← Polska

III Ca 133/17

Sygn. akt III Ca 133/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 października 2016 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie z wniosku P. A. z udziałem (...) Spółki Akcyjnej w L. Oddział (...) o ustan

§ 2

k.c., jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu - a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa z art. 49 §1 k.c. - właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Podmiotem, na którego rzecz może być ustanowiona służebność przesyłu, jest wyłącznie przedsiębiorca, a więc osoba fizyczna, osoba prawna i podmiot o którym stanowi art. 33 §1 k.c., prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Przedmiotem działalności takiego przedsiębiorcy powinna być działalność związana z wykorzystaniem urządzeń przesyłowych. Ustanowienie służebności przesyłu jest możliwe tylko na rzecz takiego przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń, służących do doprowadzania lub odprowadzania: płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych podobnych urządzeń, lub który zamierza wybudować takie urządzenia (art. 49 §1 k.c.). Podmiotem, który może ustanowić służebność przesyłu, jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której urządzenia przesyłowe są lub mają być posadowione. Jeżeli do ustanowienia służebności przesyłu dochodzi w trybie sądowym, jest ona ustanawiana za wynagrodzeniem. W przedmiotowej sprawie uczestnik - w zakresie praw i obowiązków związanych z dostawą energii elektrycznej - jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 43 §1 k.c. oraz właścicielem urządzeń sieci infrastruktury technicznej posadowionych na nieruchomości wnioskodawcy. Okoliczności te nie były sporne między stronami. Podobnie jak fakt posadowienia urządzeń przesyłowych na gruncie wnioskodawcy. Przesłanką uwzględnienia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu jest wykazanie, że służebność ta jest konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych. Co zostało wykazane. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, strony niniejszego postępowania nie wyraziły woli umownego ustanowienia służebności przesyłu, dlatego też wnioskodawca skorzystał z roszczenia przewidzianego w art.

§ 2k.c.

Zgodnie z art.

§2k.c.

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu ma być odpowiednie, a przy braku ustawowych kryteriów jego ustalania, decyzja należy do sądu. Wynagrodzenie takie ma uwzględniać wszelkie okoliczności, związane zakresem, charakterem i trwałością obciążenia, wynikającego ze służebności dla właściciela gruntu, nadto z uciążliwością tego obciążenia i wpływem na sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. Wynagrodzenie ma być zatem zapłatą za wszelkie niedogodności związane z usytuowaniem na działce konkretnych urządzeń przesyłowych, a równocześnie winno być ekwiwalentem korzyści, jakich obciążony właściciel zostaje pozbawiony na skutek służebności oraz ewentualnie rekompensatą uszczerbku właściciela, wynikającego ze zmniejszenia wartości nieruchomości na skutek posadowienia urządzeń i ustanowienia służebności przesyłu. Jako podstawę określenia wartości wynagrodzenia za służebność przesyłu Sąd Okręgowy posłużył się opinią biegłego z zakresu szacunku nieruchomości K. F.

