Sygn. akt II Ca 252/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Bednarek - Moraś Sędziowie: SO Karina Marczak SO Tomasz Szaj (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Szlachta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2015 roku w S. sprawy z powództwa T. W. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji wniesionych przez powoda oraz pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 30 października 2014 roku, sygn. akt I C 1572/12 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a. w punkcie I. powództwo oddala; b. w punkcie III. zasądza od powoda T. W. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 1.217 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście) złotych tytułem kosztów procesu; c. w punkcie IV. nakazuje pobrać od powoda T. W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie kwotę 219,02 zł (dwieście dziewiętnaście złotych dwa grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych; d. uchyla punkt V.; 2. oddala apelację powoda; 3. zasądza od powoda T. W. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 732 (siedemset trzydzieści dwa) złote tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 252/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 października 2014 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda T. W. kwotę 2.639 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 27 sierpnia 2010 r. (pkt I); oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II); zniósł wzajemnie koszty postępowania (pkt III); nakazał pobrać od powoda T. W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 609,51 zł tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt IV); nakazał pobrać od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie kwotę 609,51 zł tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych. Swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych. W dniu 08 września 2009 r. doszło do kolizji drogowej, w której uszkodzeniu uległ należący do powoda samochód osobowy marki N. o nr rejestracyjnym (...). Sprawca kolizji posiadał umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartą z pozwanym. Pozwana spółka nie kwestionowała swojej odpowiedzialności za skutki kolizji z dnia 08 września 2009 r . Powód zgłosił szkodę pozwanemu, który w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego przyznał odszkodowanie w wyniku ustalenia „szkody całkowitej” uznając , że zakres uszkodzeń pojazdu powoda przesądza, iż naprawa jest nieopłacalna. Pozwany ustalił wartość pojazdu powoda w stanie sprzed szkody na kwotę 28.300 zł netto, wartość pojazdu powoda w stanie uszkodzonym na kwotę 17.266 zł i w konsekwencji wyliczenia różnicy wartości pojazdu przed i po kolizji określono odszkodowanie na kwotę 11.033 zł, która to kwota została powodowi wypłacona. Następnie do kwoty tej pozwany dopłacił tytułem odszkodowania kwotę 366,40 zł. Powód, nie zgadzając się z wyceną pozwanego, zlecił wycenę kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu rzeczoznawcy samochodowemu, który określił koszty naprawy pojazdu na kwotę 25.142,84 złotych netto . Koszt sporządzenia opinii wyniósł 350,00 złotych. Pismem z dnia 18 lipca 2010 r., kierowanym do pozwanego, powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 14.459,24 zł tytułem pełnej rekompensaty szkody. W odpowiedzi na ww. pismo pozwany pismem z dnia 22.11.2010 r odmówił dopłaty do odszkodowania przyznanego w łącznej kwocie 11.400 zł / 28.300 zł – 16.900 zł / i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do zasadności i sposobu rozliczenia szkody całkowitej. Wysokość szkody w samochodzie powoda marki N. (...) o nr rej. (...) , powstałej w wyniku kolizji drogowej z dnia 8.09.2009 r wynosiła kwotę 16.700 zł brutto. Koszt naprawy szkody przy użyciu części zamiennych sygnowanych znakiem producenta pojazdu powoda oraz przy zastosowaniu stawek za roboczogodzinę stosowanych przez odpowiednio wyposażone nieautoryzowane warsztaty naprawcze wynosił 33.136,26 zł brutto. Wartość samochodu powoda w dniu szkody wynosiła : - w stanie nieuszkodzonym – 29.000 zł brutto i 23.770,49 zł netto , - po szkodzie – 12.300 zł brutto i 10.081,97 zł netto . W związku z tym, że brak jest dokumentacji samochodu po przeprowadzonej naprawie, a po niej samochód N. (...) o nr rej. (...) uczestniczył w co najmniej dwóch innych kolizjach drogowych, to ustalenie przez biegłego sposobu naprawy samochodu, a tym samym ocena stopnia przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody nie jest możliwa. Z uwagi na brak dokumentacji związanej z zastosowanymi do naprawy częściami oraz stawkami za roboczogodzinę prac w warsztacie przeprowadzającym naprawę nie jest możliwe również ustalenie kosztów przeprowadzonej naprawy. W związku z tym , że koszty naprawy samochodu powoda przekraczały jego wartość rynkową na dzień szkody, to jego naprawa była ekonomicznie nieuzasadniona . Szkodę należało rozliczyć jako szkodę całkowitą. W związku z powyższym, wysokość szkody w samochodzie powoda to różnica pomiędzy wartością pojazdu w stanie nieuszkodzonym: 29.000 zł brutto /23.770,49 zł netto/, a jego wartością w stanie uszkodzonym tzw. pozostałością: 12.300 zł brutto / 10.081,97 zł netto /, co daje kwotę 16.700 zł brutto / 13.688,52 zł netto /. Powód jest płatnikiem podatku VAT. Sporny samochód po kolizji z dnia 08.09.2009 r został przez niego naprawiony za kwotę około 10.000 zł. Koszty naprawy pokrył z sumy odszkodowania otrzymanego od pozwanego (...), do której musiał jeszcze dołożyć. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za uzasadnione w części . Jako podstawę prawną żądania pozwu Sąd Rejonowy wskazał 436 § 2 k.c. w związku z art. 822 k.c. i art. 34 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003r. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.). Legitymacja bierna pozwanego do występowania w niniejszym procesie wynika z treści art. 19 ust. 1 w/w ustawy. Przedmiot sporu stanowiła wysokość szkody i czy szkodę należało rozliczyć jako szkodę całkowitą. Ustalenia kosztów naprawy uszkodzenia pojazdu powoda, jak również jej opłacalności, Sąd Rejonowy oparł na opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i rekonstrukcji wypadków drogowych M. M.. Sąd uznał zatem dowód z opinii pisemnej biegłego sądowego za w pełni wiarygodny, ponieważ sporządzona ona została zgodnie z treścią postanowienia dowodowego, w sposób rzetelny, kompletny i fachowy. W związku z tym, że koszty naprawy samochodu powoda przekraczały jego wartość rynkową na dzień szkody, to jego naprawa była ekonomicznie nieuzasadniona. Szkodę należało rozliczyć jako szkodę całkowitą. Sąd Rejowy uznał, że wysokość szkody w samochodzie powoda to różnica pomiędzy wartością pojazdu w stanie nieuszkodzonym: 29.000 zł brutto /23.770,49 zł netto/, a jego wartością w stanie uszkodzonym tzw. pozostałością: 12.300 zł brutto / 10.081,97 zł netto /, co daje kwotę 16.700 zł brutto /13.688,52 zł netto/. Szkoda majątkowa po stronie powoda sprowadzała się do bezpośredniego uszczerbku w jego majątku wywołanego czynem niedozwolonym. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstał przy tym już z chwilą wyrządzenia szkody i nie był uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał następnie naprawy rzeczy, ani nawet tego czy w ogóle zamierzał przywracać tą rzecz do stanu poprzedniego. Wypłacenie odszkodowania winno bowiem prowadzić wyłącznie do wyrównania poniesionej straty majątkowej. Rozmiar szkody określała zaś różnica między stanem majątku poszkodowanego, jaki zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem jego majątku jaki istniałby, gdyby zdarzenie powodujące szkodę nie miało miejsca. Wskazał, że powód ma pełne prawo do wyboru sposobu naprawy. Odszkodowanie ma zmierzać do naprawienia uszczerbku w majątku poszkodowanego w taki sposób, aby przywrócić stan sprzed powstania szkody. Nie może to nastąpić w sposób korzystny dla zobowiązanego do naprawienia szkody z jednoczesnym pokrzywdzeniem poszkodowanego. Interes ubezpieczyciela ma w takim przypadku znaczenie drugorzędne. Przyjęty sposób naprawienia szkody nie może także prowadzić do poprawy sytuacji ekonomicznej poszkodowanego względem jego stanu sprzed zdarzenia poprzez wzbogacenie poszkodowanego kosztem zakładu ubezpieczeń. Zdaniem Sądu orzekającego zasadne było również żądanie powoda co do zwrotu poniesionych przez niego kosztów prywatnej ekspertyzy w wysokości 350,00 zł, ponieważ koszt ten pozostawał w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą powoda, a także konieczność jego poniesienia była celowa i zasadna. W rezultacie Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.639 zł , na którą składała się dopłata do odszkodowania w wysokości 2.289 zł oraz zwrot kosztów prywatnej opinii 350 zł. Bezzasadne roszczenie powyżej tej kwoty oddalono. Roszczenie o odsetki znalazło swoje oparcie w treści art. 455 kc. Sąd Rejonowy zasądził je zgodnie z żądaniem pozwu tj. od dnia 27 sierpnia 2010 r. – po upływie terminu do zapłaty wskazanego w wezwaniu z dnia 18 lipca 2010 r , doręczonym pozwanemu w dniu 19 sierpnia 2010 r . W pkt III wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach procesu zgodnie z zasadą wyrażaną w art. 100 k.p.c. Orzeczenie zawarte w punkcie IV i V sentencji wyroku znalazło swoją podstawę w treści art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 205 r o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. z 2010 r nr 90 poz. 594 ze zm./. Apelację od powyższego wyroku wywiodły obie strony. Pełnomocnik powoda zaskarżył wyrok w części oddalającej powództwo (pkt. II wyroku), oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienia powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 6 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie w wyniku czego Sąd Rejonowy uznał, iż pozwany udowodnił, iż powodowi przysługiwało uprawnienie do stosownego obniżenia podatku VAT; 2) naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 361 k.c. oraz 363 w zw. z art. 822 k.c. przez błędną wykładnię, w wyniku czego Sąd I instancji uznał, że powodowi nie przysługuje odszkodowanie liczone jako wartość brutto, 3) naruszenie prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego wskutek pominięcia dowodu ze znajdującego się w aktach szkody dowodu rejestracyjnego, z którego wynika, że powód nabył pojazd przed założeniem działalności gospodarczej, a przez to nie odliczał podatku VAT; 4) błąd ustań faktycznych polegający na przyjęciu, iż powód dokonał nabycia pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a przez to miał możliwość odliczenia podatku VAT. W uzasadnieniu powód rozwinął zarzuty apelacji. Z kolei pełnomocnik pozwanego zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie pkt. I, III i V i wniósł jednocześnie o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz uchylenie punktu V wyroku, nakazującego pobranie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwoty 609,51 zł tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych. Ponadto wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego (...) S.A. kosztów postępowania w II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.