Sygn. akt VIII U 757/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 marca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, iż S. B. w okresie od 12 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2014 r., tj. w okresie wykonywania pracy na terytorium Francji nie podlega ubezpieczeniom społecznym tj. emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek (...) S. K.. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że z analizy danych zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS oraz dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że (...) S. K. od 7 kwietnia 2010 r. został zgłoszony jako płatnik na dokumencie (...). Płatnik składek nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy przeprowadził postępowanie kontrolne mające na celu ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego płatnika składek. W toku kontroli ustalono, że płatnik zatrudnia pracowników celem wysłania ich do pracy w rolnictwie na terenie Francji. Zatrudniane osoby nie wykonują pracy na terenie Polski. Płatnik składek całość umów związanych z wykonywaniem usług dla rolnictwa realizuje na terenie Francji. Pracownicy w okresie wykonywania pracy na terenie Francji są nadzorowani przez płatnika, który tam mieszka lub jego brygadzistów. Wypłata wynagrodzenia za prace następowała na terenie Francji w gotówce lub na konto. Z udostępnionych w trakcie kontroli deklaracji VAT-7 za lata 2011 – 2013 wynika, że płatnik nie prowadzi działalności na terenie Polski. Z danych zgromadzonych na koncie płatnika składek wynika, że S. B. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę od 12 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2014 r. Płatnik złożył za S. B. raporty rozliczeniowe za okres od kwietnia 2010 r. do czerwca 2014 r. W toku kontroli płatnik składek przedłożył umowę o pracę zawartą z ubezpieczoną w dniu 12 kwietnia 2010 r. na czas określony – 3 miesiące od 12 kwietnia 2010 r. do 11 lipca 2010 r., umowę o pracę z dnia 10 lipca 2010 r. zawartą na okres 3 miesięcy od 12 lipca 2010 r. do 11 października 2010 r., umowę o pracę z dnia 12 października 2010 r. zawartą na 2 miesiące od 12 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. oraz umowę o pracę z dnia 1 stycznia 2011 r. zawartą na czas nieokreślony od 1 stycznia 2011 r. Z umów tych wynika również, że rodzajem umówionej pracy była praca fizyczna w rolnictwie zbiór i kondycjonowanie warzyw. W okresie od 12 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. S. B. była zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy, a od 1 stycznia 2011 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Miejscem wykonywania pracy była Polska i Francja w zależności od potrzeb firmy. Wynagrodzenie w okresie od 12 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. określone było w wysokości 7,84 zł za godzinę, a we Francji 8,92 euro za godziną. Natomiast od 1 stycznia 2011 r. wynagrodzenie zostało określone w wysokości 8,25 zł na godzinę w Polsce i 9,00 euro na godzinę we Francji. Płatnik składek okazał również wnioski S. B. o udzielenie urlopów bezpłatnych na okres od 4 marca 2011 r. do 17 kwietnia 2011 r., od 1 lutego 2013 r. do 19 kwietnia 2013 r., od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., od 1 sierpnia 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r., od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r. oraz od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Jednocześnie z posiadanych dokumentów wynika, że pracodawca nie występował do Oddziału z wnioskiem o poświadczenie dla S. B. formularza E-l01/ A-l na okres pracy na terenie Francji. Organ rentowy wskazał, że na podstawie dokonanych przez niego ustaleń można stwierdzić, że po stronie pracodawcy nie zostały spełnione warunki delegowania. W przypadku firmy (...) nie można mówić o prowadzeniu znaczącej działalności na terenie Polski i jedynie czasowym delegowaniu zatrudnionych pracowników do Francji. W świetle powołanych wyżej przepisów z zakresu Unii Europejskiej poprzez pojęcie "znaczącej działalności" rozumie się, że przedsiębiorstwo posiada na terenie państwa delegującego nie tylko siedzibę, ale też osiąga obroty z tytułu działalności prowadzonej w Polsce w wysokości co najmniej 25% wszystkich obrotów, zatrudnia tu pracowników oraz realizuje kontrakty. Płatnik (...) S. K. nie spełniał tego warunku. Fakt ten potwierdzają deklaracje VAT-7 za okres 2011-2013, z których wynika, że płatnik nie uzyskuje obrotów z działalności wykonywanej na terenie Polski. Na terenie kraju płatnik jedynie rekrutował pracowników. W toku kontroli nie przedstawiono żadnych dowodów potwierdzających wykonywanie działalności na terenie Polski. Organ rentowy dodał, że na podstawie posiadanych ustaleń również można stwierdzić, że nie zostały spełnione warunki delegowania po stronie pracowników. