Sygn. akt I Ns 572/12 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Żorach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Czapla Protokolant: Dorota Tomecka po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 roku w Żorach na rozprawie sprawy z wniosku A. R. z udziałem (...) Spółki Akcyjnej w K. o ustanowienie służebności przesyłu postanawia: 1) oddalić wniosek; 2) zasądzić od wnioskodawczyni A. R. na rzecz uczestniczki postępowania (...) Spółki Akcyjnej w K. kwotę 291,00 (dwieście dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) nakazać pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ż. kwotę 2.406,66 (dwa tysiące czterysta sześć złotych i sześćdziesiąt sześć groszy) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni A. R. wniosła o ustanowienie na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, to jest (...) Spółki Akcyjnej w K. służebności przesyłu na prawie własności nieruchomości gruntowej położonej w Ż., działka numer (...), dla której Sąd Rejonowy w Żorach prowadzi księgę wieczystą numer (...), polegającej na prawie pozostawienia i korzystania z istniejących na nieruchomości urządzeń przesyłowych, utrzymania urządzeń przesyłowych, konserwacji, remontów, napraw, modernizacji, kontroli i wymiany na nowe oraz przyłączania przyszłych odbiorców, po trasie na której przebiega istniejąca linia przesyłowa w zamian za zapłatę jednorazowego wynagrodzenia. W uzasadnieniu wskazała, że przez jej nieruchomość przebiega linia elektroenergetyczna 220 kV relacji K.-L., W.-M., której obecnym właścicielem jest uczestniczka postępowania (...) Spółka Akcyjna w K. (obecnie (...) Spółka Akcyjna w K.). Wystąpiła o uregulowanie stanu prawnego dotyczącego korzystania z jej nieruchomości poprzez dobrowolne ustanowienie w drodze umowy służebności przesyłu w zamian za zapłatę comiesięcznego lub jednorazowego wynagrodzenia, jednak bez rezultatu. W odpowiedzi na wniosek uczestniczka postępowania (...) Spółka Akcyjna w K. wniosła o oddalenie wniosku w całości i podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu. W uzasadnieniu przyznała, że przez nieruchomość wnioskodawczyni przebiega należąca do niej linia elektroenergetyczna 220 kV relacji K.-L., W.-M. oraz że na nieruchomości wnioskodawczyni nie ma posadowionego słupa wsporczego linii elektroenergetycznej. Wskazała, że linia została wybudowana w 1973 roku i weszła w skład majątku Skarbu Państwa, zarządzanego przez Zakład (...) w siedzibą w B.. Obecnie od dnia (...) jest właścicielem linii. Zarzuciła, że nastąpiło nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu z upływem 20-letniego okresu zasiedzenia, to jest z dniem 31 grudnia 1993 roku, a przy założeniu złej wiary z dniem 31 grudnia 2003 roku. Sąd ustalił: Wnioskodawczyni A. R. jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w Ż., składającej się między innymi z działki numer (...), dla której Sąd Rejonowy w Żorach prowadzi księgę wieczystą numer (...) (wydruk z treści KW, k. 9-36; wyrys z mapy zasadniczej, k. 37). Przez wyżej opisaną nieruchomość przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 220 kV o nazwie K.-L., W.-M.; przedmiotowy odcinek linii elektroenergetycznej biegnie okołorównolegle do granicy wschodniej działki (...) z kierunku południowego na północ. Przedmiotowa linia została wybudowana w 1973 roku, w tym roku zakończono jej budowę. Trasa budowy linii została ustalona w decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) z dnia 6 marca 1970 roku wydanej przez (...) w K. i zatwierdzona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 3 sierpnia 1972 r., sygn. III-520/6/R/72. W stosunku do działki numer (...) nie została wydana decyzja wywłaszczeniowa. Linia została oddana do użytku w dniu (...)roku, kiedy to podpisano protokół odbioru technicznego numer (...). Od okresu budowy linia jest eksploatowana w sposób ciągły, na skutek prowadzonych działań eksploatacyjnych zdarzają się wejścia w teren, jest konieczność wejścia na nieruchomość i wycinki drzew. Zostały przeprowadzone modernizacje linii w 2001 – kiedy był wymieniany przewód na przewód z zabudowanym światłowodem, była wymieniana izolacja na słupach i malowane słupy i 2009 roku – kiedy wymieniono drugi przewód na przewód ze światłowodem. Wykonywane są obchody, które polegają na wejściu na nieruchomość i przejściu wzdłuż trasy linii; obchody są obecnie przeprowadzane raz w roku. Pierwotnie linia weszła w skład majątku Skarbu Państwa, zarządzanego przez Zakład (...), który następnie wszedł w skład Zakładów (...), które następnie przekształciły się w Południowy O. Energetyczny. Ten został podzielony na skutek czego przedmiotowa linia weszła w skład przedsiębiorstwa Zakładu (...) w B.. Następnie linia weszła w skład (...) Spółki Akcyjnej w W.. W 2007 roku dokonano podziału spółki i linia weszła w skład spółki (...) Spółka Akcyjna w W.. W 2008 roku spółka (...) Spółka Akcyjna w K. zmieniła firmę na (...) Spółkę Akcyjną. Wartość służebności