Sygn. akt II Ca 145/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Bednarek - Moraś Sędziowie: SO Wiesława Buczek - Markowska SO Tomasz Szaj (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Szlachta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 roku w S. sprawy z powództwa I. B. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji wniesionych przez powoda i pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III C 480/12 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a. w punkcie I. powództwo oddala; b. w punktach III., IV., V. kosztami procesu oraz nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża powoda, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; 2. oddala apelację powoda w całości; 3. zasądza od powoda I. B. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 765 (siedemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 145/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2013 roku, sygn. akt III C 480/12, Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej w W. na rzecz powoda I. B. kwotę 3 288,- zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 grudnia 2010 roku, oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach sądowych. Powyższy wyrok Sąd Rejonowy wydał na podstawie następujących ustaleń faktycznych: Prawo własności pojazdu marki R. (...) nr rej. (...) przysługuje I. B. w udziale w wysokości 51% (...) Bank Spółce akcyjnej we W. w udziale w wysokości 49%. I. B. zawarł z Towarzystwem (...) Spółką akcyjną w W. umowę ubezpieczenia auto casco pojazdu marki R. (...) na okres od dnia 5 września 2007 roku do dnia 5 września 2008 roku. Podstawę ustalenia wartości pojazdu miał stanowić program (...)ekspert. W treści wniosku o ubezpieczenie pojazdu I. B. wskazał, że posiada on m.in. poduszki boczne, system (...), system nawigacji satelitarnej. Zgodnie z postanowieniami § 3 ust. 1 Ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco (OWU) przedmiotem ubezpieczenia są pojazdy wraz z ich wyposażeniem, a zgodnie z § 2 ust. 8 OWU odszkodowanie to należna właścicielowi pojazdu w razie powstania szkody, kwota ustalona wg zasad określonych w niniejszych OWU. W dniu 11 maja 2008 roku I. B. zgłosił szkodę w pojeździe na skutek kolizji na terenie Niemiec. W dniu 28 maja 2008 roku ubezpieczyciel sporządził wycenę wartości pojazdu przed szkodą i po powstaniu szkody na podstawie wartości notowań rynkowych z katalogu „Pojazdy samochodowe – Wartości Rynkowe V – 2008”. Wartość pojazdu przed powstaniem szkody została ustalona na kwotę 27 600,- zł z uwzględnieniem korekt z następujących tytułów: - za wyposażenie dodatkowe obejmujące lakier metalizowany 211,- zł, - za ogumienie – 192,- zł, - korekty różne – 1 529,- zł w tym 5,5% z tytułu importu prywatnego w kwocie 1 529,- zł, Wartość rynkowa pojazdu przy uwzględnieniu powyższych korekt wynosi 26 100,- zł brutto. Wartość pozostałości została ustalona na kwotę 8 600, -zł brutto. Na podstawie powyższej wyceny ubezpieczyciel przyznał I. B. odszkodowanie w kwocie 17 500,- zł (26 100,- zł – 8 600,- zł = 17 500,- zł). W dniu 30 czerwca 2008 roku (...) Bank Spółka akcyjna we W. przeniósł na I. B. wierzytelność wobec Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej w W. z tytułu odszkodowania za szkodę powstałą na skutek zdarzenia z dnia 8 maja 2008 roku. I. B. zlecił sporządzenie wyceny wartości pojazdu rzeczoznawcy samochodowemu W. P., który ustalił wartość pojazdu przed powstaniem szkody i po jej powstaniu na podstawie wartości notowań rynkowych z katalogu „Pojazdy samochodowe – Wartości Rynkowe V – 2008”. Wartość pojazdu przed powstaniem szkody została ustalona na kwotę 27 600,- zł z uwzględnieniem korekt z następujących tytułów: - za wyposażenie dodatkowe obejmujące kartę kodową R., lakier metalizowany, poduszki powietrzne boczne tylne, system elektronicznej kontroli toru jazdy (...), system nawigacji satelitarnej, szybę drzwi tyłu nadwozia otwieraną – 2 153,- zł, - za ogumienie – 48,- zł, Wartość pojazdu przed powstaniem szkody, przy uwzględnieniu powyższych korekt wynosi 29 700,- zł brutto. Wartość pojazdu w stanie uszkodzonym wynosi 7 700,- zł brutto. Za sporządzenie wyceny W. P. wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę 488,- zł brutto. