Sygn. akt VI GC 105/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2017r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: B. W. przeciwko: (...) Sp. z o.o. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powoda B. W. kwotę 249.191,47 zł (słownie: dwieście czterdzieści dziewięć tysięcy sto dziewięćdziesiąt jeden złotych czterdzieści siedem groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 marca 2015r. do dnia zapłaty, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 23.277,00 zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące dwieście siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 10.817,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VI GC 105/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 22 czerwca 2017 roku Pozwem z dnia 16 lutego 2017 r. powód B. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) W. B. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. (przed połączeniem jako (...) S.A. w W. k. 24-34, po przekształceniu z (...) sp. z o.o.) kwoty 249.191,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 31 marca 2015 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód podał, że łączyła go z pozwanym umowa o współpracy z dnia 30 sierpnia 2003 r. przedmiotem której była współpraca stron w ramach zorganizowanego przez pozwaną ogólnokrajowego systemu usług przesyłkowych. Powyższa umowa została przez powoda wypowiedziana ze skutkiem na koniec lutego 2015 r. Z tytułu zrealizowanych na rzecz pozwanego usług transportowych powód wystawił fakturę VAT nr (...) za którą otrzymał jedynie częściową zapłatę. Za wykonane usługi w miesiącu lutym wystawił fakturę VAT nr (...)r z dnia 28 lutego 2015r na kwotę 693.237,85 zł. Termin jej płatności upływał w dniu 30 marca 2015r oraz fakturę VAT nr (...) w dniu 28 luty 2015r na kwotę 140.155,62 zł; jej termin płatności przypadał na dzień 30 marca 2015r. Pozwana uregulowała należności za miesiąc luty częściowo w kwocie 547.392,99 zł. Po tej wpłacie i zgodnie z rozliczeniem prowizji do zapłaty pozostała kwota 249.632,27 zł. Podał również ,że Sąd Okręgowy wR.VI Wydział Gospodarczy wyrokiem z dnia 11 marca 2016 zasądził od pozwanego na jego rzecz kwotę 423.958,53 zł z tytułu wynagrodzenia za miesiąc styczeń. W tym roszczeniu została uwzględniona kwota 2000 zł z tytułu kar umownych za dwa miesiące , które były objęte potraceniem dokonanym przez pozwanego w tym procesie. Wyrok ten jest prawomocny. W dniu 17 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wydał w postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty w którym uwzględnił żądanie pozwu w całości, (k. 44) W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany podniósł zarzut potrącenia, powołując się na złożone powodowi oświadczenie z dnia 12 marca 2015 r. w którym potrącił z wierzytelnością powoda dochodzoną niniejszym pozwem swoją wierzytelność w łącznej kwocie 675.150,00 zł z tytułu kary umownej naliczonej powodowi wobec niewykonania przez niego obowiązków nadawania przesyłkom statusów WE i SR.O wynikających z umowy współpracy oraz z tytułu rozliczenia współpracy z powodem. Pozwany wskazał, że wskutek dokonanego potrącenia wierzytelność powoda wynikająca z faktury VAT nr (...) uległa umorzeniu w całości. Ponadto podniosła zarzut przedawnienie roszczenia, albowiem mamy do * czynienia z umową przewozu , albowiem powód świadczył usługi transportowe na co wskazuje par 2 ust 2 i par 10 umowy łączącej strony. W odpowiedzi na sprzeciw (k. 442- 445) powód podniósł zarzut bezpodstawnego naliczania kar umownych za każdy stwierdzony przypadek naruszenia procedur jako niezgodny z umową i intencjami stron oraz praktyką obowiązującą u pozwanego. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Poza sporem było, że w dniu 30 sierpnia 2003 roku strony zawarły umowę nr (...), przedmiotem której była współpraca stron w ramach zorganizowanego przez pozwaną ogólnokrajowego systemu usług przesyłkowych. W trakcie jej obowiązywania umowa była wielokrotnie zmieniana przez strony w drodze kolejnych aneksów i załączników, które stanowiły jej integralną część. Częścią umowy był także Kodeks Standardów Operacyjnych. (§19 umowy) Umowa powyższa została przez powoda wypowiedziana ze skutkiem na koniec lutego 2015 r. Zgodnie z umową powód był zobowiązany m.in. do terminowego i rzetelnego wykonywania usług, reprezentowania pozwanej i jej interesów na terenie objętym umową, a w szczególności do dokonywania akwizycji i sprzedaży usług w imieniu i na rzecz pozwanej , zorganizowania na własny koszt i we własnym zakresie wymaganej przez pozwaną obsługi transportowej, magazynowej, biurowej, handlowej , stosowania się do wszelkich standardów operacyjnych. (§2 pkt od a do h umowy) Zgodnie z §5 ust. 2 umowy za wykonywanie w/w usług będących przedmiotem umowy powód miał otrzymywać miesięczne wynagrodzenie ustalone na zasadach określonych w załączniku nr 2 do umowy. (k. 83,87) Wynagrodzenie miało być wypłacane powodowi raz w miesiącu, w terminie maksymalnie do 30 dni po przedłożeniu prawidłowo wystawionej faktury VAT wraz z kompletem dokumentów rozliczeniowych, (pkt 1-4 załącznika nr 2 do umowy) Zgodnie z §11 umowy w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania przez powoda zobowiązań wynikających z umowy, pozwany był uprawniony do naliczania kar umownych które szczegółowo określał załącznik nr 4 do umowy o współpracy (w brzmieniu ustalonym aneksem do umowy z dnia 28 marca 2013 r.) Zgodnie z załącznikiem nr 4 pozwana mogła naliczać następujące kary umowne: (k. 89) - za nieterminowe odprowadzenie środków finansowych z tytułu „pobrań” na rachunek bankowy S. - 30 zł za każdy dzień opóźnienia we wpłacie każdego pobrania - za niezgodny ze stanem faktycznym status doręczenia przesyłki 'do odbiorcy, zgłoszony przez klienta (fikcyjny DS.) - 100 zł za każdy stwierdzony przypadek - za niezgodny ze stanem faktycznym status potwierdzający zrealizowanie zlecenia podjęcia przesyłki, zgłoszony przez klienta (fikcyjny ZZ) - 100 zł za każdy stwierdzony przypadek - za każdy niezgodny ze stanem faktycznym status informujący ,o przyczynie niedoręczenia przesyłki lub przyczynie niezrealizowania zlecenia podjęcia przesyłki - 100 zł za każdy stwierdzony przypadek - za brak oznaczenia używanego przez przedstawiciela biura handlowego, magazynu i samochodów znakami firmowymi S. oraz niezapewnienie kurierom odpowiedniego ubrania służbowego, zgodnych z obowiązującym folderem wizualizacji - kary od 50 zł do 300 zł za każdy stwierdzony przypadek - za niedokonanie terminowego doręczenia faktur przelewowych do klientów za wykonane na ich rzecz usługi przez pozwanego, zgodnie z terminem wskazanym przez pozwanego - 50 zł za każdą fakturę - za nierozliczone druki Ścisłego Zarachowania - 30 zł za każdy nierozliczony dokument - za niewprowadzone oraz błędnie wprowadzone dokumenty i dane do systemu dotyczące zleconych usług przez klientów - 50 zł za każdy stwierdzony przypadek - za opóźnienie wyjazdu frachtu z przedstawicielstwa - od 5 do 15 min - 250 zł, od 15 do 30 min - 500 zł, powyżej 30 min - 1000 zł - za każde naruszenie pozostałych obowiązków wynikający z wszelkich regulaminów, cenników, instrukcji, procedur i zarządzeń wewnętrznych wydawanych przez pozwaną oraz standardów operacyjnych pozwanej określonych w Kodeksie Standardów Operacyjnych - kary od 50 zł do 500 zł. dowód: umowa współpracy z dnia 30.08.2003 r. nr (...) wraz z aneksami i załącznikami k. 82-158, pismo powoda - rozwiązanie umowy k. 15, procedury Kodeksu Standardów Operacyjnych - operacje poranne i operacje wieczorne k. 173-252. Powód w trakcie trwania umowy o współpracy naruszył obowiązki wynikające z umowy, w zakresie niedochowania procedur związanych z nadawaniem przesyłkom odpowiednich statusów. W styczniu i w lutym 2015 r. w obydwu placówkach prowadzonych przez powoda (R., T.) zanotowano 6 379 przypadków niewykonania obowiązku nadania statusu operacyjnego WE (przyjęcie przesyłki do magazynu) oraz 7 124 przypadków niewykonania obowiązku nadania statusu operacyjnego SR.O (status oznaczający proces ułożenia przesyłki w opakowaniu zbiorczym) (fakt niezaprzeczony k. 443v) Proces kurierski u pozwanego jest ewidencjonowany na każdym etapie: przeładunku, w magazynie nadawczym, sortującym i dostawczym. Przesyłki podlegają skanowaniu i tzw. statusowaniu. Proces ten reguluje Kodeks Standardów Operacyjnych a w szczególności stanowiące jego część Operacje poranne i Operacje wieczorne. Procedury te zamieszczone były na platformie „kogut” do której powód posiadał