← Polska

VIII U 738/17

UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 marca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 lutego 2017 roku odmówił Z. B. wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłej M. L.

(1)(matce wnioskodawcy). W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że ze względu na fakt, że przedłożony akt zgonu ze wskazaną wyłącznie datą znalezienia zwłok nie potwierdza daty śmierci osoby zmarłej, lecz jedynie fakt zgonu i datę znalezienia zwłok, organ rentowy nie może samodzielnie dokonać ustalenia daty śmierci, a tym samym określić okresu, za jaki świadczenie winno zostać wypłacone. (decyzja – k.78 akt ZUS) W dniu 20 marca 2017 roku Z. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że zgon jego matki nastąpił w dniu 1 lutego 2017 roku, o czym świadczy fakt, że wnioskodawca był u niej 1 lutego przed godziną 6:00 rano, kiedy przyjechał ponownie po południu po godzinie 17:00 matka już nie żyła, wnioskodawca wezwał lekarza, celem stwierdzenia zgonu, a przybyły lekarz stwierdził, że M. L.
(1)zmarła kilka godzin wcześniej. (odwołanie – k. 2) Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 10 kwietnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k. 3) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Matka wnioskodawcy Z. M. L. na mocy decyzji z dnia 21 kwietnia 1982 roku była uprawniona do wcześniejszej emerytury od dnia 1 stycznia 1982 roku. (decyzja – k. 10 akt ZUS) M. L.
(1)była zameldowana w P.. Prowadziła jednoosobowe gospodarstwo domowe. Była rozwiedziona. Poza wnioskodawcą nie posiadała innych dzieci. Wnioskodawca czasami nocował u matki, kiedy źle się czuła, m.in. w nocy z 31 stycznia 2017 roku na 1 lutego 2017 roku. ( przesłuchanie wnioskodawcy Z. B. – e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18, odpis skrócony akty małżeństwa – k. 75) Z. B. jest zameldowany w D.. (niesporne) W dniu 1 lutego 2017 r. wnioskodawca wraz ze swoim znajomym G. W., którego zabierał do pracy, około godziny 6:00 rano przyjechali do jego matki – M. L.
(1), celem podania jej leków i przygotowania śniadania. M. L.
(1)przywitała się z G. W., który następnie oglądał telewizje w drugim pokoju, podczas kiedy wnioskodawca podawał matce leki i przygotowywał śniadanie. Z domu matki wnioskodawca wraz ze znajomym wyszli ok. godziny 6:40. Tego samego dnia około godziny 17:00 wnioskodawca przyjechał sam do matki i stwierdził jej zgon. Z. B. wyczuwał od niej jeszcze ciepło ciała. Wezwał lekarza, który potwierdził, że zgon nastąpił kilka godzin wcześniej. Wnioskodawca nie zapoznawał się z kartą zgonu. ( zeznania świadka G. W. – e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:06:44 - 00:16:10 płyta CD k. 18, przesłuchanie wnioskodawcy Z. B. – e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18,) W odpisie skróconym aktu zgonu M. L.
(1)wskazano jako datę znalezienia zwłok 1 luty 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 17:53, miejsce znalezienia zwłok P.. (odpis skrócony aktu zgonu – k.76 akt ZUS) Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r. orzekł rozwiązanie przez rozwód małżeństwa zawartego między M. L.
(2)i M. L.
(1)z domu M.. (odpis skrócony akty małżeństwa – k. 75 akt ZUS) Z. B. jest jedynym dzieckiem M. L.
(1). ( przesłuchanie wnioskodawcy Z. B. – e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18) W dniu 20 lutego 2017 roku Z. B., jako jedyny uprawniony, wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po matce M. L.
(1)– należnej jej emerytury. (wniosek – k. 73 – 74 akt ZUS) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i aktach rentowych, których nie kwestionowała żadna ze stron postępowania oraz w oparciu o osobowe źródło dowodowe – zeznania świadka G. W., korespondujące z przesłuchaniem wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art.136 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016, poz. 887 z późn.zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Hipoteza wskazanej normy ma szeroki zakres, obejmując nią wszystkie przypadki niezrealizowania świadczenia w okresie między wystąpieniem z wnioskiem o emeryturę lub rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te, gdy zgon nastąpił w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy dotknął on osobę już mającą ustalone decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądowym prawo do emerytury (renty). Zatem niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu zacytowanego przepisu to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 386/13, LEX nr 1428144). Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia czy Z. B. przysługuje prawo do wypłaty emerytury M. L.
(1)jako świadczenia niezrealizowanego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepis art.95 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz.U z 2016 roku, poz. 2064) reguluje kwestię elementów aktu zgonu wskazując, że akt zgonu powinien m.in. zawierać datę, godzinę oraz miejsce zgonu albo jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce znalezienia zwłok. Przepis ten wymiennie zatem traktuje datę wpisaną do aktu zgonu – jest nią albo data faktycznego zgonu albo data znalezienia zwłok. W przedłożonym do wniosku odpisie skróconym aktu zgonu M. L.
(1)wskazano jako datę znalezienia zwłok 1 luty 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 17:53, miejsce znalezienia zwłok P.. Okoliczność ta winna więc, w ocenie Sądu Okręgowego, stanowić dla organu rentowego podstawę przyjęcia daty, do której niezrealizowane świadczenie jest należne. Niezależnie od powyższego stwierdzenia uznać należy, że data znalezienia zwłok M. L.
(1)pokrywa się z datą jej zgonu. Powyższego ustalenia Sąd dokonał na podstawie przesłuchania wnioskodawcy, który w dniu zgonu matki 1 lutego 2017 roku rano przed pracą był u niej, a po przyjściu z pracy wyczuwał jeszcze pochodzące od jej ciała ciepło, co potwierdza tezę o fakcie jej zgonu dopiero w tym dniu, zaś wezwany lekarz potwierdził, że zgon nastąpił kilka godzin wcześniej. Nadto wskazać należy, że fakt, iż M. L.
(1)1 lutego 2017 r. jeszcze żyła potwierdził świadek, który był u niej z wnioskodawcą rano, co potwierdza tezę o fakcie jej zgonu dopiero w tym dniu. W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że wnioskodawca jest osobą z kręgu uprawnionych do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w rozumieniu przywołanego wcześniej art. 136 ust 1 oraz wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce w terminie określonym w art. 136 ust. 3 stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do przyznania mu prawa do wypłaty emerytury w ramach świadczenia niezrealizowanego. Mając za uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności niniejszej sprawy oraz treść powołanych przepisów, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku. A.L.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.