wynosi 13.400 złotych (dokumenty dołączone do odpowiedzi na wniosek, k. 61-128; odpis opinii do lokalizacji dla linii energetycznej 220 KV R. – M., k. 290; odpis uzgodnienia dla nowych linii energetycznych 220 KV R. – M., k. 291; odpis protokołu numer (...) z dnia 30 września 1973 roku, k. 292-293; decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, k. 294; decyzja z dnia 3 sierpnia 1972 roku, k. 295; pismo Urzędu Miasta Ż. z dnia 6 grudnia 2013 roku, k. 155; opinia biegłego, k. 214-227; zeznania świadka Ł. M., k. 331; opinia biegłego, k. 353-389 i k. 436-438). Wnioskodawczyni wystąpiła o uregulowanie stanu prawnego dotyczącego korzystania z jej nieruchomości poprzez zawarcie odpłatnej umowy służebności przesyłu (pisma kierowane do uczestniczki, k. 38-38; pisma kierowane do wnioskodawczyni, k. 40-41). Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o wyżej powołane dowody z dokumentów, których wiarygodność nie budziła wątpliwości, zeznania świadka oraz opinie biegłych. Dokumenty złożone w wierzytelnych kopiach stanowiły dokumenty urzędowe i prywatne. Wynikająca z nich treść została częściowo potwierdzona w zeznaniach świadka Ł. M., którym dano wiarę jako, że były logiczne i spójne. Opinie biegłych były rzetelne i fachowe oraz sporządzone w oparciu o sformułowane tezy dowodowe. Sąd zważył: Zgodnie z treścią art. 305 1 § 1 k.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Stosownie do treści art. 49 § 1 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Treść uprawnień, jakie służebność przesyłu daje przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia określone w art. 49 k.c. polega na tym, że przedsiębiorca może korzystać z obciążonej nieruchomości w granicach określonych przeznaczeniem tych urządzeń, a więc ich bieżącą eksploatacją, konserwacją i dozorem. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43 1 k.c. jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 1 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. W myśl art. 305 4 k.c., do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Natomiast, zgodnie z treścią art. 292 k.c., służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Zgodnie z treścią art. 172 § 1 k.c. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 1990 roku) posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.). Do dnia 30 września 1990 roku terminy te były krótsze i wynosiły odpowiednio 10 i 20 lat. Stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321) do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Następuje z mocy prawa (ex lege), wskutek czego dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je. Zważono, że służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Zgodnie z art. 352 k.c. kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności, a do posiadania służebności przepisy o posiadaniu rzeczy stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 7 k.c. jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary domniemywa się istnienie dobrej wiary. Za posiadanie prowadzące do zasiedzenia należy uznać korzystanie z nieruchomości wnioskodawców poprzez wykorzystywanie do przesyłu energii przebiegających tam sieci oraz wykonywanie czynności zmierzających do zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania pod względem technicznym poprzez kontrole, usuwanie usterek i awarii, czy wykonywanie remontów i modernizacji. W pierwszej kolejności ocenie podlega kwestia dopuszczalności nabycia przez zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie art. 305 1 k.c., tj. 3 sierpnia 2008 roku, na podstawie art. 285 i 292 k.c. stosowanych przez analogię. Dopuszczalność takiego sposobu nabycia służebności w ostatnim czasie stała się przedmiotem licznych orzeczeń, w tym Sądu Najwyższego. Kluczowe znaczenie dla ukształtowania się tego poglądu miały uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 73/02 (OSNC 2003, Nr 11, poz. 142) oraz z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08 (Biul. SN 2008, nr 10, s. 7), w których przyjęto, że możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o cechach odpowiadających służebności przesyłu, uregulowanej następnie w art. 305 1 -305 4 k.c., a stanowisko to było podzielane w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011, Nr 12, poz. 129, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 389/08 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lipca 2012 r., II CSK 752/11 ( (...) 2013, nr 1, s. 51), z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, oraz z dnia 6 lipca 2011r., I CSK 157/11 (OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 45). Podkreślono przy tym odrębność służebności przesyłu wprowadzonej z dniem 3 sierpnia 2008 roku w art. 305 1 -305 4 k.c. oraz służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Podobnie zgodnie z tezą postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 r. II CSK 626/12 (www.sn.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.