k.c. Apelująca zauważyła, iż stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy na postawie art. 417 k.c. Dodała, iż jednym z kluczowych dla odpowiedzialności deliktowej zagadnień jest przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody, które znajduje swoją regulację w art.
k.c. Zgodnie z tym przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie powódka dysponowała wiedzą umożliwiającą wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko Gminie już po pierwszym z miesięcy objętych pozwem, na co wskazuje już sam fakt, iż w procesie przeciwko H. B. powódka reprezentowana była przez tego samego, profesjonalnego pełnomocnika, co w niniejszej sprawie. Ponadto w sprawie o opróżnienie i wydanie spornego lokalu, Gmina M. S. była wzywana do udziału w postępowaniu, co świadczy o tym, że powódka miała już wówczas wiedzę, kto byłby podmiotem obowiązanym do naprawienia ewentualnej szkody za niedostarczenie lokalu socjalnego H. B.. Zdaniem apelującej powyższe świadczy dostatecznie o tym, że powódka posiadała wiedzę o podmiocie zobowiązanym do zapłaty odszkodowania już od chwili powstania szkody, za którą odszkodowania dochodzi w niniejszym procesie. Skarżąca zwróciła uwagę, iż zgodnie z poglądami judykatury, przesłanka wiadomości o szkodzie zostaje zrealizowana już w tej chwili, w której poszkodowany wie o istnieniu szkody w ogóle, gdy ma świadomość powstania szkody. W okolicznościach niniejszej sprawy, powódka miała świadomość powstania szkody już po pierwszym z miesięcy objętych żądaniem pozwu. Apelująca podkreśliła, iż roszczenie powódki stawało się wymagalne po upływie każdego miesiąca zamieszkiwania H. B. w spornym lokalu po uprawomocnieniu się wyroku nakazującego jej opróżnienie i wydanie lokalu powódce, za dany miesiąc. Tym samym z chwilą wymagalności każdego ze świadczeń okresowych rozpoczynał powódce bieg terminu określonego w art.
§ k.c. i w przypadku należności za luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. z pewnością upłynął przed datą złożenia pozwu (lipiec 2011 r.) obejmującego roszczenia odszkodowawcze. Powódka mogła domagać się więc jedynie odszkodowania odpowiadającego comiesięcznej stawce czynszu począwszy od lipca 2008 r. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenie apelacji w całości jako bezzasadnej, utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 10 września 2013 r. w sprawie I C 1291/11 oraz zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej okazała się w całości zasadna. Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy podzielił ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji i ustalenia faktyczne przez ten Sąd poczynione i przyjął je za własne, bez ich ponownego przytaczania. Jednocześnie, należy zauważyć, iż w tym zakresie skarżący również nie dopatrzył się uchybień Sądu meriti. W ocenie Sądu odwoławczego rację ma skarżąca podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia co do zasądzonej kwoty 3.025 zł. W pierwszej kolejności Sąd odwoławczy rozważył jaki okres przedawnienia dotyczy roszczeń, o które powódka wniosła pozew. Nie ulega wątpliwości, iż dochodzone roszczenie ma charakter majątkowy i w związku z ogólną regułą wyrażoną w art. 117 § 1 i 2 k.c. ulega ono przedawnieniu. Co do zasady terminy przedawnienia wynikają z normy wyrażonej w przepisie art. 118 k.c. Zgodnie z nim jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Na uwagę zasługuje przy tym okoliczność, iż w myśl przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 k.c. Skoro zaś nie ulegało wątpliwości, że roszczenie powódki należało rozpatrywać na podstawie art. 417 k.c., to konsekwentnie do jego przedawnienia należało zastosować art.
k.c. Wskazania wymaga, iż art.
k.c. jest takim szczególnym przepisem w rozumieniu art. 118 k.c. Stosownie do treści art.
k.c., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Zauważyć przy tym trzeba, że przepis ten obowiązuje już od dnia 10 sierpnia 2007 r., a zatem niewątpliwie ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Przewiduje on dwa terminy przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych, mianowicie: 1/ termin trzyletni, który biegnie od powzięcia przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia; 2/ termin dziesięcioletni, który rozpoczyna bieg od zdarzenia wyrządzającego szkodę. Oba te terminy są od siebie niezależne w tym znaczeniu, że do przedawnienia roszczenia wystarczający jest upływ jednego z nich. W niniejszej sprawie zdarzeniem, które spowodowało powstanie szkody jest czyn niedozwolony pozwanej polegający na zaniechaniu wykonania nałożonego na nią obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego H. B., który został skonkretyzowany wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2007 r. wydanym w sprawie I C 331/05. Powyższe zaniechanie miało charakter ciągły i trwało od chwili uprawomocnienia się ww. wyroku. Zauważyć należy, iż dziesięcioletni termin przedawnienia, o którym stanowi art.
