Sygn. akt III AUa 214/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Hawryszko Sędziowie: SSA Romana Mrotek (spr.) SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk Protokolant: St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. w Szczecinie sprawy U. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o datę przyznania i wypłaty emerytury na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. akt VI U 1009/15 oddala apelację. SSO del. Gabriela Horodnicka SSA Jolanta Hawryszko SSA Romana Mrotek - Stelmaszczuk Sygn. akt III AUa 214/16 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 23.10.2015 roku ustalił ubezpieczonej U. C. prawo do emerytury od dnia 1.09.2015r., tj. miesiąca złożenia wniosku emerytalnego, przyjmując jednocześnie wysokość emerytury obliczonej z uwzględnieniem kapitału początkowego i według nowych zasad oraz wysokość okresowej emerytury kapitałowej. W odwołaniu od decyzji organu rentowego ubezpieczona podniosła, że nie zgadza się z określeniem daty początkowej przyznanego jej świadczenia, gdyż powszechny wiek emerytalny osiągnęła w dniu (...) i w związku z tym już w dniu 26.05.2015r. złożyła stosowny wniosek emerytalny. Mając na uwadze powyższą argumentację, ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do emerytury od dnia (...) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że przyznano ubezpieczonej prawo do emerytury od miesiąca złożenia wniosku emerytalnego, co było zgodne z treścią art. 116 ust. 1 oraz art. 129 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 748, ze zm.). Brak jest również możliwości przyznania świadczenia z datą wsteczną, tj. za okres od daty nabycia prawa, a przed złożeniem wniosku. Stanowiska stron w toku postępowania nie uległy zmianie. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 29.12.2015 roku zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał U. C. prawo do emerytury od(...) roku, to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego (punkt I orzeczenia) i stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji (punkt II orzeczenia). Sąd I Instancji ustalił, że U. C., urodzona (...), decyzją ZUS z dnia 24 marca 2011 r. nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 15 lutego 2011 r., tj. od następnego dnia po dniu złożenia wniosku z wymaganymi dokumentami. Ustalono wówczas, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustanie w dniu poprzedzającym dzień osiągnięcia przez ubezpieczoną 60 lat. Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. U. C. została poinformowana przez organ rentowy, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem 2 lipca 2015 r., wobec osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury. Jednocześnie organ rentowy poinformował ubezpieczoną, że w celu ustalenia uprawnień do emerytury należy, nie później niż w miesiącu, w którym ubezpieczona ukończy wiek emerytalny, złożyć wniosek o przyznanie emerytury. Do wniosku należy przedłożyć dokumenty zgodnie z załączoną informacją. W dniu 26 maja 2015 r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 1 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 maja 2015 r. odmówił U. C. prawa do emerytury wskazując, iż zgodnie z art. 24 ustawy emerytalnej kobietom urodzonym w okresie od dnia 1 października 1954 r. do 31 grudnia 1954 r. emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat i 8 miesięcy. Organ rentowy odmówił wnioskodawczyni emerytury wskazując, iż nie osiągnęła ona wieku emerytalnego, wymagany wiek osiągnie (...)r. Od decyzji z dnia 1 czerwca 2015 r. ubezpieczona nie złożyła odwołania, mając świadomość, iż wiek emerytalny osiągnie w dniu (...) r. Po bezskutecznym oczekiwaniu na wypłatę świadczenia, ubezpieczona udała się do organu rentowego, gdzie od pracownika ZUS uzyskała informację że jej emerytura jest zawieszona i powinna ponownie złożyć wniosek o świadczenie. W dniu 11 września 2015 r. ubezpieczona ponownie złożyła w ZUS wniosek o emeryturę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał U. C. emeryturę od dnia 1 września 2015 r., tj. od miesiąca w którym zgłoszony został wniosek. W oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazując na treść art. 24 ust. 1a pkt 9 i art. 116 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity opubl. w Dz. U. z 2015 roku, poz. 748, ze zm.) - zwanej ustawą emerytalną – wyjaśnił, że skoro ubezpieczona osiągnęła powszechny wiek emerytalny 60 lat i 8 miesięcy i miała ustalone prawo do świadczenia przedemerytalnego, to organ rentowy obowiązany był wszcząć postępowanie z urzędu i ustalić po ustaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, prawo do emerytury, a zatem od dnia (...) Organ rentowy powinien był więc na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy emerytalnej wydać w tej sprawie decyzję w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oczekując na złożenie przez ubezpieczoną wniosku o emeryturę, pomimo ciążącego na nim z mocy ustawy obowiązku wydania decyzji w tym przedmiocie, ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Błędne działalnie organu rentowego ZUS powoduje bowiem jego odpowiedzialność zgodnie z art. 85 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.), co też stwierdza sąd zgodnie z art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.