180,00zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSR del. Renata Stańczak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.