art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 887 ) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r., - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r., - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ). Ubezpieczony J. F. wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu 13 października 2016r., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a konkretnie czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy spornego okresu jego zatrudnienia od dnia 1 lutego 1978r. do dnia 31 grudnia 1998r. w KWK (...). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że ubezpieczony w powyższym okresie spornym faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako elektromonter na przeróbce mechanicznej węgla i zajmował się usuwaniem awarii urządzeń, dokonywał okresowych przeglądów, remontów oraz konserwacji urządzeń przeróbki. Praca taka została wymieniona w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A dziale I poz.5 – praca na „ przeróbce mechanicznej węgla ” ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 maja 2016r. III AUa 1607/15 w uzasadnieniu wskazujący na zasadność zakwalifikowania pracy konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla z powołanego wykazu, działu i pozycji ). Okoliczności dotyczące rzeczywiście wykonywanej przez ubezpieczonego pracy w w/w okresie potwierdzają zeznania słuchanych w sprawie świadków J. D., A. K., M. Z., którzy pracowali razem z ubezpieczonym, korespondujące z nimi zeznania ubezpieczonego oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja. Za zakwalifikowaniem pracy ubezpieczonego w okresie spornym jako wymienionej w wykazie A dziale I poz.5 przemawia także stanowisko Sądu Okręgowego w Gliwicach zajęte we wcześniej toczącej się przed tut. Sądem sprawie o sygn. VIII U 1412/13 oraz Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który w uzasadnieniu do swojego wyroku z dnia 11 marca 2015r. sygn. akt III AUa 391/14 wyraźnie zaznaczył, iż ubezpieczony pracując na stanowisku elektromontera i wykonując prace remontowo – konserwacyjne przy maszynach i urządzeniach w oddziałach przeróbczych, wykonywał pracę w wykazu A działu I pkt.5 rozporządzenia. Sąd miał również na uwadze fakt, iż Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie o sygn. akt VIII U 2238/15 dotyczącej J. G. zaliczył jego pracę w charakterze elektryka na oddziale przeróbczym, a więc pracę generalnie tożsamą z zatrudnieniem ubezpieczonego J. F., do pracy w warunkach szczególnych z podanego powyżej wykazu, działu i pozycji i w konsekwencji przyznał prawo do emerytury wcześniejszej. Po zaliczeniu okresu spornego od dnia 1 lutego 1978r. do dnia 31 grudnia 1998r. do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy, ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada ponad 15 - letni okres takiej pracy. Zatem spełnia on wszystkie niezbędne przesłanki prawa do dochodzonego świadczenia. W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od dnia (...), to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat (
art.100 ust.1 ustawy ). (-) SSO Grzegorz Tyrka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.