I C 3167/16

Sygn. akt I C 3167/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: SSR Tomasz Bulkowski Protokolant: st. sekr. sądowy Karolina Mazan - Berent po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r., w O., na rozprawie, sprawy z powództwa G. S. przeciwko (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. o zapłatę I zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 15 000,00 (piętnaście tysięcy złotych) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 07 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty; II zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5 667 (pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem 00/100) zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 4 800 (cztery tysiące osiemset 00/100) kosztów zastępstwa procesowego; III nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Olsztynie kwotę 808,76 (osiemset osiem złotych 76/100) nieuiszczonej opłaty, od której powódka była zwolniona oraz poniesionych tymczasowo wydatków. SSR Tomasz Bulkowski Sygn. akt I C 3167/16 UZASADNIENIE Powódka G. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. kwoty 15.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 7 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia. Nadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że 8 stycznia 2016 r., między godziną 16:00 a 17:00 wychodząc z budynku Poczty Polskiej przy ul. (...) w D. poślizgnęła się na oblodzonych schodach wejściowych do placówki poczty i upadła. W chwili zdarzenia schody nie były posypane piaskiem, a z uwagi na niewłaściwe utrzymanie zimowe schodów stwarzały one zagrożenie bezpieczeństwa dla przechodniów. W toku postpowania likwidacyjnego pozwany odmówił wypłaty odszkodowania. Pozwany (...) S.A. V. (...) w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew zakwestionował roszczenie zgłoszone przez powódkę zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Podniósł, że nie ponosi odpowiedzialności za ewentualną szkodę wynikającą ze zdarzenia opisanego przez powódkę z uwagi na to, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do przypisania przedmiotowej odpowiedzialności ubezpieczonemu. Z materiału zebranego w toku likwidacji szkody nie wynika, iż do przedstawionej przez powódkę szkody doszło z przyczyn zawinionych przez ubezpieczonego. W ocenie pozwanego okoliczności sprawy wskazują, że ubezpieczony dochował należytej staranności wypełniając swoje obowiązki w zakresie należytego utrzymania odpowiedniej nawierzchni chodników i schodów. Ponadto pozwany wskazał, że ubezpieczony na podstawie łączącej go umowy, w razie jakichkolwiek zastrzeżeń, co do jej wykonania otrzymywał tzw. arkusze usterkowe wystawiane przez Pocztę Polską. Podniósł, że przywołane przez powódkę okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości w szczególności co do przebiegu zdarzenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 8 stycznia 2016 r., około godziny 16:00-17:00, G. S. wychodziła z budynku Poczty Polskiej przy ul. (...) w D.. Schodząc ze schodów powódka trzymała się poręczy, za powódką schodziła jej wnuczka A. K. wraz z mężem. W. szła za powódką i podtrzymywała ją za ramię. Powódka poślizgnęła się na schodach wejściowych do placówki poczty, w konsekwencji czego upadła ze schodów. W chwili zdarzenia schody były oblodzone, nie były posypane piaskiem, ani solą. Śnieg na schodach był ubity, przydeptany. W dniu zdarzenia padał śnieg. Na skutek upadku powódka przewróciła się i upadła na plecy. Powódka poczuła duży ból w okolicy lewego boku, miała trudności w oddychaniu. (dowód: wyjaśnienia i zeznania powódki k. 131-132, 134-135, zeznania świadka M. D. k. 132, zeznania świadka I. M. k. 133, okoliczności niesporne k.131, informacja k.68) Bezpośrednio po wypadku powódka została przewieziona do Klinicznego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z (...)