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że na terenie Polski jedynie następowało podpisanie umowy o pracę natomiast rzeczywiste świadczenie pracy przez cały okres trwania umowy o pracę miało miejsce na terenie Francji. W trakcie postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów wskazujących na fakt wykonywania pracy przez pracowników również na terenie Polski. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujące przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, brak podstaw do stwierdzenia, że płatnik (...) S. K. spełnia warunki płatnika delegującego pracowników do pracy na terenie Francji. W związku z powyższym S. B. w zakresie zabezpieczenia społecznego podlegać będzie, zgodnie z generalną zasadą ujętą w art. 13 ust.2 rozporządzenia 1408/71 oraz w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, przepisom państwa, w którym wykonuje pracę, w tym konkretnym przypadku Francji natomiast nie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu w Polsce. /decyzja – k. 1 – 3 akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji w dniu 19 kwietnia złożył ubezpieczona S. B. wskazując w uzasadnieniu, ze decyzja organu rentowego jest dla niej krzywdząca. /odwołanie – k. 2 – 4/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. /odpowiedź na odwołanie – k. 6 – 9/ S ąd Okręgowy ustalił co następuje: Odwołująca – S. B. , urodziła się (...) /bezsporne/ S. K. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) od 7 kwietnia 2010 r. Przedmiotem działalności jest działalność następująca po zbiorach. /okoliczność bezsporna/ W dniu 12 kwietnia 2010 r. odwołująca – S. B. zawarła z firmą płatnika składek (...) S. K. umowę o pracę na okres próbny 3 miesięczny od 12 kwietnia 2010 r. do 11 lipca 2010 r. w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika fizycznego w rolnictwie przy zbiorze i kondycjonowaniu warzyw za wynagrodzeniem 7,84 zł brutto na godzinę na terenie Polski, 8,92 euro na godzinę brutto na terenie Francji. Ubezpieczona miała wykonywać pracę w Polsce i we Francji w zależności od potrzeb firmy. /umowa o pracę – k. 12 akt ZUS/ W dniu 12 lipca 2010 r. odwołująca – S. B. zawarła z firmą płatnika składek (...) S. K. umowę o pracę na czas określony od 12 lipca 2010 r. do 11 października 2010 r. w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika fizycznego w rolnictwie przy zbiorze i kondycjonowaniu warzyw za wynagrodzeniem 7,84 zł brutto na godzinę na terenie Polski, 8,92 euro na godzinę brutto na terenie Francji. Ubezpieczona miała wykonywać pracę w Polsce i we Francji w zależności od potrzeb firmy. /umowa o pracę – k. 13 akt ZUS/ W dniu 12 października 2010 r. odwołująca – S. B. zawarła z firmą płatnika składek (...) S. K. umowę o pracę na czas określony od 12 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika fizycznego w rolnictwie przy zbiorze i kondycjonowaniu warzyw za wynagrodzeniem 7,84 zł brutto na godzinę na terenie Polski, 8,92 euro na godzinę brutto na terenie Francji. Ubezpieczona miała wykonywać pracę w Polsce i we Francji w zależności od potrzeb firmy. /umowa o pracę – k. 14 akt ZUS/ W dniu 1 stycznia 2011 r. odwołująca – S. B. zawarła z firmą płatnika składek (...) S. K. umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 stycznia 2011 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika fizycznego w rolnictwie przy zbiorze i kondycjonowaniu warzyw za wynagrodzeniem 8,25 zł brutto na godzinę na terenie Polski, 9,00 euro na godzinę brutto na terenie Francji. Ubezpieczona miała wykonywać pracę w Polsce i we Francji w zależności od potrzeb firmy. /umowa o pracę – k. 15 akt ZUS/ Wnioskodawczyni S. B. świadczyła pracę w firmie (...) tylko na terenie Francji. Pracowała w rolnictwie. /zeznania K. M. z dnia 20 lutego 2017 r. – 00:07:20 – 00:15:34 – płyta CD – akta sądowe, zeznania S. B. z dnia 12 kwietnia 2017 r. – 00:10:46 – 00:12:52 –płyta CD – akta sądowe/ Ubezpieczona w trakcie zatrudnienia korzystała z urlopu bezpłatnego: na okres od 4 marca 2011 r. do 17 