Sygn. akt IV U 952/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2017 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Alicja Kowalska-Kulik Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Nowogórska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 roku w Nowym Sączu na rozprawie odwołania E. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia 23 czerwca 2016 roku znak:(...) w sprawie E. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. o emeryturę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 952/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 czerwca 2017 roku Decyzją z dnia 23 czerwca 2016 roku znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. - na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 roku, poz. 887 j.t.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.) - odmówił E. R. przyznania emerytury. Organ rentowy wskazał, że E. R. na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada okres ubezpieczenia wynoszący 21 lat, 2 miesiące i 27 dni, w tym żadnych okresów pracy w warunkach szczególnych, zatem nie spełnia warunków do przyznania emerytury, albowiem nie wykazała 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, iż nie uznał okresów od dnia 1 września 1982 roku do dnia 30 kwietnia 1988 roku i od dnia 1 lipca 1988 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, gdyż praca w wymienionych okresach nie była bezpośrednio związana z produkcją, lecz składała się głównie z czynności biurowych. Od powyższej decyzji odwołała się E. R., wnosząc o jej zmianę i przyznanie emerytury. Odwołująca wskazała, iż pracowała w spornym okresie na stanowiskach: samodzielny inspektor ds. ochrony powietrza, specjalista ds. gospodarski wodno- ściekowej, specjalista ds. ochrony wód, specjalista ds. ochrony środowiska, wykonując prace w warunkach szczególnych, tj. prace polegające na kontroli międzyoperacyjnej oraz dozorze inżynieryjno-technicznym na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Odwołująca podała jakie czynności wykonywała i wymieniła stanowiska pracy, nad którymi pełniła prace kontrolne i nadzorcze. Odwołująca się zaznaczyła, że wykonywała pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, w warunkach szkodliwych (zapylenie, hałas, substancje szkodliwe w powietrzu, w wodzie, w ściekach, odpadach, niekorzystne warunki atmosferyczne podczas wykonywania prac w terenie). Przedłożyła świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione przez pracodawcę. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację, którą posłużył się w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podkreślił, że wykonywanie przez odwołującą prac nie związanych z produkcją, lecz składającej się głównie z czynności biurowych powoduje, iż nie podlega zaliczeniu do prac w szczególnych warunkach. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że E. R., urodzona (...), na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada okres składkowy wynoszący 21 lat, 2 miesiące i 27 dni. Odwołująca się nie jest członkiem OFE. Wniosek o przyznanie emerytury złożyła w dniu 1 czerwca 2016 roku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie od 15 kwietnia 1982 r. do 31 października 2000 r. E. R. zatrudniona była w Fabryce (...) S.A. w pełnym wymiarze czasu pracy, z wyjątkiem okresu od 1 maja 1988 roku do dnia 30 czerwca 1988 roku, kiedy to zatrudniona była w wymiarze ½ etatu. W okresie od 15 kwietnia 1982 r. do 31 sierpnia 1982 r. odwołująca pracowała jako stażystka. Następnie odwołująca pracowała na następujących stanowiskach w Dziale(...) - od dnia 1 września 1982 roku do dnia 30 września 1985 roku jako samodzielny inspektor ds. ochrony powietrza, - od dnia 1 października 1985 roku do dnia 31 grudnia 1986 roku jako specjalista ds. gospodarski wodno- ściekowej, - od dnia 1 stycznia 1987 roku do dnia 30 kwietnia 1988 roku, od dnia 1 lipca 1988 roku do dnia 30 czerwca 1991 roku jako specjalista ds. ochrony wód, - od dnia 1 lipca 1991 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, specjalista ds. ochrony środowiska. Na stanowiskach specjalisty ds. gospodarski wodno- ściekowej i specjalisty ds. ochrony wód E. R. wykonywała te same czynności. Na stanowisku specjalisty ds. ochrony środowiska nadal wykonywała te same czynności, z tym że w okresie ostatnich 2 lat pracy zajmowała się