- (...) Centrum Onkologii w O.. Badanie RTG wykazało złamanie żeber IV i V po lewej stronie bez odmy. Ponadto powódka miała rozległe siniaki na plechach. Po kilkugodzinnej obserwacji, w dniu 9 stycznia 2016 r. powódka została wypisana ze szpitala z zaleceniem kontroli w poradni chirurgicznej oraz natychmiastowej kontroli lekarskiej w razie pogorszenia stanu. Ponadto zalecono powódce stosowanie C. i PoltramCombo. Powódka kontynuowała leczenie w Poradni Chirurgicznej przy ul. (...) w D., gdzie odbyła 3 wizyty. W czasie ostatniej wizyty 18 lutego 2016 roku lekarz stwierdził, że leczenie zostało zakończone. (dowód: dokumentacja medyczna k. 9-12) Po wyjściu ze szpitala powódka przez około miesiąc mieszkała u swojej córki E. O., gdyż wymagała pomocy osób trzecich. Powódka bardzo źle się czuła, trzeba było podawać jej leki, odczuwała ból. Z uwagi na zalecenie lekarza powódka nie mogła wstawać z łóżka. Powódka nie poruszała się samodzielnie, w poruszaniu się pomagałą jej córka oraz wnuczka. Powódka przyjmowała silne leki przeciwbólowe, wypisywane na receptę. (dowód: zeznania świadka E. O. k. 133, zeznania świadka E. K. k. 134, zeznania powódki k. 134-135) W budynku, w którym doszło do zdarzenia działalność prowadziła Poczta Polska S.A., która w dniu 29 grudnia 2015 r., jako zamawiający, zawarła umowę z Zakładem (...) Spółka z o.o. z siedzibą w B. Górnym w zakresie świadczenia kompleksowych usług sprzątania i utrzymania w czystości obiektów użytkowanych przez jednostki organizacyjne Zamawiającego, w tym przyległych do nich placów, chodników, schodów zewnętrznych, terenów zielonych, w tym między innymi w obiekcie pocztowym położonym w D. przy ul. (...). Umowa została zawarta na okres od 1 stycznia 2016 roku do 31 marca 2018 roku, a wykonawca zobowiązał się w należytym stanie utrzymywać między innymi schody zewnętrzne prowadzące do budynku i przyległe chodniki. (umowa stanowiąca załącznik do akt z dnia 29.12.2015r., okoliczności niesporne) Następnie, 31 grudnia 2015 r., Zakład (...) Spółką z o.o. z siedzibą w G. zawarł z S4H Sp. z o.o. z siedzibą w O. umowę zobowiązującą do świadczenia kompleksowych usług w zakresie sprzątania i utrzymania w czystości obiektów użytkowanych przez jednostki organizacyjne Poczty Polskiej SA. w tym przyległych do nich placów, chodników, schodów zewnętrznych, terenów zielonych, w tym między innymi w obiekcie pocztowym położonym w D. przy ul. (...). W ramach tej umowy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. zobowiązał się między innymi utrzymywać należytym stanie schody zewnętrzne prowadzące do budynku Poczty Polskiej w D. przy ul (...). Umowa została zawarta na okres od 1 stycznia 2016 roku do 31 marca 2018r. Tego samego dnia S4H Sp. z o.o. z siedzibą w O. zlecił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. świadczenie w tym samym okresie kompleksowych usług w zakresie sprzątania i utrzymania w czystości obiektów użytkowanych przez jednostki organizacyjne Poczty Polskiej SA. w tym przyległych do nich placów, chodników, schodów zewnętrznych, terenów zielonych. W ramach tej umowy (...) Sp. z o.o. w O. zobowiązał się między innymi utrzymywać należytym stanie schody zewnętrzne prowadzące do budynku Poczty Polskiej w D. przy ul (...). Wykonawca zobowiązał się posiadać ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę 150000 zł i kontynuować je przez cały okres trwania umowy . (...) Sp. z o. o. w zakresie swojej działalności zawodowej trudnił się wykonywaniem tego typu czynności. (umowy - załącznik do pisma z 10 stycznia 2017 r. k. 116 stanowiące załącznik do akt, okoliczności niesporne) (...) sp. z o.o. z siedzibą w O. ubezpieczony był w pozwanym towarzystwie w zakresie odpowiedzialności cywilnej z tytułu deliktów wyrządzonych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą . (okoliczność niesporna, polisa