w sprawie nie upłynął, gdyż od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie o eksmisję do dnia wytoczenia powództwa niewątpliwie nie upłynęło jeszcze dziesięć lat. Sąd II instancji wskazuje jednak, iż co do części roszczenia upłynął trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie. Bieg tego terminu, jak zaznaczono już wyżej, rozpoczyna się z dniem, w którym poszkodowany powziął wiadomość o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Obie przesłanki powinny być spełnione łącznie. Jak wskazał trafnie Sąd Apelacyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 13 maja 2014 r., I ACa 1475/13, rozpoczęcie biegu przedawnienia wiąże się z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody (…). Ustalenie wiedzy poszkodowanego o szkodzie nie jest rekonstrukcją rzeczywistego stanu świadomości poszkodowanego, lecz stanowi przypisywanie mu świadomości wystąpienia szkody według kryteriów zrelatywizowanych do właściwości podmiotowych poszkodowanego, dostępnej mu wiedzy o okolicznościach wyrządzenia szkody oraz zasad doświadczenia życiowego, w szczególności co do powiązania zaistniałej szkody z określonym czynem niedozwolonym. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powódka miała wiedzę o osobie obowiązanej do naprawienia szkody bezpośrednio po zaistnieniu zdarzenia wyrządzającego szkodę. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż wezwanie w sprawie o opróżnienie i wydanie lokalu należącego do powódki do udziału w niej Gminy M. S., świadczy o tym, iż powódka miała wiedzę kto ma obowiązek zapewnić lokal socjalny. Ustalenie osoby odpowiedzialnej w tym przypadku nie zależy od prowadzenia jakiegoś odrębnego postępowania, czy też od ustaleń poczynionych przez sąd, a wprost wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Zdaniem Sądu odwoławczego powyższe przemawia jednoznacznie za tym, iż powódka miała świadomość, już po wydaniu wyroku eksmisyjnego, że Gmina M. S. jest obowiązana do zapewnienia lokalu socjalnego, a więc również w przypadku nie wywiązywania się z tego obowiązku do naprawienia w tym zakresie powstałej szkody. Do rozpoczęcia biegu analizowanego terminu przedawnienia wymagana jest jeszcze wiedza o szkodzie. Szkodą w niniejszej sprawie jest niewątpliwie strata ponoszona przez powódkę w związku z zajmowaniem jej lokalu przez osobę do tego nieuprawnioną. Strata ta powstała już na koniec pierwszego miesiąca, w którym to powódka nie mogła wynająć zajmowanego lokalu. Następnie powódka co miesiąc dowiadywała się o powstaniu kolejnej szkody. Dlatego też rację ma apelująca, iż powódka miała świadomość powstania szkody już po pierwszym z miesięcy objętych żądaniem pozwu. Tym samym trzyletni termin przedawnienia roszczenia rozpoczynał bieg odrębnie za każdy miesiąc, w którym doszło do powstania szkody z powodu niemożności swobodnego korzystania przez powódkę z lokalu mieszkalnego, pobierania z niego pożytków. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadnie apelująca podniosła zarzut przedawnienia roszczeń odszkodowawczych za miesiące: luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2008 roku. Powódka mogła domagać się jedynie odszkodowania odpowiadającego comiesięcznej stawce czynszu począwszy od lipca 2008 roku. Wobec tego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, nadając mu treść w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 21.780 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 30 kwietnia 2011 r. i oddalił powództwo w pozostałej części. W związku ze zmianą zaskarżonego orzeczenia, konieczne stało się również ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Powódka w niniejszym postępowaniu dochodziła kwoty 51.695,28 zł, zaś ostatecznie na jej rzecz została zasądzona kwota 21.780 zł. Tym samym strona powodowa wygrała sprawę w 42,13 %, natomiast przegrała w 57,87 %. Powódka była reprezentowana w procesie przez pełnomocnika będącego adwokatem i poniosła koszty zastępstwa procesowego, które stosownie do treści przepisu § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 roku poz. 461) wynoszą 3.600 zł. Nadto powódka poniosła koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, opłaty od pozwu w kwocie 2.585 zł oraz koszty wykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego w kwocie 1.312,76 zł. Łącznie zatem powódka poniosła koszty procesu w wysokości 7.514,76 zł. Mając na względzie, iż wygrała proces w 42,13 %, pozwana winna zwrócić jej poniesione przez nią koszty postępowania w kwocie 3.165,97 zł. Z kolei pozwana była reprezentowana w procesie przez pełnomocnika będącego radcą prawnym i poniosła koszty zastępstwa procesowego, które stosownie do treści przepisu § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 roku poz. 490) wynoszą 3.600 zł. Mając zatem na względzie, że pozwana wygrała proces w 57,87 %, należał jej się od powódki zwrot tych kosztów w kwocie 2.083,32 zł. Dokonując stosunkowego rozdzielenia ww. kosztów na podstawie art. 100 k.p.c. należało zasądzić od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.082,65 zł. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Zgodnie z regułą odpowiedzialności stron za wynik postępowania (art. 98 § 1 k.p.c.), uwzględniając że powódka przegrała sprawę w postępowaniu apelacyjnym w całości, winna ona zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty tego postępowania. Na koszty te złożyły się: uiszczona opłata od apelacji w kwocie 152 zł oraz koszty zastępstwa procesowego, które stosownie do treści przepisu § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 przywołanego już wyżej rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych wynoszą 300 zł. Z tych też względów, nadto na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 2 wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.