przez przyjęcie, że powódka nie uprawdopodobniła interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w sytuacji, gdy – jak utrzymuje strona powodowa – jedynym majątkiem pozwanej są udziały w (...) sp. z o.o., których zbycie spowoduje niewypłacalność pozwanej. Stosownie do treści art.
uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia jest jedną z dwóch przesłanek, których kumulatywne spełnienie warunkuje udzielenie zabezpieczenia roszczenia. W myśl definicji z art.
interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia zapadłego w sprawie. Stan realnej obawy co do możliwości wykonania przyszłego orzeczenia (w przypadku zabezpieczenia roszczeń nadających się do wykonania w drodze egzekucji – np. o zapłatę) lub osiągnięcia celu postępowania (w sprawach, w których wydane orzeczenie nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym) zachodzi w sytuacji, w której w czasie postępowania prawa uprawnionego zostały naruszone albo są zagrożone naruszeniem w taki sposób, że wymaga to niezwłocznego zabezpieczenia tych praw przed dalszymi naruszeniami do zakończenia postępowania. Należy podkreślić, że nie każde utrudnienie uzasadnia istnienie interesu prawnego, ale tylko takie, które ma charakter poważny, a więc trudny do usunięcia. Sam fakt, że brak zabezpieczenia spowoduje konieczność podjęcia dodatkowych czynności w celu dochodzenia praw przez uprawnionego, w sytuacji, gdy realizacja roszczeń nie jest zagrożona, nie stanowi interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia (zob. Komentarz do art.
k.p.c., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, pod red. J. Gołaczyńskiego, LEX 2012, teza 7; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I ACz 920/3). Szeroko ujmowane w art.
k.p.c. pojęcie interesu prawnego pozwala w praktyce uprawnionemu powoływać wiele okoliczności, które mogą uzasadniać udzielenie zabezpieczenia, wśród nich zagrożenie wyzbycia się majątku przez obowiązanego, nieregulowanie zobowiązań, nieracjonalne obchodzenie się z majątkiem, grożąca obowiązanemu upadłość (Komentarz do art.
k.p.c., [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Artykuły 730-1088, red. H. Dolecki, T. Wiśniewski, LEX 2011, teza 3). W przedmiotowej sprawie jednak argumenty przytoczone przez stronę powodową nie są wystarczające do uznania, że doszło do uprawdopodobnienia przez powódkę istnienia po jej stronie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia dochodzonego przez nią roszczenia. Trafnie przyjął Sąd I instancji, że nie doszło do uprawdopodobnienia obawy wystąpienia stanu niewypłacalności pozwanej. Wbrew stanowisku strony powodowej brak jest podstaw, by przyjąć prawdopodobieństwo zgłaszanej obawy, że zbycie udziałów w (...) sp. z o.o. automatycznie doprowadzi do niewypłacalności pozwanej. Przede wszystkim z punktu widzenia możliwości wykonania przyszłego orzeczenia w sprawie zasadne jest przytoczone w wywodach Sądu I instancji rozumowanie, zgodnie z którym nawet w razie dojścia do skutku transakcji zbycia udziałów powódka będzie mogła uzyskać zaspokojenie z ceny uzyskanej ze sprzedaży. Nie jest w tym zakresie przekonywający podniesiony przez stronę powodową argument, że strona pozwana może wyzbyć się środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży udziałów w (...) sp. z o.o., dla poparcia którego strona powodowa powołuje się na przewidywany czas trwania postępowania w sprawie i przypuszczenie co do możliwości rozdysponowania tych środków w sposób uniemożliwiający ich zabezpieczenie lub przeprowadzenie z nich egzekucji. Zgłaszana w zażaleniu obawa powódki dotycząca możliwości niekorzystnego rozdysponowania powyższych środków finansowych przez pozwaną opiera się w zasadzie na hipotetycznym założeniu o ogólnej tendencji dłużników do wyzbywania się majątku na niekorzyść wierzycieli, a do okoliczności przedmiotowej sprawy odnosi się jedynie w zakresie przywołanego zachowania pozwanej w innym postępowaniu, i to na zasadzie ewentualności. Ponadto nie jest przekonywający przedstawiony przez powódkę alternatywnie (na wypadek niespełnienia się przypuszczenia o celowym wyzbywaniu się środków przez pozwaną na niekorzyść powódki) argument, że pozwana będzie wydatkowała te środki na bieżące prowadzenie działalności gospodarczej i uszczuplała tym samym majątek, powodując zagrożenie dla przyszłego zaspokojenia powódki. Przy takim założeniu – zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego – bieżąca działalność gospodarcza powinna przynieść zyski pozwanej, a nie prowadzić do uszczuplenia jej majątku. Z tych samych względów nie są zasadne podniesione w zażaleniu zarzuty popełnienia przez Sąd I instancji błędów logicznych we wnioskowaniu oraz sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 233 § 1 k.p.c. mającego polegać na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i poczynieniu błędów w ustaleniach faktycznych. Przytoczony przepis art. 233 § 1 k.p.c. przewiduje, że sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zgodnie z art. 738 k.p.c. sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu (art. 243 k.p.c.). W przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy dokonał oceny zebranego w sprawie materiału procesowego na potrzeby postępowania zabezpieczającego, w ramach którego ustawodawca wymaga uprawdopodobnienia przesłanek wymienionych w art. 7301 § 1 k.p.c. Jak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie, granice swobodnej oceny dowodów określają trzy czynniki: logiczny, ustawowy, ideologiczny. Przywołany wyżej art. 233 k.p.c. wyraża czynnik ustawowy. Sąd ma ponadto obowiązek wyprowadzenia z zebranego materiału procesowego wniosków zgodnych z regułami logiki. Wymóg ten dotyczy wyprowadzenia wniosków po ocenie każdego dowodu z osobna, a także powiązania wszystkich wniosków w jedną logiczną całość. Poza tym istotny jest również czynnik ideologiczny (psychologiczny), związany ze świadomością prawną sądu. Jak już zaznaczono powyżej, Sąd I instancji, wskazując na istnienie (w razie zbycia przez pozwaną sprzedaży udziałów) potencjalnej możliwości zaspokojenia się powódki z ceny uzyskanej przez pozwaną ze sprzedaży udziałów, powołał się na argumentację zgodną z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Powyższe znajduje poparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Nie jest również trafny zarzut nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd Okręgowy wniosku, że zachowana jest płynność finansowa strony pozwanej. W tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wymienił dokumenty składające się na zgromadzony materiał dowodowy, które ocenił prawidłowo i na ich podstawie dokonał niewadliwych ustaleń. Z uwagi na przytoczone wyżej okoliczności dotyczące uzyskania przez pozwaną ceny za zbycie udziałów w (...) sp. z o.o., powołanie się na wartość 300 udziałów pozostałych po dokonaniu zbycia i umorzenia 3 824 udziałów, która w ocenie powódki jest niewystarczająca na zabezpieczenie roszczeń powódki dochodzonych w niniejszym postępowaniu oraz w pozostałych postępowaniach o zapłatę, nie stanowi również uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. W świetle przytoczonych powyżej okoliczności orzeczono jak na wstępie, oddalając zażalenie strony powodowej (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.). bp
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.