k.16-17) Trwały uszczerbek na zdrowiu powódki będący skutkiem przedmiotowego wypadku, oceniany według rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania, wynosi 10%. Powódka z powodu doznanych obrażeń była wyłączona z normalnego, codziennego funkcjonowania przez okres około 3-4 tygodni z powodu dolegliwości bólowych, jakie mogły u niej w tym czasie występować. Proces leczenia u powódki zakończył się i w chwili obecnej powódka nie wymaga żadnego leczenia, bądź rehabilitacji. Powódka powróciła do sprawności fizycznej jaką miała przed wypadkiem. (opinia biegłego sądowego J. P. k. 139-146, 164-166) Powódka w dniu 6 maja 2016 roku zgłosiła szkodę pozwanemu, który po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego odmówił wypłaty jakiejkolwiek kwoty tytułem zadośćuczynienia. (okoliczność niesporna – zgłoszenie k.13-15, decyzja z 20 czerwca 2016 r. k. 18-19) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie, opinię biegłego z zakresu ortopedii J. P., a także w oparciu o zeznania świadków i przesłuchanie powódki, które uznano za wiarygodne. Powódka w sposób logiczny i przekonywający przedstawiła okoliczności przebiegu wypadku, zakres i rozmiar doznanych w czasie zdarzenia urazów i krzywd związanych z następstwami zdarzenia z dnia 8 stycznia 2016 r. Złożone przez powódkę zeznania były w całości wiarygodne i znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, w szczególności zostały poparte zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków. Również zeznania przesłuchanych w sprawie świadków Sąd w całości uznał za wiarygodne, bowiem były one spójne, logiczne, korespondowały z powyższym materiałem dowodowym, a w bezpośrednim kontakcie brzmiały przekonująco. Oceniając zeznania świadka – E. O. i E. K. Sąd uwzględnił, że osoby te to odpowiednio córka i wnuczka powódki, i ich twierdzenia mogą być subiektywne, niemniej jednak nie sposób z tego tylko powodu uznać ich za niewiarygodne. Świadkowie nie widzieli zdarzenia, lecz obserwowali reakcję powódki po wypadku, wskazywali, iż G. S. po zdarzeniu skarżyła się na bóle pleców, które w ich ocenie nie ustąpiły do dnia dzisiejszego. Sąd nie dopatrzył się w zeznaniach świadków tendencji do konfabulacji, zeznawali on w sposób rzeczowy. Zważyć trzeba, że w tego typu sprawach najlepszą wiedzę na temat procesu leczenia osoby poszkodowanej, odczuwanych przez nią dolegliwości, mają z reguły osoby najbliższe, które na co dzień obcują z poszkodowanym, pomagają mu. Na okoliczność stanu nawierzchni chodnika w chwili zdarzenia i przyczyn upadku powódka przedstawiła dowód ze swoich zeznań oraz zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia – osób postronnych. Relacja w/w jawiła się logicznie i zasługiwała na wiarygodność. Oczywiście powódka jest zainteresowana wynikiem sprawy, jednakże nie może to a priori przesądzać o jej niewiarygodności. Oprócz osób najbliższych świadkami zdarzenia były również osoby obce, w tym I. M., której powódka przed wypadkiem nie znała. Świadkowie jednoznacznie potwierdzili, że w dniu zdarzenia schody, na których przewróciła się powódka, były oblodzone, zalegał na nich śnieg, błoto pośniegowe, co koresponduje z informacją Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (k.68). Zdaniem sądu najlepszym dowodem na śliskość nawierzchni jest to, że powódka upadła mimo, iż przytrzymywała się barierki (k.133). Wydaje się oczywistym, że gdyby nawierzchnia schodów była utrzymana w odpowiednim stanie, to osoba poruszająca się w taki sposób nie miałaby problemów z zejściem na dół. Sąd po bezpośrednim kontakcie z powódką i świadkami w trakcie przesłuchania nie miał wątpliwości, że ich zeznania polegają na prawdzie. Zeznawali oni spontanicznie. Nie pojawiły się okoliczności wskazujące, aby wymyślili zdarzenie i przed sądem opisali je w tak spójny i logiczny sposób, korelujący z innymi