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2008 roku Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w W. zawiadomiła I. B. o ustaleniu wartości pojazdu przed szkodą na kwotę 26 100,- zł, wartości pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotę 8 600,- zł i ustaleniu odszkodowania według zasad obowiązujących dla szkody całkowitej na kwotę 17 500,- zł. I. B. jako właścicielowi pojazdu w udziale w wysokości 51% przypada odszkodowanie w kwocie 10 042,- zł, pozostała część odszkodowania tj. kwota 8 575,- zł. I. B., powołując się na koszt naprawy pojazdu ustalony przez rzeczoznawcę W. P., odwołał się od decyzji z dnia 18 sierpnia 2008 roku i wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 4 088,04 zł obejmującej kwotę 3 600,- zł tytułem uzupełnienia odszkodowania i kwotę 488,- zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia opinii. Nadto I. B. zwrócił się do ubezpieczyciela o wskazania podmiotu, który zakupi uszkodzony pojazd za ustaloną kwotę 8 600,- zł lub o przejęcie prawa własności pozostałości przez ubezpieczyciela. Pismem z dnia 18 grudnia 2012 roku Towarzystwo (...) Spółka akcyjna odmówiła uwzględnienia odwołania, podnosząc, że brak podstaw do zmiany wyceny wartości pojazdu, ponieważ wskazane przez I. B. wyposażenie dodatkowe nie występuje w ubezpieczonym pojeździe. W dniu 18 września 2008 roku I. B. sprzedał pojazd w stanie uszkodzonym A. Z. (...) za 3 500,- zł. W dniu 19 września 2008 roku Prezydent Miasta S. wydał decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu. Pismem z dnia 11 maja 2009 roku I. B. wezwał ubezpieczyciela do zapłaty uzupełniającego odszkodowania w kwocie 5 100,- zł, która to kwota stanowi różnicę pomiędzy ustaloną przez ubezpieczyciela wartością pojazdu w stanie uszkodzonym, tj. kwotą 8 600,- zł a ceną sprzedaży pozostałości, tj. kwotą 3 500,- zł. W dniu 8 grudnia 2010 roku I. B. wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 5 100,- zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Pismem z dnia 11 stycznia 2011 roku pozwany odmówił wypłaty odszkodowania. Wartość rynkowa pojazdu, zgodnie z katalogiem (...) według stanu sprzed powstania szkody wynosiła 27 600,- zł brutto. Uwzględniając korektę za wyposażenie dodatkowe, które obejmuje kartę kodową R. i lakier perłowy w kwocie 572,- zł i korektę ujemną za ogumienie w kwocie 29,- zł, wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 28 100,- zł. Objęty ubezpieczeniem pojazd fabrycznie nie był wyposażony w poduszki powietrzne boczne tylne, system kontroli toru jazdy, (...), system nawigacji satelitarnej i szybę drzwi tyłu nadwozia otwieraną. Takie elementy pojazdu jak poduszki powietrzne boczne tylne, system kontroli toru pojazdu, (...) i otwierana szyba drzwi tyłu nadwozia nie mogły zostać zamontowane w pojeździe w późniejszym czasie, ponieważ ich działanie jest zależne od innych elementów wyposażenia pojazdu. W okresie późniejszym możliwe jest zamontowanie w pojeździe nawigacji satelitarnej. Pozew I. B. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce akcyjnej w W. o zapłatę kwoty 4 990, -zł tytułem odszkodowania wpłynął do Sądu w dniu 24 stycznia 2012 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo oparte o treść art. 805 § 1 k.c. za częściowo uzasadnione. Rozważając podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, przywołał regulację art. 117 § 1 i 2 k.c. oraz art. 819 § 1 i 4 k.c., wskazując, że roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. Bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie do ubezpieczyciela przerywa się także przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia. Sąd Rejonowy wskazał, że powód zawiadomił pozwanego o