← Polska

VIII U 1785/16

Sygn. akt VIII U 1785/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 maja 2016 roku (znak (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że E. J. pobrała nienależne świadczenia za okres od 1 grud

§ 2kpc, zaskarżoną decyzję ZUS zmienił w omawianym tym zakresie ustalając, że E.

J. nie jest zobowiązana do zwrotu renty rodzinnej pobranej w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. i od 1 marca do 31 marca 2015 r. W zakresie żądania zwrotu renty rodzinnej za okres od 1 lipca 2015 roku do 30 września 2015 roku , organ rentowy wskazał, że w tych miesiącach wnioskodawczyni nie kontynuowała nauki, gdyż nie podjęła jej po przerwie wakacyjnej. Należy podkreślić, że Sąd Okręgowy ustalił, iż wnioskodawczyni została skreślona z listy słuchaczy Policealnej Szkoły (...) dopiero w dniu 31 sierpnia 2015 roku. Nadto w semestrze zimowym była ona obecna na zjazdach w dniach: 21, 28 luty, 25,26 kwietnia, 7,9,10,21,22,24 maja i 13 czerwca 2016r. Przy czym w czerwcu był tylko jeden zjazd, w którym skarżąca uczestniczyła. Nadto przystąpiła do jednego egzaminu i zaliczyła go na ocenę dopuszczającą. W okresie lipca i sierpnia była przerwa wakacyjna, zaś od 1 września 2015 roku wnioskodawczyni rozpoczęła naukę w Zaocznej Policealnej Szkoły Cosinus I w Ł. na kierunku opiekun medyczny. Zrezygnowała z kontynuowania nauki na tym kierunku w dniu 3 października 2015 roku, ale jednocześnie od 3 października 2015 roku podjęła naukę w tej samej szkole na kierunku technik bezpieczeństwa i higieny pracy. Czyli mówiąc kolokwialnie wnioskodawczyni jedynie przepisała się na inny kierunek. Rzeczywiście we wrześniu 2015 roku E. J. nie uczęszczała na zajęcia. Należy jednak podkreślić, że w tym miesiącu był tylko jeden zjazd. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie była obecna na tym zjeździe ze względu na bardzo silne bóle miesiączkowe. Nie zdawała sobie sprawy, że jej nieobecność może spowodować takie konsekwencje. Następny zjazd miał odbyć się w październiku, ale wnioskodawczyni przepisała się już na inny kierunek tj. technik bezpieczeństwa i higieny pracy. Na tym kierunku w październiku skarżąca była obecna na 26 h z 40 h możliwych, w listopadzie na 10 h z 46 h możliwych, w grudniu na 16 h z 37 h możliwych. Uczestnictwo we wskazanych zjazdach spowodowało, że z dwóch przedmiotów wnioskodawczyni spełniła warunki uprawniające ją do przystąpienia do egzaminów semestralnych tj. uzyskała wymagany procent frekwencji i pozytywne oceny semestralne. Z dwóch pozostałych przedmiotów wnioskodawczyni nie spełniła warunków uprawniających ją do przystąpienia do egzaminów semestralnych tj. nie uzyskała wymaganego procentu frekwencji i pozytywnych ocen semestralnych. W orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym renta przysługuje za cały rok szkolny, a więc również za okres wakacji (tj. za lipiec i sierpień, a w przypadku studentów także wrzesień). Podobne stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 21 października 2015 r.(III AUa 195/15, Legalis nr 1378443) w nieco odmiennym stanie faktycznym przyjmując stanowisko, zgodnie z którym dziecku, które ukończyło szkołę ponadgimnazjalną prawo do renty rodzinnej za okres wakacji przysługuje, o ile w tym samym roku kalendarzowym zostało przyjęte do szkoły wyższej i naukę kontynuuje.(…) Okres pobierania nauki, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2 u.e.r.f.u.s., obejmuje nie tylko okres efektywnego uczestniczenia w zajęciach objętych programem nauczania, ale także okres wakacji, urlopu zdrowotnego dla ucznia szkoły średniej czy urlopu dziekańskiego dla studenta wyższej uczelni, jak również przerw w edukacji wynikających ze skreślenia z listy uczniów i ponownego przyjęcia w ich poczet. Bez znaczenia pozostaje przyczyna wydłużenia czasu nauki czy studiowania( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., II UKN 739/99, OSNAPiUS 2002 r. Nr 9, poz. 215). W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy bez wątpienia wskazuje, że również w objętym sporem okresie od 1 lipca 2015 r. do 30 września 2015 r., wnioskodawczyni kontynuowała naukę w szkole, w powołanym wyżej rozumieniu przepisu. Okres lipca i sierpnia był to okres wakacji, który niewątpliwie wlicza się do okresu pobierania nauki. Jednocześnie od 1 września odwołująca zapisała się do szkoły, a w jedynym zjeździe we wrześniu nie uczestniczyła z uwagi na dolegliwości zdrowotne. Nie dyskwalifikuje takiego rozumowania również przepisanie się skarżącej na inny kierunek w tej samej szkole. Na tym kierunku kontynuowała bowiem ona naukę, uzyskała także wymagany procent frekwencji i pozytywne oceny semestralne z dwóch z czterech realizowanych w pierwszym semestrze przedmiotów. Przez cały sporny okres miała też status słuchacza bez żadnych przerw. Wnioskodawczyni będąca słuchaczem od 21 lutego 2015 roku w Policealnej Szkole (...) została skreślona z listy słuchaczy w dniu 31 sierpnia 2015 roku, natomiast już od 1 września 2015 roku została przyjęta do Cosinus na kierunku opiekun medyczny, gdzie kontynuowała naukę do 3 października 2015 roku, kiedy to zmieniła kierunek. Brak pozytywnych rezultatów pobieranej przez ubezpieczoną nauki nie przeciwstawia się uznaniu, że przysługuje jej prawo do renty rodzinnej. Wnioskodawczyni w spornym okresie miała zamiar kontynuowania nauki, co wykazała w toku postępowania i co również wynika z powoływanej dokumentacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art.