dowodami. Zupełnie nieprawdopodobne jest, aby schody , na których poślizgnęła się i upadła nie były śliskie, a przyczyna zdarzenia była inna, aniżeli przedstawiła G. S.. Zważyć wszak trzeba, że do upadku na normalnej, nie oblodzonej, nawierzchni może dojść jedynie w wyjątkowych okolicznościach, w przypadku działania osób trzecich bądź wyjątkowo niefortunnego potknięcia. W przypadku tego ostatniego naturalną rzeczą jest, że upadek następuje do przodu i zwykle jest amortyzowany za pomocą rąk. Powódka upadła natomiast na plecy, co wskazuje, że upadek miał miejsce w okolicznościach opisanych przez powódkę i świadków, a jego przyczyną była śliskość nawierzchni. Sąd ustalając konsekwencję wypadku dla zdrowia powódki uwzględnił opinię biegłego sądowego J. P.. Opinia była bowiem jasna, nie zawierała luk i sprzeczności. Biegły wskazał rzeczowe argumenty na poparcie swoich końcowych wniosków. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia bądź zdyskwalifikowania tego dowodu, a zawarte w nim wnioski pozwalają na zweryfikowanie twierdzeń wcześniej przywołanych osobowych źródeł dowodowych. Biegły w opinii uzupełniającej odniósł się do zastrzeżeń zgłoszonych przez stronę pozwaną, która po zapoznaniu się z opinią uzupełniającą nie zgłosiła dalszych zastrzeżeń. Zwrócić trzeba uwagę, że zarzuty pozwanego do opinii dotyczyły głównie procentowego uszczerbku na zdrowiu, a okoliczność ta została omówiona w opinii uzupełniającej. Sąd oddalił wniosek o wyznaczenie 14 dniowego terminu na ustosunkowanie się do opinii uzupełniającej albowiem opinia uzupełniająca nie była obszerna, pełnomocnik pozwanego po zapoznaniu się z nią nie wniósł żadnych konkretnych zastrzeżeń, w szczególności nie wskazał okoliczności, które mogłyby wskazywać na uzasadnioną potrzebę powołania innego biegłego. Zakreślanie zatem dodatkowego 14 dniowego terminu na zastanowienie się czy pełnomocnik będzie ustosunkowywał się do opinii, przy nieobszernej opinii uzupełniającej i nieskomplikowanej materii, nie było uzasadnione w świetle art.6§1kpc. Powódka i świadkowie oczywiście łączyli dolegliwości powódki, które nadal u niej występują z przedmiotowym wypadkiem, jednak wiedza medyczna biegłego pozwoliła ustalić, że związek taki nie występuje, gdyż leczenie powódki zostało zakończone i powróciła ona do sprawności sprzed wypadku. Sąd pragnie jednak podkreślić, że subiektywne przekonanie o tym, że określone dolegliwości mają związek z wypadkiem nie świadczy o niewiarygodności zeznań powódki i świadków. Wymienieni nie posiadają wiedzy medycznej aby ocenić powyższe, a łączenie odczuwanego bólu z wcześniejszym wypadkiem jawi się jako zjawisko naturalne. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest uzasadnione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowił art.415k.c. w zw. z art.822k.c. Pozwany zawarł umowę ubezpieczenia z (...) sp. z o.o. z siedzibą w O., która to spółka zobowiązana była do utrzymywania w należytym stanie schodów zewnętrznych i chodnika Urzędu Pocztowego w D. przy ul. (...). Art.415k.c., stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia. Dla przypisana sprawcy odpowiedzialności cywilnoprawnej z art. 415 k.c. niezbędnym jest udowodnienie zgodnie z art. 232 k.p.c. przez powódkę:

1. bezprawności zachowania sprawcy;
2. winy sprawcy;
3. wyrządzenie szkody bezprawnym i zawinionym zachowaniem;
4. adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wyrządzoną szkodą i zawinionym bezprawnym zachowaniem sprawcy. Art. 415 k.c. normuję podstawową zasadę odpowiedzialności opartej na winie sprawcy szkody. Za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie jest źródłem powstania tej szkody. Czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi wykazywać pewne cechy odnoszące się do strony przedmiotowej, która obejmuje niewłaściwość postępowania sprawcy, co określa się mianem bezprawności, i od strony podmiotowej, co określa się mianem winy od strony subiektywnej. Zdarzenie w oparciu, o które skonstruowano podstawę faktyczną powództwa miało miejsce na terenie nieruchomości (placówki pocztowej), w której działalność gospodarczą prowadziła Poczta Polska S.A. (...) Sp. z o.o. nosiło cechy bezprawności. Bezprawność jako przedmiotowa cecha zachowania sprawcy tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Zachowanie sprawcy należy oceniać w kategorii czynu jako działania aktywnego, albo zaniechania, to jest braku działania do którego sprawca był zobowiązany. Innymi słowy dla oznaczenia bezprawności zachowania sprawcy znaczenie ma to, czy czyn albo zaniechanie sprawcy było zgodne czy też było niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. W realiach przedmiotowej sprawy obowiązek odśnieżania i usuwania lodu z terenu nieruchomości wykorzystywanej przez Pocztę Polską S.A. nie wynikał wprost z art.5ust.1pkt 4 ustawy z 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz.2008), który stanowi, że właściciele nieruchomości mają obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą do ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Przytoczony przepis ma zatem zastosowanie do chodników nie będących częścią nieruchomości, natomiast w niniejszej sprawie do upadku doszło na schodach stanowiących część nieruchomości. Powyższe nie oznacza jednak, że Poczta Polska S.A. zwolniona była z obowiązku utrzymywania nieruchomości w należytym stanie, obowiązku uprzątania nieruchomości ze śniegu i lodu. Zważyć bowiem trzeba, że na terenie nieruchomości prowadzona była działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług dla ludności i teren nieruchomości udostępniony został do użytku publicznego. Podmiotowi prowadzącemu pocztę zależało na jak najszerszym korzystaniu z jego usług. Winien zatem zapewnić bezpieczne warunki osobom poruszającym się po terenie tej nieruchomości i to nie tylko tym korzystającym ze schodów prowadzących wprost do lokalu, ale także tym przechodzącym w pobliżu. Nie usunięcie śniegu i lodu ze schodów wejściowych stanowiło niebezpieczeństwo dla pieszych. Zgodnie z art.5ust.1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez realizację innych obowiązków określonych w regulaminie. Regulamin utrzymania czystości i porządku przyjęty uchwałą Rady Miasta w D. z dnia 27 maja 2013 roku numer (...) (obowiązujący w dacie zdarzenia), przewidywał, że usuwanie błota, śniegu i lodu z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego tj. z chodników położonych wzdłuż nieruchomości powinno odbywać się niezwłocznie, natomiast innych zanieczyszczeń w miarę potrzeby (§3ust.1). Powyższe potwierdza także obowiązek właściciela (podmiotu władającego nieruchomością) usunięcia oblodzenia i śniegu. Poczta Polska S.A. zleciła utrzymanie czystości na terenie placówek innemu podmiotowi, który w zakresie swojej działalności zawodowej trudnił się wykonywaniem takich czynności (§3 umowy). W wyniku zawierania kolejnych umów zlecenia ostatecznie utrzymanie czystości na terenie schodów i terenu przyległego obciążało pozwanego. Poczta Polska na podstawie art.429 kc zwolniona była natomiast z obowiązku naprawienia szkody. Zachowanie C. (...) było zawinione. Wina jako przesłanka odpowiedzialności obejmuje niewłaściwość postępowania sprawcy od strony podmiotowej. Przypisanie winy sprawcy szkody sprowadza się do ujemnej oceny działania lub zaniechania. W świetle ustaleń poczynionych przez sąd nie może budzić wątpliwości, iż zachowanie (...) Sp. z o.o. należy oceniać w kategorii niedbalstwa, ocenianego przez pryzmat, tzw. modelu starannego działania, tj. niezachowania należytej staranności jakiej wymaga się od podmiotu zajmującego się utrzymywaniem czystości na terenie nieruchomości na której prowadzona jest działalność gospodarcza, gdzie każdego dnia porusza