(1), która jest jasna, czytelna i uwzględnia wszystkie aspekty związane z charakterem zajętego gruntu na służebności przesyłu, zakresem obciążenia i wpływem na sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. Ponadto strony postępowania nie kwestionowały przedmiotowej opinii. Ustalone przez biegłego wynagrodzenie nie zawiera w sobie składowej w postaci odszkodowania za szkodę tzw. lokalizacyjną, nie zawiera składowej stanowiącej rekompensatę za szkodę powstałą na skutek posadowienia urządzenia, bowiem obecny właściciel nabył działkę od poprzedników prawnych już obciążoną istniejącą infrastrukturą energetyczną i nie wykazał nabycia z tego tytułu wierzytelności. Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu biegły obliczył jako pochodną wartości jednostkowej nieruchomości nieobciążonej , skorygowną przez współczynniki współkorzystania i zmniejszenia wartości gruntu w obszarze ograniczonego użytkowania. Ponadto biegły wziął pod uwagę, że ustanowienie służebności przesyłu nie zmieni charakteru i sposobu aktualnego zabudowania i użytkowania pozostałej części działki, na której to prawo będzie wykonywane. Obciążona działka ma powierzchnię ogólną 2,0700ha, przeszło powoła działki (...)ha jest zalesiona lub zadrzewiona. Powierzchnia zaś służebności przesyłu wynosi zgodnie z opinią biegłego geodety 868m 2 (opinia geodety k176). Zgodnie z opinią biegłego d/s szacunku nieruchomości istniejąca infrastruktura wpływa na obniżenie użyteczności jedynie tej części działki stanowiącej pas służebności przesyłu. (...) słuzebności przebiega w południowej części działki, w stosunkowo niewielkiej odległości od południowej granicy i dochodzi do drogi. Nieruchomość w pozostałej części nie traci swojego charakteru gruntu rolnego. Ponadto przy ustalaniu wysokości jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności biegły wziął pod uwagę wartość rynkową nieruchomości, którą określono jako przedmiot prawa własności z rynku lokalnego, stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Zdaniem Sądu Okręgowego wartość odpowiedniego wynagrodzenia jednorazowego za ustanowienie służebności przesyłu o przebiegu opisanym na mapie do celów prawnych, sporządzonej przez biegłego geodetę H. Z. wynosiła 1.270 zł (opinia biegłego sądowego K. F. z zakresu szacunku nieruchomości k. 211 - 240). Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy ustanowił służebność przesyłu na rzecz każdoczesnego właściciela naziemnych sieci linii energetycznych wysokiego napięcia 110 kV obciążającą nieruchomość gruntową położoną w B. w obrębie (...). (...), powiat (...), gmina S., oznaczoną w ewidencji jako działka nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Skierniewicach jest prowadzona księga wieczysta o nr KW (...) stanowiącą własność P. A. na czas nieoznaczony, której treścią jest znoszenie infrastruktury energetycznej w postaci słupa oraz linii wysokiego napięcia służącej do przesyłu energii elektrycznej i prowadzenia za ich pomocą dystrybucji energii elektrycznej jak również na prawie do korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, usuwania awarii przedmiotowej infrastruktury elektroenergetycznej wraz z prawem wejścia i wjazdu od strony drogi publicznej na teren nieruchomości w granicach oznaczonymi punktami P1-S1-S2-S3-S4-P3-P4-S5-S6-S7-S8-P2-P1 na mapie dla celów prawnych, sporządzonej przez geodetę H. Z. zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w S. za numerem identyfikatora P. (...).345 dnia 22 marca 2016 roku. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 §1 k.c. Sąd Okręgowy oddalił wniosek w pozostałym zakresie (tj. ponad kwotę 1.270 zł jako bezzasadny. W wyniku przedstawionych rozważań Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację zmienił odpowiednio zaskarżone postanowienie na podstawie art.386 § 1 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania przed Sądem I i II instancji Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o treść art. 520 § 2 k.p.c. bowiem interesy uczestników były sprzeczne. Sąd obciążył w całości kosztami postępowania uczestnika, bowiem w jego interesie została ustanowiona służebność przesyłu z której uczestnik korzysta. Na koszty postępowania przed Sądem I instancji należne wnioskodawcy złożyła się tylko opłata od wniosku w kwocie 40zł, zaś na koszty postępowania apelacyjnego złożyła się opłata od apelacji w kwocie 40 zł i wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy w osobie adwokata ustanowionego dopiero na etapie postępowania apelacyjnego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wnioskodawcy w kwocie 360 zł Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o treść § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na koszty sądowe obciążające uczestnika złożyły się również koszty wyłożone tymczasowo przez Skarb Państwa w związku z przeprowadzeniem w sprawie dowodów z opinii biegłych: z zakresu szacunku nieruchomości, geodety, elektryka . Łącznie koszty te wyniosły 12065,29zł ( (...),61+ (...),30+264,79+ (...),43+ (...),37+243,79= (...),29) . O nieuiszczonych powyżej wymienionych kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398). O zwrocie wnioskodawcy pobranej opłaty od wniosku w zawyżonej wysokości Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o art 80 ust 1 w/w ustawy.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.