k.c., w sytuacji gdy szkoda wynikałaby ze zbrodni, czy też występku. Powód nie wykazał również okoliczności, które przemawiałyby za ewentualnym przerwaniem terminu przedawnienia, a także terminów w których doszłoby do ewentualnego przerwania. Sąd zwraca uwagę, iż w sytuacji gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku (w rozumieniu przepisów kodeksu karnego), wówczas kodeks cywilny wprowadza modyfikacje ogólnej reguły dotyczącej terminu przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych (art.
Roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się wówczas w terminie dwudziestu lat, licząc od dnia popełnienia przestępstwa (termin a tempore facti), bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Jednakże przyjęcie dwudziestoletniego terminu przedawnienia na podstawie art.
wymaga ustalenia, że przestępstwo popełnione zostało przez konkretną osobę lub osoby (por. wyrok SN z dnia 7 lutego 2000 r., I CKN 209/98, niepubl.). Sąd Rejonowy dostrzegając, iż wprawdzie pozwany przyznał powodowi kwotę 10.000 tytułem zadośćuczynienia decyzją z dnia z dnia 28.04.2014 r., jednakże roszczenie powoda było już w tym momencie z upływem 10-letniego terminu przedawnione, więc nie mogłoby być mowy o przerwaniu terminu przedawnienia, który już się zakończył. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód, żądając jego zmiany i zasądzenia od pozwanego kwoty 70 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 29 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Powód zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: naruszenie prawa materialnego tj. art. 442 § 2 k.c. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że śmierć K. N. nie nastąpiła wskutek przestępstwa określonego w art. 177 § 1 i 2 k.k., a w konsekwencji błędne przyjęcie krótszego niż dwudziestoletniego okresu przedawnienia roszczeń oraz naruszenia prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną i wybiórczą analizę materiału dowodowego, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z przekazanego do akt szkodowych postanowienia z dnia 31 marca 2003 r. o umorzeniu dochodzenia z art. 163 § 2 k.k. w zb. z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zarzut powoda wybiórczej, więc w efekcie błędnej oceny przez Sąd Rejonowy materiału dowodowego uznać należy za słuszny. Za dowolne uznać należy również stwierdzenia prowadzące do akceptacji wniosku, iż roszczenia powódki opisane pozwem uległy przedawnieniu ze względu na treść art. 442 § 2 k.c. (strona 10 uzasadnienia). Sąd Rejonowy oddalił powództwo przyjmując skuteczność zarzutu przedawnienia roszczenia w okresie 10 lat od dnia śmierci córki powoda. Sąd ten przyjął, iż przyjęcie dwudziestoletniego terminu przedawnienia na podstawie art.
wymaga ustalenia, że przestępstwo popełnione zostało przez konkretną osobę lub osoby. Sposób sformułowania uzasadnienia wyroku wskazuje na to, chociaż nie zostało to wprost wyartykułowane ani oparte o stosowne dowody, iż motywem przyjęcia braku związku śmierci córki powoda z zachowaniem innych osób było postanowienie Prokuratora Rejonowego w Pyrzycach o umorzeniu dochodzenia z dnia 31 marca 2003 r. wydane w sprawie Ds. 184/03 z powodu śmierci osoby podejrzanej. Sąd Rejonowy nie przeprowadził jednak dowodu z dokumentu postanowienia o umorzeniu dochodzenia, chociaż wniosek o jego dopuszczenie był przez powoda składany, pozwany do akt sprawy załączył elektroniczną wersję akt likwidacyjnych. Sąd Rejonowy nie wypowiedział się więc w oparciu o materiał dowodowy czy w sprawie nie zaistniały elementy winy sprawcy szkody, które mogły by skutkować przyjęciem tezy, że do szkody doszło w wyniku przestępstwa, bądź tezy przeciwnej. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa wynika alternatywna przyczyna wypadku. Dodać przy tym należy, iż w przypadku zakwalifikowania zachowania sprawcy wypadku, w którym córka powoda poniosła w dniu 13 lutego 2002 r. śmierć, jako przestępstwa Sąd Rejonowy winien zwrócić uwagę na treść art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), gdzie ustawodawca zawarł regułę intertemporalną przewidującą, że do roszczeń, o których mowa w art. 1 ustawy zmieniającej (a więc roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym zarówno na osobie, jak i w mieniu) powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu, (czyli w dniu 10 sierpnia 2007 r.) jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy art.
k.c., czyli przepisy nowe. Jeżeli zatem czynem niedozwolonym był występek, to zgodnie z treścią art.
roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a więc w niniejszej sprawie z dniem 13 lutego 2022 r. Słusznie Sąd Rejonowy wskazuje, przywołując adekwatne do sytuacji orzeczenie Sądu Najwyższego, że przyjęcie dwudziestoletniego terminu przedawnienia na podstawie art.
wymaga ustalenia, że przestępstwo popełnione zostało przez konkretną osobę lub osoby, lecz mimo wniosków powoda takich ustaleń nie dokonuje. Faktycznie zatem oddalając powództwo Sąd Rejonowy nie rozpoznaje istoty sprawy, skoro błędnie uznaje istnienie przesłanki materialnoprawnej niweczącej roszczenia powoda, co stosownie do treści art. 386 § 4 k.p.c. obligowało sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2015 r. w sprawie V CZ 91/14). Ponownie rozpoznając sprawę i przeprowadzając dowody zawnioskowane przez powoda Sąd Rejonowy wypowie się co do charakteru zachowania sprawcy krzywdy powoda, a w przypadku przyjęcia, iż jego zachowania wyczerpuje zdefiniowany przez ustawodawcę delikt będący zbrodnią bądź występkiem określi in concreto rozmiar zadośćuczynienia. SSO Wiesława Buczek-Markowska SSO Zbigniew Ciechanowicz SSO Mariola Wojtkiewicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.