się wiele osób. (...) Sp. z o.o. nienależycie i niesłusznie ocenił, że w czasie występujących opadów śniegu nie jest konieczne odśnieżenie i usuwanie lodu ze schodów prowadzących do nieruchomości. Oczywiście mając na uwadze warunki pogodowe panujące w okresie zimowym obowiązek odśnieżania i przeciwdziałania śliskości na terenie nieruchomości nie może sprowadzać się do tego, że właściciel lub osoby działające na jego rzecz będą przez 24 godziny na dobę kontrolowały stan nieruchomości i natychmiast reagowały. W przypadku znacznych opadów tzw. anomalii pogodowych utrzymanie nieruchomości w należytym stanie byłoby wszak niemożliwe. Właściciel nieruchomości nie odpowiada zatem na zasadzie ryzyka lecz na zasadzie winy. W niniejszej sprawie zgromadzone dowody wskazują jednak, że (...) Sp. z o.o. w zasadzie całkowicie zaniechała wykonywania swoich obowiązków i w ogóle nie reagowała na występujące opady śniegu. Brak jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, aby wykonawca (...) Sp. z o.o. kontrolował stan schodów i odpowiednio reagował, usuwając śnieg i oblodzenie. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że okoliczność iż (...) Sp. z o.o. nie otrzymał tzw. arkusza usterkowego, nie może świadczyć o braku jego winy. Wykonawca zobowiązał się do świadczenia kompleksowych usług w zakresie sprzątania i utrzymania w czystości obiektów użytkowanych przez jednostki organizacyjne Poczty Polskiej SA. w tym przyległych do nich placów, chodników, schodów zewnętrznych. Pozwany przyznał, że miał obowiązek utrzymania odpowiedniej nawierzchni chodników i schodów (k.93), zatem C. (...) Sp. z o.o musiał reagować w zależności od warunków atmosferycznych i nie musiał, ani nie mógł wstrzymywać się z reakcję do czasu otrzymania informacji od Poczty Polskiej. Powódce została wyrządzona szkoda bezprawnym i zawinionym zachowaniem podmiotu za który odpowiedzialność ponosi pozwany. . Powódce wyrządzono szkodę niemajątkową (krzywdę). Zachodzi adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wyrządzoną szkodą i zawinionym bezprawnym zachowaniem sprawcy. Art. 361 § 1 ujmuje związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem zobowiązanego a powstałym skutkiem w postaci szkody jako konieczną przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej. Zawarte w nim unormowanie opiera się na założeniach teorii przyczynowości adekwatnej. Oznacza to, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy zależność między badanym zdarzeniem a szkodą odpowiada kryterium „normalności następstw”. Chodzi więc o powiązania normalne, czyli typowe bądź oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy, nie będące rezultatem zupełnie wyjątkowego zbiegu. Związek przyczynowy pomiędzy niezapewnieniem bezpieczeństwa przez C. (...) Sp. z o.o a szkodą powódki jest oczywisty i adekwatny. Gdyby ubezpieczony właściwie zabezpieczył schody, to jest usunął śnieg, lód, błoto pośniegowe i/lub posypał piachem lub/i solą, nie doszłoby do wypadku, a w konsekwencji wyrządzenia szkody powódce. Powództwo było usprawiedliwione co do wysokości. Podstawę zasądzenia zadośćuczynienia stanowił art.445§1kc Ustawodawca, poza wskazaniem, iż suma przyznana poszkodowanemu w ramach zadośćuczynienia winna być odpowiednia, nie określił jakimi kryteriami, winien kierować się Sąd ustalając jej wysokość, dlatego też warto odwołać się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, gdzie kwestia wysokości zadośćuczynienia była już wielokrotnie przedmiotem rozważań. W orzecznictwie ugruntował się aprobowany przez piśmiennictwo pogląd opowiadający się za kompensacyjnym charakterem przewidzianego w art. 445 § 1 kc zadośćuczynienia pieniężnego, tj. uznający je za sposób naprawienia szkody niemajątkowej, wyrażającej się krzywdą w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych (w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1968 