dostęp. Nadawanie statusów poszczególnym przesyłkom służyło zapewnieniu właściwego poziomu bezpieczeństwa w doręczaniu ich odbiorcom, miało zapobiegać zaginięciu przesyłek, zapewniało możliwość śledzenia losów przesyłki. Umożliwiało także zbadanie rentowności transportu i wypełnienie samochodów liniowych. Statusy WE i SR.O (rejestr wejścia i sortu) to statusy pośrednie, mające charakter organizacyjny. Ich nadawanie następuje w ramach stosowanych u pozwanego wewnętrznych procedur porządkowych. Nadanie tych statusów nie było widoczne dla klientów zewnętrznych. Brak statusu wejścia i sortu nie uniemożliwiał prawidłowego i terminowego doręczenia przesyłki klientowi i jego właściwej obsługi. W procesie przyjmowania przesyłki wyróżnia się proces poranny i wieczorny. Status SR.O to status wieczorny, mówi do którego kontenera przypisana jest paczka, która jedzie do sortowni. Nadanie tego statusu pozwala, np. w przypadku pomyłki w przekierowaniu na sortowni kontenera lub np. pożaru frachtu na ustalenie lokalizacji paczki, tj. która paczka w jakim kontenerze się znajdowała. Status wejścia WE to status kontrolny, nadawany w ramach procesu porannego, umożliwia śledzenie etapu doręczania przesyłki. Brak jest jakichkolwiek informacji na temat ewentualnych reklamacji zgłaszanych przez klientów co do przesyłek dostarczonych przez powoda w miesiącach styczeń, luty 2015 r. dowód: zestawienie braków statusów WE i SR.O k. 290-369, przesłuchanie stron: powoda B. W. k -504, pozwanego k- 505, procedury Kodeksu Standardów Operacyjnych - operacje poranne i operacje wieczorne k. 167-213, informacja - opis działania platformy ,,kogut”, wiadomości e-mail powoda, dokumenty powiązane: Obsługa skanera, Oznaczenie nośnika, Instrukcja układania przesyłek na nośnik, dokumenty na okoliczność wpisu pozwanej do rejestru operatorów pocztowych k. 383-395,173-286, korespondencja emaiłowa k- 450-453, wydruki śledzenia przesyłek k-446-449. W dniu 31 stycznia 2015 r. powód wystawił pozwanej fakturę VAT nr (...) na kwotę 918 362,92 zł za wykonane w ramach umowy o współpracę usługi transportowe, z terminem płatności do dnia 2.03.2015 r. Następnie w dniu 28 lutego powód wystawił pozwanej fakturę VAT nr (...) na kwotę 693.237,85 zł za wykonane w ramach umowy o współpracę usługi transportowe, z terminem płatności do dnia 30.03.2015 r oraz fakturę VAT nr (...) na kwotę 140.155,62 zł z terminem płatności na dzień 30 marca 2015r. Do zapłaty z faktury VAT nr (...) pozostała kwota 249.191,47 zł. Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty powyższej kwoty. Wezwanie pozostało bezskuteczne. Pozwana nie uregulowała należności. dowód: faktura VAT nr (...) z dnia 31.01.2015 r. k. 16, potwierdzenia przelewów k. 19-20, wezwanie do zapłaty k. 22. W dniu 26 luty 2015 r. pozwany wystawił notę księgową nr (...) w której obciążył powoda kwotą 675 150 zł tytułem kary umownej za naruszenia obowiązków umownych w miesiącach styczeń i luty 2015 w następujących zakresach: - niewykonanie obowiązku nadania statusów operacyjnych WE - ilość przypadków 6379 x 50 zł za każdy przypadek - niewykonanie obowiązku nadania statusów operacyjnych SR.O - ilość przypadków 7124 x 50 zł za każdy przypadek Podstawą naliczenia kary umownej był załącznik nr 4 do umowy o współpracy oraz zapisy Kodeksu Standardów Operacyjnych. Pismem z tego samego dnia pozwany wezwał powoda do zapłaty kwoty wynikającej z w/w noty księgowej. dowód: nota obciążeniowa nr 01/02/2015 z dnia 26.02.2015 k. 289, pismo z dnia 26.02.2015 r. k. 287 Pismem z dnia 3 marca 2015 r. powód odmówił zapłaty kwoty naliczonej w nocie obciążeniowej nr (...). W powyższym piśmie powód wskazał, że braki w zakresie nadania przesyłkom statusów operacyjnych WE lub SR.O nie wynikają z jego zaniedbań. Powód zakwestionował także sposób wyliczenia kary umownej za powyższe naruszenie. Pismem z dnia 12 marca 2015 r. pozwany złożył powodowi oświadczenie o potrąceniu z wierzytelnością powoda wynikającą m.in. z faktury VAT nr (...)r. w kwocie 425 958,53 zł z wierzytelnościami pozwanej przysługującej jej względem powoda w kwocie łącznej 717 635,66 zł. Wierzytelności pozwanej przedstawione do potrącenia z wierzytelnością powoda obejmowały następujące kwoty:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.