Sygn. akt I Ns 420/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Żorach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Czapla Protokolant: Dorota Tomecka po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 roku w Żorach na rozprawie sprawy z wniosku E. G. z udziałem (...) Spółki Akcyjnej w K. o ustanowienie służebności przesyłu postanawia: 1) oddalić wniosek; 2) zasądzić od wnioskodawcy E. G. na rzecz uczestniczki postępowania (...) Spółki Akcyjnej w K. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) odstąpić od obciążania wnioskodawcy nieuiszczonymi kosztami sądowymi. UZASADNIENIE Wnioskodawca E. G. wniósł o ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość stanowiącą jego własność na rzecz uczestniczki postępowania (...) Spółki Akcyjnej w K. za wynagrodzeniem w kwocie 38.230 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że od 1984 roku jest właścicielem nieruchomości składającej się z działki numer (...) położonej w Ż., przy ulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Żorach prowadzi księgę wieczystą numer (...), na której znajduje się napowietrzna linia wysokiego napięcia stanowiąca własność uczestniczki. Wnioskodawca, ani jego poprzednicy prawni, nie wyrażali zgody na korzystanie z gruntu w takim zakresie. Dążył do polubownego załatwienia sprawy proponując dobrowolne zawarcie umowy, co pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na wniosek uczestniczka postępowania (...) Spółka Akcyjna w K. wniosła o oddalenie wniosku w całości i podniosła zarzut zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Do swojego posiadania doliczyła posiadanie swoich poprzedników prawnych. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II C 336/12 uznał się niewłaściwym do prowadzenia sprawy i przekazał ją do rozpoznania tutejszemu Sądowi. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 roku zwolniono wnioskodawcę od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postaci zaliczki na wynagrodzenie biegłego. Sąd ustalił: Wnioskodawca E. G. jest właścicielem nieruchomości składającej się z działki numer (...) ((...)położonej w Ż., obręb R., przy ulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Żorach prowadzi księgę wieczystą numer (...). Nieruchomość tę uzyskał na mocy stwierdzenia nabycia spadku na podstawie testamentu po zmarłym w dniu 1 lipca 1987 roku dziadku J. G.. Nad działkami o numerze (...) (...) przebiega napowietrzna linia wysokiego napięcia stanowiąca własność uczestniczki (...) Spółki Akcyjnej w K.. Działki te są użytkowane rolniczo (dokumenty dołączone do wniosku (pozwu), k. 9-13,16,19-20; postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 18 marca 1988 roku wydane w sprawie o sygn. II Ns 836/87, k. 258; odpis zwykły z księgi wieczystej, k. 259-260; decyzja, k. 261-262). Nad działkami o numerze (...) ((...)przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 220 kV relacji W.-M., K.-L. (L.), stanowiąca własność uczestniczki (...) Spółki Akcyjnej w K.. Przedmiotowa linia została wybudowana w 1972-1973 roku. Trasa budowy linii została ustalona w decyzji o lokalizacji szczegółowej nr (...) z dnia 6 marca 1970 roku wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.. Uczestniczka postępowania nie posiadała zgody poprzednika prawnego wnioskodawcy – J. G. na budowę linii. Od chwili zbudowania ww. infrastruktury uczestniczka postępowania, jak i jej poprzednicy prawni, nieprzerwanie korzystali z urządzeń przesyłowych. Pierwotnie właścicielem linii były Zakłady (...), które następnie przekształciły się w Południowy O. Energetyczny w K.. Ten został podzielony, na skutek czego przedmiotowa linia weszła w skład przedsiębiorstwa Zakładu (...) w B.. Następnie linia weszła w skład (...) Spółki Akcyjnej w W.. W 2007 roku dokonano podziału spółki i linia weszła w skład spółki (...) Spółki Akcyjnej w W.. W 2008 roku spółka (...) Spółka Akcyjna zmieniła firmę na (...) Spółkę Akcyjną, a w 2013 roku na (...) Spółkę Akcyjną. Przebieg linii energetycznej od chwili posadowienia do chwili obecnej nie uległ zmianie, jedynie w 2001 roku został dołożony światłowód (dokumenty dołączone do odpowiedzi na wniosek (odpowiedzi na pozew), k. 94-162; pismo Archiwum Państwowego w K. z dnia 6 lutego 2015 roku oraz pismo Urzędu Miasta Ż. z dnia 25 lutego 2015 roku, k. 267-268; decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w R. z dnia 11 lutego 1970 roku, k. 208; decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. z dnia 16 lutego 1970 roku, k. 209; decyzja o lokalizacji szczegółowej nr (...) z dnia 6 marca 1970 roku, k. 210; zarządzenie Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia (...) z dnia 12 sierpnia 1975 roku, k. 211-220; ogłoszenie planu podziału zamieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, k. 221-230; wypis aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 2007 roku, k. 231-234; odpisy postanowień, k. 235-239; pismo uczestniczki z dnia 9 lutego 2015 roku, mapa zasadnicza, k. 255-257; opinia biegłego sądowego geodety, k. 422-426; przesłuchanie stron, k. 578v). Wnioskodawca dążył do polubownego załatwienia sprawy proponując dobrowolne zawarcie umowy (dokumenty dołączone do wniosku (pozwu), k. 14-15,17,21-23 i k. 26-79; pismo uczestniczki z dnia 4 października 2012 roku oraz pismo wnioskodawcy z dnia 25 października 2012 roku, k. 263-265). Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o wyżej powołane dowody z dokumentów, których wiarygodność nie budziła wątpliwości. Dokumenty złożone w wierzytelnych kopiach stanowiły dokumenty urzędowe i prywatne. Wynikająca z nich treść nie była kwestionowana i została częściowo potwierdzona w zeznaniach wnioskodawcy, którym dano wiarę jako, że były logiczne i spójne. Sąd zważył: Zgodnie z treścią art. 305 1 § 1 k.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Stosownie do treści art. 49 § 1 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Treść uprawnień, jakie służebność przesyłu daje przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia określone w art. 49 k.c. polega na tym, że przedsiębiorca może korzystać z obciążonej nieruchomości w granicach określonych przeznaczeniem tych urządzeń, a więc ich bieżącą eksploatacją, konserwacją i dozorem. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43 1 k.c. jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 1 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. W myśl art. 305 4 k.c., do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Natomiast, zgodnie z treścią art. 292 k.c., służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Zgodnie z treścią art. 172 § 1 k.c. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 1990 roku) posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.). Do dnia 30 września 1990 roku terminy te były krótsze i wynosiły odpowiednio 10 i 20 lat. Stosownie do treści art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321) do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Następuje z mocy prawa (ex lege), wskutek czego dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je. Zważono, że służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Zgodnie z art. 352 k.c. kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności, a do posiadania służebności przepisy o posiadaniu rzeczy stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 7 k.c. jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary domniemywa się istnienie dobrej wiary. Za posiadanie prowadzące do zasiedzenia należy uznać korzystanie z nieruchomości wnioskodawcy poprzez wykorzystywanie do przesyłu energii przebiegającej tam sieci oraz wykonywanie czynności zmierzających do zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania pod względem technicznym poprzez kontrole, usuwanie usterek i awarii, czy wykonywanie remontów i modernizacji. W pierwszej kolejności ocenie podlega kwestia dopuszczalności nabycia przez zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie art. 305 1 k.c., tj. 3 sierpnia 2008 roku, na podstawie art. 285 i 292 k.c. stosowanych przez analogię. Dopuszczalność takiego sposobu nabycia służebności w ostatnim czasie stała się przedmiotem licznych orzeczeń, w tym Sądu Najwyższego. Kluczowe znaczenie dla ukształtowania się tego poglądu miały uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 2003 r., III CZP 73/02 (OSNC 2003, Nr 11, poz. 142) oraz z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08 (Biul. SN 2008, nr 10, s. 7), w których przyjęto, że możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o cechach odpowiadających służebności przesyłu, uregulowanej następnie w art. 305 1 -305 4 k.c., a stanowisko to było podzielane w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011, Nr 12, poz. 129, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 389/08 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lipca 2012 r., II CSK 752/11 ( (...) 2013, nr 1, s. 51), z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, oraz z dnia 6 lipca 2011r., I CSK 157/11 (OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 45). Podkreślono przy tym odrębność służebności przesyłu wprowadzonej z dniem 3 sierpnia 2008 roku w art. 305 1 -305 4 k.c. oraz służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Podobnie zgodnie z tezą postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 r. II CSK 626/12 (www.sn.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.