r. I PR 175/68 OSNCP 1969/2 poz. 37 oraz uchwałę Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973 r. III CZP 37/73 OSNCP 1974/9 poz. 145). Wysokość odpowiedniej sumy, której przyznanie przewiduje art. 445 § 1 kc, zależy więc przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ustalonej przez sąd przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. O rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien więc decydować w zasadzie stopień cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego. W wyroku z 22.03.1978r. (sygn. akt IV CR 79/78 LEX 8087) Sąd Najwyższy stwierdził chociażby, że charakter kompensacyjny zadośćuczynienia powoduje, że musi ono przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, która nie może być jednak nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa (tak też wyrok SN z 22.04.1985r. II CR 94/85 LEX nr 8713, wyrok SN z 18.04.1978 sygn. akt IV CR 99/78 LEX nr 8095). Ustalając wysokość zadośćuczynienia należnego powódce Sąd miał na względzie, że w wyniku zdarzenia powódka doznała bolesnego złamania dwóch żeber. Powódka przez okres około miesiąca odczuwała silny ból, który musiała uśmierzać środkami farmakologicznymi. Powódka w tym czasie była unieruchomiona, nie mogła swobodnie się poruszać, wykonywać codziennych czynności higienicznych. Była całkowicie uzależniona od pomocy osób najbliższych, co także zwiększało zakres cierpień psychicznych. Doświadczenie wskazuje bowiem, że osoba, która musi liczyć na stałą pomoc, nie może samodzielnie wykonać czynności, które wcześniej nie sprawiały jej problemu, odczuwa dyskomfort, frustrację. Potwierdzają to zeznania świadków, z których wynika, że powódka stała się bardziej nerwowa. Sąd uwzględnił również to, że skutkiem wypadku był 10% trwały uszczerbek na zdrowiu. Zastrzec jednak trzeba, że wysokość tego uszczerbku nie miała decydującego wpływu na wysokość przyznanego zadośćuczynienia. Zakres cierpień fizycznych i psychicznych odczuwanych przez powódkę w związku z obrażeniami będącymi skutkiem wypadku sąd ocenił jako duży. Było to związane z odczuwanym bólem, unieruchomieniem ograniczeniem sprawności, koniecznością poddania się leczeniu. Wszystkie te cierpienia i ujemne doznania usprawiedliwiają uznanie, że żądana przez powódkę kwota zadośćuczynienia 15000 zł jest adekwatna. Odsetki Sąd zasądził zgodnie z żądaniem pozwu, to jest od dnia 7 czerwca 2016 r. Pozwany prowadził postępowanie likwidacyjne, w trakcie którego powódka przedstawiła całą dostępną dokumentację medyczną i przedstawiła wszystkie okoliczności na podstawie których domagała się zasądzenia zadośćuczynienia. Pozwany wiedział już wówczas o zakresie żądań powódki, a po zgłoszeniu szkody i zakończeniu postępowania likwidacyjnego nie pojawiły się żadne istotne okoliczności, których nie sposób byłoby przewidzieć w oparciu o zgromadzone dokumenty medyczne. Zgodnie zaś z art.817§1kc – jeżeli nie umówiono się inaczej, zakład ubezpieczeń obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie dni trzydziestu, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Zawiadomienie o wypadku pozwany otrzymał 6 maja 2016r. roku, a więc na podstawie art.481§1 i 2k.c., od 7 czerwca 2016 roku powódce należały się odsetki ustawowe za opóźnienie. Podstawę rozstrzygnięcia o kostach procesu stanowił art.98§1 i 3kpc. Powódka wygrała sprawę i w toku procesu poniosła koszty wynagrodzenia pełnomocnika (4800 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego 650 zł i opłaty od pozwu w wysokości 200 zł. Na podstawie art.113ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art.98§1kpc nakazano ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa nieuiszczoną opłatę, od której powódka była częściowo zwolniona (550 zł) oraz wydatki poniesione na wynagrodzenie biegłego w wysokości 258,76 zł. SSR Tomasz Bulkowski