dodatkowo ochroną powietrza na wydziale kuźni i narzędzi wiertniczych. dowód : świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 12 grudnia 2015 roku - k. 63 akt ZUS, akta osobowe, zeznania E. R. nagranie od 00:01:32 zawarte w protokole rozprawy z dnia 13 czerwca 2017 r. Zakład (...) S.A. w G. zajmował się produkcją maszyn i urządzeń górniczych oraz wiertniczych. Odwołująca pracowała w Dziale (...), w którym zatrudnionych było oprócz niej 3 inspektorów oraz kierownik. W tym czasie odwołująca i świadek K. J. zajmowały równorzędne stanowiska. Od 1985 r. K. J. była kierownikiem działu. Odwołująca podlegała bezpośrednio kierownikowi Działu BHP. Dział BHP mieścił się w oddzielnym budynku, gdzie znajdowały się pomieszczenia biurowe. Na stanowisku samodzielnego inspektora ds. ochrony powietrza E. R. dokonywała oględzin urządzeń na terenie zakładu, z których odprowadzane były pyły i gazy do powietrza, tzw. emitory. Były one podłączone do kominów. Do zadań odwołującej należało m.in. sprawdzenie, czy urządzenia wentylacyjne i odpylające działają prawidłowo. Emitorów było około 100-120 i odwołująca zobligowana była dokonać zewnętrznych oględzin emitorów, aby sprawdzić, czy urządzenie dobrze działa. Odwołująca sprawdzała czy nie ma nieszczelności, czy nie widać dymu, czy urządzenie nie hałasuje nadmiernie. Po dostrzeżeniu ewentualnych nieprawidłowości E. R. informowała o usterce mistrza na danym wydziale. Wszystkie urządzenia były kontrolowane przez odwołującą kilka razy w roku (8-10 razy) poprzez dokonywanie obchodów na poszczególnych halach. W trakcie obchodów odwołująca sporządzała odręczne notatki z przeprowadzanych oględzin. Obchody zajmowały odwołującej ok. 5-6 godzin dziennie. Odwołująca na powyższym stanowisku uczestniczyła też w pomiarach emisji zanieczyszczeń w pyłach i gazach, które to pomiary wykonywane były przez pracowników Akademii (...) dwa razy w roku na wszystkich kominach w zakładzie. Pomiar w przypadku pyłów trwał 3 godziny, natomiast w przypadku gazów 1 godzinę. Jedna kontrola łącznie trwała kilka dni. Odwołująca w czasie pomiarów nie wykonywała żadnych czynności, natomiast musiała być przy nich obecna. E. R. otrzymywała następnie z (...) wyniki przeprowadzonych pomiarów, opracowywała sprawozdania i sporządzała wytyczne. Sprawozdanie przekazywała kierownikowi. Odwołująca uczestniczyła w pomiarach wykonywanych przez laborantów na niektórych stanowiskach pracy, a dotyczących poziomu zanieczyszczeń na danym stanowisku pracy np. malarni, spawalni, galwanizerni. Brała również udział wraz z kierownikiem w kontrolach na składowisku odpadów przemysłowych w S.. Odwołująca uczestniczyła w komisji, składającej się z przedstawicieli wydziałów, inspektora pracy i pracownika BHP, która sprawdzała raz w roku warunki pracy pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony środowiska. Protokół sporządzał przewodniczący komisji pod którym widniał również podpis odwołującej jako członka komisji. Odwołująca wykonywała też czynności biurowe, np. sporządzała opinię przedkładaną następnie kierownikowi, a dotyczącą nowego urządzenia, które miało być dopuszczone do ruchu w związku z emisją zanieczyszczań do powietrza lub później gospodarki wodnej, sprawozdania związane z pomiarem zanieczyszczeń. Składała też ustne relacje przełożonemu. Część pracy poświęcała na wymianę doświadczeń ze swoim współpracownikiem K. J. czy też zapoznawanie się ze zmieniającymi się przepisami. Na stanowisku specjalisty ds. ochrony powietrza odwołująca nie miała żadnych podległych pracowników; nie sprawowała dozoru nad ich pracą. Od 1 października 1985 r. odwołująca zaczęła pracę na stanowisku specjalisty ds. ochrony gospodarki wodno – ściekowej, a następnie ochrony wód w Dziale Ochrony (...), pracowała wraz z kierownikiem, pracownikiem ochrony powietrza, ds. hałasu i dwoma laborantami. Na tych stanowiskach odwołująca odpowiadała za jakość ścieków odprowadzanych z zakładu, który produkował ścieki zawierające szkodliwe substancje. Na terenie zakładu pracy znajdowały się trzy neutralizatory i ich zadaniem było oczyścić ścieki do takiej postaci, aby można było je odprowadzić do rzeki. E. R. uczestniczyła przy neutralizacji ścieków zawierających cyjanki. Neutralizacji dokonywali pracownicy obróbki galwanicznej. Proces trwał 5 godzin, 3-4 dni w tygodniu. Odwołująca wizualnie kontrolowała