kwietnia 2011 r., od 1 lutego 2013 r. do 19 kwietnia 2013 r., od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2013 r., od 1 sierpnia 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r., od 1 października 2013 r. do 31 października 2013 r. oraz od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. /wnioski – k. 16 – 21 akt ZUS/ P. nie występował do ZUS z wnioskiem o poświadczenie dla S. B. formularza E-l01/ A-l na okres pracy na terenie Francji. /bezsporne/ Płatnik składek zatrudniał pracowników w Polsce lecz większość z nich wykonywała pracę na terenie Francji: - w 2011 r. – na 131 pracowników w Polsce pracowało 5 pracowników, - w 2012 r. – na 151 pracowników w Polsce pracowało 6 pracowników, - w 2013 r. – na 169 pracowników w Polsce pracowało 6 pracowników, - w 2014 r. – na 161 pracowników w Polsce pracowało 5 pracowników, - w 2015 r. – na 173 pracowników w Polsce pracowało 3 pracowników. /pismo – k. 14/ (...) za pracowników składki opłacał w Polsce bez względu na to gdzie świadczyli pracę. /zeznania K. M. z dnia 20 lutego 2017 r. – 00:07:20 – 00:15:34 – płyta CD – akta sądowe/ Płatnik składek całość umów związanych z wykonywaniem usług dla rolnictwa realizuje na terenie Francji. /bezsporne/ Płatnik składek na terenie Polski nie uzyskuje obrotów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. /deklaracje VAT – k. 67 – 177 akt ZUS, rozliczenia VAT – k. 33 – 80/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i w załączonych aktach organu rentowego oraz o zeznania ubezpieczonej oraz świadka. Dokumenty te nie budzą wątpliwości, a zatem stanowią w pełni wiarygodne źródło dowodowe. Sąd Okręgowy zważył co następuje: W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, odwołanie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu. Na wstępie należy podkreślić, iż na terenie Unii Europejskiej nie funkcjonuje jednolity, zunifikowany system zabezpieczenia społecznego, a każde z Państw Członkowskich posiada samodzielny system ubezpieczeń społecznych oraz posiada autonomię w zakresie kreowania własnej polityki emerytalno–rentowej. W sferze dominium Państw Członkowskich należy określenie sfery podmiotowej oraz przedmiotowej systemów ubezpieczeń społecznych. (...) ubezpieczeń społecznych poszczególnych Państw Członkowskich mają jednakże obowiązek wzajemnej współpracy z instytucjami innych Państw Członkowskich oraz wspólnej koordynacji swych działań m.in. w odniesieniu do pracowników migrujących. Koordynację na podstawie rozporządzenia WE nr 883/2004 należy identyfikować, jako podejmowanie przez wiele podmiotów wspólnych działań w zakresie ubezpieczeń społecznych w związku ze swobodnym przepływem osób. Rozporządzenie wprowadza także normy kolizyjne stosowane w sytuacji zaistnienia sprzeczności w przypadku zastosowania ustawodawstw różnych Państw Członkowskich. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do określenia ustawodawstwa właściwego dla podlegania ubezpieczeniom społecznym przez ubezpieczoną S. B. w związku z pracą świadczoną przez nią na rzecz płatnika składek (...) S. K. w okresie wynikającym z zaskarżonej decyzji na podstawie umów o pracę zawartych w okresie od 12 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2014 r., tj. w okresie wykonywania pracy na terytorium Francji. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż jednym z fundamentów wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest zasada stosowania ustawodawstwa tylko jednego państwa. Zasada ta została wyraźnie zapisana w rozporządzeniu obowiązującym do 30 kwietnia 2010 r. nr (...) z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 149 z 5 lipca 1971 r. ze zm.) (art. 13 ust. 1), jak i w rozporządzeniu obowiązujących od 1 maja 2010 r. nr (...) z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284, poz. 1 z 30 października 2009 r.) (art. 11 ust. 1). Szereg norm kolizyjnych, zamieszczonych w obu rozporządzeniach, służy wyłonieniu właściwego ustawodawstwa, przy czym podstawowym łącznikiem było i jest miejsce wykonywania pracy, a więc przede wszystkim zastosowanie znajduje ustawodawstwo kraju, w którym faktycznie pracownik świadczy pracę. Generalna zasada koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych stanowi, iż pracownik migrujący może podlegać ubezpieczeniom społecznym tylko w jednym Państwie Członkowskim, o czym mówi art. 11 ust 1 rozporządzenia nr 883/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.