← Polska

III Ca 184/17

III Ca 184/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 września 2016 r., wydanym w sprawie z wniosku A. K. (1) z udziałem J. K., F. D., K. B., W. K., A. S., M. B. i D. B. o odłączenie działki z księgi wie

§ 2k.p.c.

poprzez przekroczenie kognicji sądu wieczystoksięgowego w zakresie badania treści i formy wniosku o wpis, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej, co skutkowało bezzasadnym oddaleniem wniosku. W odpowiedzi na apelację uczestniczka postępowania D. B. stwierdziła, ze w jej przekonaniu orzeczenie Sądu I instancji jest zgodne z prawem, wobec czego uznać trzeba, że jej stanowisko w sprawie zmierza w kierunku oddaleniu apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna, a orzeczenie Sądu meriti – mimo nie w pełni klarownych wywodów uzasadnienia – odpowiada jednak prawu. Sąd I instancji odwołał się do treści motywów rozstrzygnięcia wydanego w sprawie I Ns 101/09 Sądu Rejonowego w Zgierzu i wskazał, że wynika z nich, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości są małżonkowie B. – jako że stali się beneficjentami instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, nabywając prawa do niej od osoby wpisanej jako właściciel do księgi wieczystej – co Sąd, jak się wydaje, uznał za przeszkodę do dokonania wpisu, wywodząc, że sporu co do prawa własności nie może rozstrzygnąć w postępowaniu wieczystoksięgowym. Przyjęcie jako przesłanki rozstrzygnięcia ustaleń dokonanych w innej sprawie odnoszących się do działania rękojmi stworzyło wrażenie, że Sąd wieczystoksięgowy – choć zastrzegł, że w niniejszej sprawie nie jest władny badać tej kwestii – jednak oddalił złożony wniosek właśnie dlatego, że dostrzegł możliwość zaistnienia takiego stanu rzeczy, w którym instytucja rękojmi chroni osoby wpisane do księgi. Taki wywód wskazuje na to, że na rozstrzygnięcie Sądu miały wpływ inne okoliczności niż tylko te, które wynikały z dołączonych do wniosku dokumentów oraz z treści księgi wieczystej, w szczególności te, które decydują o zaistnieniu przesłanek udzielenia ochrony nabywcy prawa działającego w zaufaniu do zapisu w księdze, a zatem – że było ono uzależnione od zagadnienia, które leży poza kognicją Sądu wieczystoksięgowego; stąd postawiony w apelacji zarzut naruszenia art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 790) i art.

§ 2k.p.c.

W rzeczywistości uzasadnienie trafnej ostatecznie decyzji Sądu meriti powinno być nieco inne. Z art.

§ 2k.p.c.

wynika jasno, że rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Badanie to na gruncie sprawy niniejszej pozwala ustalić, że z mocy prawomocnego orzeczenia sądowego E. K., T. B. i A. K.

(1)nabyli własność m.in. działki Nr (...) położonej w Z. przy ul. (...) z dniem 1 stycznia 1985 r. – co wynika z dokumentu załączonego do wniosku – a równocześnie treść księgi wieczystej wskazuje bezsprzecznie, że po tej dacie właścicielami nieruchomości stali się M. i D. małżonkowie B., nabywając ją w drodze czynności prawnych od osoby wpisanej do księgi wieczystej jako właściciel. Wpisanie osób wskazanych we wniosku do działu II księgi wymagałoby wcześniejszego ustalenia przez Sąd, że nabycie własności nieruchomości przez małżonków B. w dniu 11 czerwca 1985 r. nie nastąpiło ze skutkiem prawnym, a to właśnie łączyłoby się z wyłączonym na gruncie art.

§ 2k.p.c.

ustalaniem skuteczności czynności prawnej będącej podstawą wpisu ich praw, w szczególności w kontekście działania bądź niedziałania rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych z uwagi na zaistnienie bądź też niezaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 790), w szczególności dobrej wiary nabywców. W postępowaniu wieczystoksięgowym – jak trafnie zaważył skarżący – Sąd nie jest do tego uprawniony, natomiast badanie dołączonego do wniosku dokumentu w zestawieniu z treścią księgi prowadzi do jednoznacznego wniosku, że choć osoby ubiegające się o wpis rzeczywiście nabyły prawa do nieruchomości z dniem 1 stycznia 1985 r., to jednak od dnia 11 czerwca 1985 r. własność rzeczy przysługuje już innym osobom, a zatem brak podstaw do przyjęcia w ramach postępowania wieczystoksięgowego, że uwzględnienie wniosku prowadziłoby do ujawnienia w księdze rzeczywistego stanu prawnego. Konstatacja taka jest przeszkodą do dokonania wpisu w rozumieniu art. 626 9 k.p.c. i uzasadnia oddalenie wniosku. Rozstrzygnięcie takie nie przesądza oczywiście o tym, czy w postępowaniu, gdzie kognicja Sądu będzie poszerzona – jak np. w sprawie o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na gruncie którego kwestia ochrony uczestników przez instytucję rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych lub jej braku będzie mogła zostać z powodzeniem zbadana – nie zostanie stwierdzone, że osobom wymienionym w postanowieniu stwierdzającym zasiedzenie nadal przysługuje prawo własności nieruchomości, niemniej jednak w ramach zawężonej przez art.

§ 2k.p.c.

kognicji Sądu wieczystoksięgowego tego rodzaju ustalenie wykraczałoby poza jego kompetencje przewidziane w ustawie. W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że zarzuty apelacji i argumentacja przytoczona na ich poparcie nie mogły skutkować uwzględnieniem wniosków zawartych w przedmiotowym środku odwoławczym, zaś treść orzeczenia Sądu I instancji w pełni odpowiada prawu. Uzasadnia to oddalenie apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.