angażami stanowiły składnik jego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy przywołał treść art. 116 ust. 5 w związku z art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz § 20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.). Wskazał, że uwzględnił wszystkie wnioski dowodowe zgłoszone przez ubezpieczonego, a nadto z urzędu zwrócił się do pracodawców ubezpieczonego o nadesłanie stosownych regulaminów. Wynik przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zezwolił jednak na uwzględnienie stanowiska ubezpieczonego. Sąd Okręgowy nie mógł bowiem uwzględnić w podstawie wymiaru świadczenia emerytalnego ubezpieczonego składnika wynagrodzenia w postaci premii, którego wysokość nie została udowodniona. Warunkiem takiego zaliczenia jest udowodnienie wysokości otrzymywanego świadczenia (premii), przy czym jej wysokość nie może być orientacyjna, przypuszczalna, hipotetyczna, wynikająca z domniemania, że wnioskodawca otrzymywał określony składnik wynagrodzenia w określonej wysokości w sytuacji, gdy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających powyższe. Niewątpliwie wnioskodawca miał przyznane prawo do premii regulaminowej. Wskazują na to zarówno uchwały, na które skarżący się powoływał, angaże ze spornego okresu zatrudnienia, a także regulamin premiowania obowiązujący w Stoczni, a dotyczący grupy zawodowej, w której zatrudniony był ubezpieczony. Brak jest jednak jakichkolwiek dowodów na to, w jakiej kwocie taką premię otrzymywał oraz czy w istocie świadczenie to było mu przyznawane przez cały sporny okres. Wszystkie regulacje, na które wskazywał skarżący, jedynie przewidywały premiowy system wynagradzania pracowników biur projektowo - konstrukcyjnych wskazując na wyodrębnienie funduszu premiowego i sposób jego naliczania odsyłając w zakresie premii indywidualnych do regulaminów premiowania. Obowiązujące w Stoczni regulaminy premiowania uzależniały zaś wypłatę premii, wyliczonej jako odpowiedni procent wynagrodzenia zasadniczego (w zależności od zajmowanego stanowiska) od wykonania 100 % zadań. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych, które mogłyby wskazywać, że w istocie nałożone zadania zostały wykonane w całości. Ubezpieczony, pouczony w trybie art. 210 § 2 1 k.p.c. nie zgłosił w tej mierze jakichkolwiek dowodów. Z tych przyczyn brak było podstaw do przeliczenia świadczenia w sposób żądany przez ubezpieczonego. Na marginesie, podnieść tylko należy, że nawet w przypadku uwzględnienia wnioskowanego przeliczenia, Sąd nie mógłby nakazać wyrównania emerytury od dnia 1 stycznia 2009 r., ponieważ
treścią art. 133 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przeliczenia świadczenia dokonuje się od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, a w przypadku błędu organu rentowego maksymalnie za okres 3 lat wstecz. W okolicznościach przedmiotowej sprawy brak byłoby podstaw do przeliczenia świadczenia za okres dłuższy niż od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek o przeliczenie świadczenia objęty zaskarżoną decyzją. Apelację od wyroku wywiódł ubezpieczony R. B. zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego w powodu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) poprzez niedoliczenie do podstawy wymiaru emerytury 20 % premii regulaminowej za lata 1967-
prawem odmówił przeliczenia podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego R. B. z uwzględnieniem premii regulaminowej w wysokości 20 % wynagrodzenia za lata 1967-
pkt III załącznika wynagrodzenie pracowników biur (samodzielnych pracowni) projektów według systemu czasowo-premiowego składa się z: wynagrodzenia zasadniczego (pkt 1) i premii (pkt 2). § 15 ust. 1 pkt III załącznika stanowił, że fundusz płac pracowników zatrudnionych przy projektowaniu zarówno w planie rocznym, jak i w operatywnych planach kwartalnych, jest ustalony wskaźnikiem procentowym od wartości produkcji globalnej. Wskaźnik ten ustala jednostka nadrzędna. Operatywne plany kwartalne ustala się na podstawie zawartych umów o wykonanie prac projektowych po skontrolowaniu przez jednostki nadrzędne.
1 pkt III załącznika premia jest wypłacana raz na kwartał. Wysokość indywidualnej premii nie jest ograniczona (ust. 3). Szczegółowe warunki przyznawania premii określa wewnętrzny regulamin premiowania zatwierdzony przez jednostkę nadrzędną (ust. 5). Na podstawie § 3 uchwały nr 231 wydano zarządzenie Prezesa Komitetu do spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lutego 1960 r. w sprawie zasad planowania i tworzenia funduszu płac w biurach (samodzielnych pracowniach) projektów (M.P. Nr 27, poz. 129) obowiązujące z mocą wsteczną od 1 stycznia 1960 r. do 31 stycznia 1969 r. § 4 ust. 1 ww. zarządzenia stanowił, że fundusz płac pracowników zatrudnionych przy projektowaniu jest ustalany za pomocą wskaźnika procentowego od wartości produkcji, z tym że wskaźnik ten musi być dla poszczególnych kwartałów jednakowy.