wypadku w dniu 8 maja 2008 roku, lecz w toku postępowania likwidacyjnego odpowiednio pismami z dnia 4 września 2008 roku, 11 maja 2009 roku i 8 grudnia 2010 roku powód zgłaszał ubezpieczającemu roszczenie uzupełnienia wypłaconego mu na podstawie decyzji z dnia 18 sierpnia 2008 roku odszkodowania. W ocenie Sądu Rejonowego każde z tych pism – jako zawierające żądanie uzupełnienia odszkodowania – należy uznać za zgłoszenie ubezpieczycielowi roszczenia w rozumieniu art. 819 § 4 k.c., która to czynność skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczeń ubezpieczającego przeciwko ubezpieczycielowi. W ocenie Sądu Rejonowego ostatnią czynnością skutkującą przerwaniem biegu przedawnienia było żądanie uzupełnienia odszkodowania zawarte w piśmie z dnia 8 grudnia 2010 roku. Ostateczna decyzja w przedmiocie zgłoszonych tym pismem roszczeń została podjęta przez ubezpieczyciela w dniu 11 stycznia 2011 roku, a zatem bieg terminu przedawnienia roszczeń powoda rozpoczął bieg na nowo dopiero od tego dnia i upłynąłby 11 stycznia 2014 roku. Wniesienie pozwu w niniejszej sprawie w dniu 24 stycznia 2012 roku wywołało przerwanie biegu przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Rejonowy zaznaczył, że spór sprowadzał się jedynie do wysokości należnego powodowi odszkodowania. Wartości pojazdu powoda przed i po szkodzie Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o opinię biegłego, którą uznał za wiarygodną, wyczerpującą i przydatną. Ostatecznie ustalając wartość pojazdu przed wypadkiem na kwotę 28 100,- zł a wartość pozostałości na 7 800,- zł Sąd Rejonowy uznał, że należne zgodnie z § 17 ust. 3 OWU powodowi odszkodowanie to 20 300,- zł, skoro zaś pozwany zapłacił już 17 500,- zł, uzasadnione było żądanie pozwu w tym zakresie w kwocie 2 800, -zł. Za uzasadnione Sąd Rejonowy uznał również żądanie zapłaty kwoty 488,- zł tytułem kosztów sporządzenia wyceny pojazdu przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego. Przywołując pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 maja 2004 roku, III CZP 24/04, OSNC 2005, nr 7 – 8, poz. 117, wskazał, że odszkodowanie przysługujące z umowy ubezpieczenia może bowiem – stosownie do okoliczności sprawy – obejmować także koszty ekspertyzy wykonanej na zlecenie poszkodowanego. Zważywszy na ustaloną przez pozwanego wysokość szkody Sąd Rejonowy uznał wydatek na sporządzenie ekspertyzy za uzasadniony i konieczny. Orzeczenie o odsetkach Sąd Rejonowy wydał na podstawie art. 481 k.c. licząc termin opóźnienia pozwanego w spełnieniu świadczenia od upływu 7 dni określonego w wezwaniu z dnia 8 grudnia 2010 roku, tj. od dnia 15 grudnia 2008 roku. W zakresie żądania zapłaty różnicy pomiędzy ustaloną wartością pojazdu w stanie uszkodzonym a wartością pozostałości a ceną za jaką powód sprzedał pozostałości, Sąd Rejonowy wskazał, że żądanie to nie znajduje uzasadnienia w umowie ubezpieczenia ani w ogólnych warunkach. O kosztach procesu Sąd Rejonowy rozstrzygnął na podstawie art. 100 k.p.c., przyjmując, że powództwo zostało uwzględnione w 65%, przy czym powód poniósł koszty procesu w kwocie 1 717,- zł, zaś pozwany w kwocie 617,- zł. Rozliczając te koszty zasądził od pozwanego na rzecz powoda 835,- zł. O nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd Rejonowy rozstrzygnął przy zastosowaniu powyższej proporcji na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku w zakresie pkt I, III, IV i V wywiódł pozwany, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 819 § 1 i 4 k.c. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od wydania decyzji ostatecznej przez ubezpieczyciela, podczas gdy z brzmienia wskazanych przepisów wynika, że termin ten biegnie od otrzymania na piśmie oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia bez względu na to, czy od tego oświadczenia poszkodowany składa jeszcze odwołania, 2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkującą uznaniem, że:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.