§ 2kpc, zaskarżoną decyzję ZUS zmienił w omawianym zakresie ustalając, że E.

J. nie jest zobowiązana do zwrotu renty rodzinnej pobranej w okresie od 1 lipca 2015 r. do 30 września 2015 r. Przechodząc do kolejnego okresu spornego, czyli od 1 stycznia 2016 roku do 31 marca 2016 roku należy wskazać, że w trakcie postępowania odwołująca się E. J. przyznała, że w okresie od stycznia 2016 roku do marca 2016 roku nie pobierała nauki. Skarżąca nie poinformowała organu rentowego, że z dniem 31 stycznia 2016 roku została skreślona z listy studentów w Cosinus, a od początku stycznia nie tylko nie uczęszczała na zajęcia, ale również nie zamierzała już kontynuować nauki, jak sama zeznała. Wnioskodawczyni pomimo prawidłowego pouczenia zawartego we wszystkich przesłanych jej decyzjach, nie poinformowała organu rentowego o tym, że rzeczywiście nie kontynuowała nauki od stycznia 2016 roku. W związku z powyższym renta rodzinna była jej wypłacana na podstawie zaświadczenia z Cosinus z dnia 4 stycznia 2016 roku. Podkreślenia wymaga, iż renta rodzinna pełni głównie funkcję alimentacyjną. Jej celem podstawowym jest dostarczenie środków utrzymania tym dzieciom, które ze względu na wiek, stan zdrowia lub kształcenie się, nie mają możliwości pozyskiwania tychże środków własną pracą (działalnością zarobkową). Stanowi pieniężną rekompensatę utraty, przede wszystkim, ale nie tylko ekonomicznego, wsparcia ze strony zmarłego rodzica (innej osoby, na której ciążył obowiązek alimentacyjny wobec dziecka). Dlatego też przysługuje każdemu dziecku uczącemu się w szkole. Ukończenie nauki następuje najczęściej poprzez wypełnienie przez ucznia wymagań programowych, czego potwierdzeniem jest świadectwo ukończenia szkoły. Może być ono wszakże rezultatem innych także okoliczności (zdarzeń) niż uzyskanie świadectwa ukończenia szkoły. Również definitywne (ostateczne) skreślenie z listy uczniów powoduje w zakresie prawa do renty rodzinnej taki sam skutek, jaki wynika z ukończenia nauki potwierdzonego świadectwem szkolnym. Przepis art. 138 ust. 2 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy uzależnia zwrot uznanego za nienależnie wypłacone świadczenie od prawidłowego pouczenia o skutkach pobierania świadczenia bez podstawy prawnej. Już z treści pierwszej decyzji wystawionej na wnioskodawczynię po osiągnięciu przez nią pełnoletności wynikało jasno, iż renta rodzinna jest przyznana wnioskodawczyni pod warunkiem kontynuowania nauki. Poza tym skarżąca była poinformowana o tym, że ma powiadomić organ rentowy o zaprzestaniu nauki w szkole lub o przyczynie zaprzestania nauki w szkole, a więc o tym, że nie kontynuuje nauki. Pouczenia w pierwszej decyzji, jak i we wszystkich kolejnych, były na tyle czytelne, że wskazywały wręcz na konieczność powiadomienia ZUS o zaprzestaniu uczęszczania do szkoły. Takie pouczenie nie zawiera żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co do kontynuacji nauki. Poza tym zawierały one również jasną i czytelną informację, co to jest świadczenie nienależne oraz informowały, że osoba, która takowe pobrała jest zobowiązana do jego zwrotu. Wobec powyższego wnioskodawczyni miała obowiązek poinformowania organu rentowego o fakcie świadomego zaprzestania nauki od stycznia 2016 roku, a następnie o skreśleniu jej z listy uczniów. Pomimo powyższego wnioskodawczyni nie poinformowała organu rentowego o powyższym. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy na podstawie art.

§ 2k.p.c.

uznał odwołanie skarżącej za zasadne jedynie w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres: od 1 grudnia 2014 roku do 31 stycznia 2015 roku, od 1 marca 2015 roku do 31 marca 2015 roku oraz od 1 lipca 2015 roku do 30 września 2015 roku i zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nie zobowiązał wnioskodawczyni do zwrotu pobranej renty rodzinnej za powyższe okresy. Natomiast w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 stycznia 2016 roku do 31 marca 2016 roku Sąd Okręgowy na podstawie art.

§ 1

k.p.c., uznał odwołanie skarżącej za niezasadne i oddalił w tej części odwołanie. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, przyznając z tego tytułu ze Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adwokata R. P. kwotę 442,80 zł. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie ustanowionego z urzędu pełnomocnika wnioskodawczyni w osobie adwokata ustalone w oparciu o § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015 roku (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawczyni zostało powiększone o podatek VAT na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego wypożyczając akta rentowe. 28 VIII 2017 roku. A.M.- NIEZAAKCEPTOWANE

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.