zarządzenia ostateczne rozliczenie funduszu premiowego pracowników zatrudnionych przy projektowaniu, pracowników kierownictwa i administracji oraz funduszu gwarancyjnego i funduszu nagród następuje w terminie wyznaczonym na opracowanie rocznego sprawozdania finansowego. Z kolei uchwała Nr 16 Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1969 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników państwowych biur projektów (M.P. Nr 3, poz. 23) obowiązującą od 1 lutego 1969 r. do 19 listopada 1976 r. w § 4 ust. 1 stanowiła, że pracownicy zatrudnieni bezpośrednio przy projektowaniu, określeni w załączniku nr 1 do uchwały, wynagradzani są według systemu premiowego; wysokość planowanego funduszu premiowego ustala dyrektor biura w granicach nie niższych od 20 % planowanego osobowego funduszu płac pracowników produkcyjnych. Ust. 2. Fundusz premiowy pracowników zatrudnionych przy projektowaniu uruchamia się w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy skorygowanym osobowym funduszem płac pracowników produkcyjnych (
ust. 3), a faktycznym funduszem płac zasadniczych i innych należności, wypłacanych w ciężar osobowego funduszu płac (poza premiami kwartalnymi i uznaniowymi). Ust.
1 załącznika nr 3 pracownicy produkcyjni (z wyłączeniem pracowników, o których mowa w ust. 3 i 4) mogą otrzymywać: 1) premie kwartalne za terminowe i należyte pod względem jakości wykonanie zadań produkcyjnych, 2) premie uznaniowe za wysoką jakość opracowań projektowych oraz za wykonanie przydzielonych dodatkowo zadań, przyznawane w ramach funduszu dyrekcyjnego (§ 3 ust. 3 pkt 2). Ust. 2. Biura projektów mogą za zgodą jednostek nadrzędnych wprowadzić zamiast premii kwartalnych, o których mowa w ust. 1, premie miesięczne przy równoczesnym wprowadzeniu zasady uruchamiania i rozliczania funduszu płac w oparciu o wartość produkcji sprzedanej w okresach miesięcznych.
1 załącznika nr 3 premie kwartalne, o których mowa w § 2 ust. 1, wypłacane są z funduszu premiowego tworzonego w ramach osobowego funduszu płac uruchamianego i rozliczanego
przepisami niniejszego paragrafu. W myśl § 4 ust. 1 załącznika nr 3 premie kwartalne przyznawane są za terminowe i należyte pod względem jakości wykonywanie zadań produkcyjnych w ramach funduszu premiowego tworzonego
ust. 2. Sąd Apelacyjny analizując przytoczone regulacje prawne doszedł do wniosku, że na ich podstawie nie można było uznać, że ubezpieczony w każdym miesiącu spornego okresu otrzymywał premię regulaminową w wysokości 20 % wynagrodzenia. Powołane uchwały przewidywały, że pracownicy państwowych biur projektowych są wynagradzani według systemu premiowego, a więc stanowiły jedynie ogólne ramy dla funkcjonowania tego systemu wynagradzania. Zacytowane uchwały nie są podstawą dla ustalenia wysokości premii konkretnego pracownika, ponieważ w oparciu o tę uchwałę każde biuro projektowe mogło określać własne zasady premiowania, a dyrektor każdego biura ustalał wysokość planowanego funduszu premiowego. Ponadto należy mieć na względzie, że stosunek pracy ma zawsze charakter indywidualny, określone warunki zatrudnienia mają charakter niepowtarzalny, ponieważ zostały wyznaczone pomiędzy pracodawcą i konkretnym pracownikiem. W przypadku takiego składnika wynagrodzenia, jakim jest premia, konieczne jest istnienie dowodów potwierdzających bez wątpliwości fakt wypłacenia premii oraz jej wysokość. Również załączone do akt emerytalnych świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 1986 r. wystawione przez Stocznię (...) nie pozwalało na ustalenie, że ubezpieczony w każdym miesiącu spornego okresu otrzymywał premię regulaminową w wysokości 20 % wynagrodzenia (k. 9 a.r.). W świadectwie pracy wskazano wynagrodzenie wnioskodawcy według kat. XII, tj. 13.700 zł i premie według regulaminu. Natomiast z kilku angaży ze spornego okresu wynika jedynie, że ubezpieczony miał prawo do premii regulaminowej bez podania jej wysokości. Angaże zawierają również szczątkowe informacje dotyczące wysokości jego wynagrodzenia: z dniem 1 sierpnia 1967 r. – 1.800 zł, z dniem 1 grudnia 1967 r. – 2.000 zł, z dniem 1 lipca 1970 r. – 2.100 zł, z dniem 1 września 1971 r. – 2.400 zł, z dniem 1 lipca 1976 r. – 3.700 zł (k. 206-217 a.r.). Należy mieć na względzie, że w okresie od dnia 1 