proces, który był półautomatyczny. Po zakończonym procesie neutralizacji laborant pobierał próbkę ścieków. Odwołująca sprawdzała przedłożone jej wyniki badań próbki ścieków wykonanych przez laboranta i gdy były one prawidłowe odwołująca podpisywała w zeszycie zrzut ścieków do kanalizacji. W przypadku nieprawidłowego wyniku proces był powtarzany. Drugim neutralizatorem był neutralizator ścieków chromowych. W tym przypadku odwołująca nie uczestniczyła w procesie neutralizacji; sprawdzała tylko dokumentację sporządzoną przez pracowników wykonujących neutralizację. Odwołująca kontrolowała również poletka osadcze przez które przepływały ścieki chromowe do komory zbiorczej (sprawdzała czy zakręcone są zasuwy w komorze). Sprawdzała czy osady z poletka, które były przez pracowników pakowane do worków są prawidłowo zawiązane oraz masę tych odpadów. Z czynności tych sporządzała raporty przedkładane kierownikowi. W przypadku neutralizacji ścieków acetylenowni ( raz w tygodniu) rolą odwołującej było pobranie ścieku i sprawdzenie jego PH papierkiem lakmusowym. Na wydziale (...) w przypadku neutralizacji ścieków poemulsyjnych (co najmniej raz w tygodniu) odwołująca okresowo pobierała próbkę do badań w laboratorium. Odwołująca udawała się również na składowiska odpadów w miejscowości S. wraz ze współpracownikiem otwierała właz i pobierała próbkę do badań wykonywanych w laboratorium. Próbki pobierane były z odcieków raz w miesiącu, a z piezometrów raz na kwartał. Z pobierania próbek odwołująca sporządzała dokumentację. Uczestniczyła także w interwencjach związanych ze skargami mieszkańców na niedogodności związane ze składowiskiem odpadów (rozmawiała z mieszkańcami, sprawdzała czy skargi są zasadne). Na stanowisku tym odwołująca kontrolowała również studzienki znajdujące się na dziale hartowni, stan urządzeń służących ochronie wód np. odtłuszczowniki. Większą część dnia odwołująca przebywała na zakładzie lub w terenie, w pozostałej części sporządzała dokumentację, przekazywała kierownikowi swoje uwagi lub spostrzeżenia. Raz w miesiącu odwołująca kontrolowała zeszyty laborantek zatrudniony w dziale (...). Odwołująca sporządzała również sprawozdania do Urzędu Statystycznego z danymi dot. ilości ścieków odprowadzanych do kanalizacji oraz jakości tych ścieków i ilości urządzeń oczyszczających, a także przekazywała stosowne dane do Urzędu Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony (...). Na stanowisku specjalisty ds. (...) E. R. wykonywała pracę, którą wykonywała na poprzednio opisanych stanowiskach, przy czym dodatkowo przez ostatnie dwa lata zajmowała się ochroną powietrza na wydziale (...), czyli wykonywała to, co wykonywała na stanowisku inspektora ds. (...), przy czym w tym czasie - tylko na tych dwóch wydziałach. Na powyższych stanowiskach odwołująca nie miała również podległych pracowników. Nie pobierała dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. dowód: zeznania świadka K. J. nagranie od 01:38:51 min k. 39, zeznania świadka K. O. nagranie od 00:52:48 min k 38 , zeznania świadka W. Ś. nagranie od 00:04:13 min k. 37 , zeznania odwołującej E. R., nagranie od 00:01:32 zawarte w protokole rozprawy z dnia 13 czerwca 2017 r. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach świadków W. Ś., K. O., K. J. i w większej części odwołującej się E. R., uznając je za wiarygodne, spójne, logiczne oraz zgodne z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Świadkowie pracowali wspólnie z odwołującą się i szczegółowo wskazali na czym polegał charakter jej pracy. Są one generalnie zbieżne z zeznaniami odwołującej. Sąd nie podzielił natomiast zeznań odwołującej w zakresie, w którym stwierdziła, iż jej praca w spornym okresie stanowiła prace w warunkach szczególnych. Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni wiarygodne i prawdziwe. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie E. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy odwołująca się spełnia przesłanki do przyznania emerytury. W związku z tym, że E. R. nie osiągnęła powszechnego wieku emerytalnego, jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 roku, należało rozważyć czy spełnia przesłanki do przyznania emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2016 roku, poz. 887 j.t.). Stosownie do tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.