sierpnia 1967 r. do dnia 13 stycznia 1971 r. wnioskodawca był zatrudniony w (...) Ośrodku (...), którego sukcesorem jest Centrum (...) na stanowisku technika, a następnie starszego technika. Od dnia 14 stycznia 1971 r. do dnia 30 kwietnia 1986 r. zatrudniony był w Stoczni (...). Przejście do pracy w Stoczni nastąpiło na zasadzie porozumienia pracodawców. Ubezpieczony zatrudniony został w Biurze (...) na stanowisku starszego technika, od dnia 1 października 1974 r. na stanowisku projektanta, natomiast od dnia 1 lipca 1976 r. stanowisko samodzielnego projektanta. Regulamin premiowania pracowników produkcyjnych Biura (...) wprowadzony Zarządzeniem z dnia 29 września 1971 r. nr 41/71 w część IV „zasady naliczania premii indywidualnej pracowników produkcyjnych wykonujących prace normowane” w pkt 1 stanowił, że premia za wykonanie zadań zmienia się w relacji 1 % premii za 1 % wydajności pracy w przedziale od 81 % do 120 % osiągniętej wydajności. Przy wydajności pracy 80 % i poniżej premia nie przysługuje. Przy przekroczeniu wydajności pracy ponad 120 % wysokość premii przysługuje, jak za 120 % wydajności. W załączniku nr 1 do zarządzenia stanowiącym wykaz stanowisk i komórek organizacyjnych wykonujących prace normowane z podaniem nominalnej wysokości premii za wykonanie zadań w 100 %, w punkcie 8 wymieniono stanowisko straszy technik - 20 % premii od płacy zasadniczej, w punkcie 9 wymieniono stanowisko technik – 20 % premii od płacy zasadniczej. Według „Zasady wynagradzania pracowników Stoczni (...) wprowadzonych na podstawie zarządzenia 20 (...) z dnia 17 czerwca 1974 r.” w załączniku nr 7 stanowiącym „Regulamin premiowania pracowników umysłowych (...) bezpośrednio i pośrednio produkcyjnych” wskazano w pkt 3, że wysokość premii zależna jest od wielkości funduszu płac naliczonego z wykonanych i odebranych prac, wycenionych w złotych wartości przerobu oraz od ustalonego na okresy roczne wskaźnika relacji funduszu płac do wartości produkcji (wskaźnika W). Fundusz premiowy obejmował premię nominalną, nadwyżkę premiową i premię dyspozycyjną Szafa (...), stanowiące bodźce dla wzrostu wydajności pracy (pkt 4). Podział premii ma charakter uznaniowy z uwzględnieniem osiąganej wydajności, ilości i jakości wykonywanych prac, osiąganych wskaźników techniczno-ekonomicznych projektowanych wyrobów, zgodności wykonywanych prac z wyznaczonymi terminami, zabezpieczenia wymogów koordynacji i współpracy z innymi stanowiskami pracy, jak też dyscypliny pracy (pkt 6). W załączniku nr 1 do regulaminu premiowania wskazano podział pracowników (...) na bezpośrednio i pośrednio produkcyjnych ze wskazaną wysokością premii nominalnej. Zarządzeniem z dnia 30 września 1978 r. nr 17/78 wprowadzono regulamin premiowania pracowników umysłowych w Stoczni (...) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 1978 r. (koperta k. 26 a.s.). Analizując powołane regulaminy uznać należało, że zawierają one kazuistyczne, szczegółowe określenie przesłanek warunkujący przyznanie premii. Regulamin premiowania pracowników produkcyjnych Biura (...) wprowadzony Zarządzeniem z dnia 29 września 1971 r. nr 41/71 uzależniał wypłatę premii, wyliczonej jako odpowiedni procent wynagrodzenia zasadniczego (w zależności od zajmowanego stanowiska) od wykonania 100 % zadań. W niniejszej sprawie nie można ustalić, czy w każdym miesiącu w latach 1967-1978 wnioskodawca wykonał 100 % zadań. Przedłożone przez skarżącego opinie i podziękowania wskazują, że był sumiennym i zaangażowanym pracownikiem, ale nie świadczą o tym, że otrzymywał on w spornym okresie premię regulaminową w wysokości 20 % wynagrodzenia. W świetle powyższego Sąd Apelacyjny uznał, że wobec niezachowania źródłowych dokumentów płacowych ze spornych lat 1967-1978, nie można było na podstawie zapisu w świadectwie pracy o premii regulaminowej i regulaminów premiowania uznać, że wnioskodawca faktycznie w każdym miesiącu w latach 1967-1978 otrzymywał premię regulaminową w wysokości 20 % wynagrodzenia, a w konsekwencji nie ma prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem tego składnika. Biorąc pod uwagę poczynione wyżej ustalenia i rozważania w ocenie Sądu Odwoławczego apelacja R. B. była nieuzasadniona, wobec czego na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.