VIII Ga 27/13

Sygn. akt. VIII Ga 27/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sędzia SSO Barbara Jamiołkowska SO Marek Tauer ( spr. ) SR del. Artur Fornal Protokolant stażysta Joanna Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: B. W. przeciwko : W. S. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 9 października 2012r., sygn. akt VIII GC 1260/12

1. oddala apelację;
2. przyznaje radcy prawnemu K. C. ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wynagrodzenie w kwocie 1.476 zł ( jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. VIII Ga 27/13 UZASADNIENIE Powód B. W. wniósł pozew przeciwko pozwanemu W. S. domagając się zasądzenia kwoty 29.529 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2011 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że strony łączyła umowa zlecenia z dnia 19 lutego 2011 r. i dlatego powód wystawił za wykonane zlecenie fakturę nr (...) z terminem płatności 24.03.2011 r. Pozwany jednak nie zapłacił należności. W odpowiedzi na wezwania do zapłaty pozwany udzielił odpowiedzi, że jego zwłoka wynika z braku wpływu należności od jego kontrahentów. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym referendarz sądowy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwany wniósł sprzeciw przeciwko nakazowi i wywodził, że opóźnienie zapłaty dla powoda za 4 tablice, które powód postawił w złych miejscach oraz nieterminowo spowodowało, że reklamodawcy z tego powodu nie chcą mu zapłacić. W konsekwencji wskazał, że jest zmuszony wnieść sprawę do Sądu o wynagrodzenie za wykonane tablice. Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska, a pełnomocnik pozwanego wskazał, że brak zapłaty dla powoda wynika z faktu, że pozwany nie otrzymał swoich należności za wykonane tablice. Wyrokiem z dnia października 2012 r., sygn. akt VIII GC 1260/12 Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29 520,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2011 r. do dnia zapłaty. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.476,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd przyznał również pełnomocnikowi pozwanego ze Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 2.952,00 zł. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Sąd Rejonowy wydał rozstrzygnięcie w oparciu o następujące ustalenia i wnioski. Pozwany zlecił wykonanie powodowi tablic reklamowych. Powód wykonał zlecenie i wystawił fakturę zgodnie z umową na kwotę dochodzona pozwem. Pomimo upływu terminu zapłaty pozwany nie uregulował należności. Powód wezwał go do zapłaty pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi pozwany pisemnie zwrócił się do powoda o przedłużenie terminu do zapłaty. Nie kwestionował swojego zobowiązania i powołał się na zwłokę w zapłacie przez jego kontrahenta. Zapewnił o chęci zapłaty po otrzymaniu swoich należności. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych od akt sprawy, których żadna ze stron nie kwestionowała i nie budziły one wątpliwości Sądu co do ich zgodności z prawdziwym stanem faktycznym. Sąd Rejonowy podkreślił, że unormowania kodeksu postępowania cywilnego przywiązują duże znaczenie do zasad kontradyktoryjności i dyspozycyjności, co znajduje szczególny wyraz w tym, że to strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 6 kc, art. 3 i 232 kpc). W myśl ogólnych zasad, na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie, a na stronie pozwanej obowiązek udowodnienia okoliczności uzasadniających jej wniosek o oddalenie powództwa (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1982 r., w sprawie I CR 79/82, nie publ.). W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości co do tego, że okoliczności faktyczne podane przez powoda są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Powód należycie udowodnił, że nawiązał współpracę z pozwanym oraz, że w ramach umowy wykonał na rzecz pozwanego usługę określoną w spornej fakturze VAT, a także że pozwany odebrała tablice reklamowe (pismo na k. 12), ale za usługę nie zapłacił. Natomiast pozwany w żaden sposób nie wykazała swoich zarzutów, opierając je jedynie na gołosłownych twierdzeniach zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, które w świetle przytoczonych wyżej zasad procesowych nie są wystarczające. Mając powyższe okoliczności na uwadze na podstawie art. 627 kc w zw. z art. 481 § 1 i 2 zd. 1 kc Sąd zasądził dochodzona kwotę wraz z ustawowymi odsetkami. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 kpc i art. 99 kpc, mając na uwadze fakt, że stroną przegrywającą proces jest pozwany, a powód poniósł koszty opłaty sądowej od pozwu w kwocie 1476 zł. zł Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu pozwanego została ustalona w oparciu o przepisy § 2 punkt 2 i 3 oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. 2002 Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Apelację od wyroku wniósł pozwany domagając się zmiany wyroku w punkcie 1 poprzez rozłożenie zasądzonej kwoty na raty w wysokości 1.000,- zł. miesięcznie, jak również zmiany wyroku w punkcie 2 poprzez nie obciążenie pozwanego kosztami procesu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 320 kpc, poprzez nie rozłożenie zasądzonej kwoty 29.520,- zl na raty oraz art. 102 kpc poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Podniósł, że zaskarżony wyrok nie uwzględnia sytuacji zdrowotnej i materialnej pozwanego. Wskazał, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może bowiem nie obciążać strony kosztami oraz rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. W obliczu dramatycznej sytuacji materialnej pozwany skierował do Sądu takie wnioski, które nie zostały jednak uwzględnia. Na rozprawie apelacyjnej powód wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelację pozwanego należało uznać za bezzasadną. Przede wszystkim podkreślić należy, że wbrew zarzutom apelacji pozwany nie składał w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wniosków w przedmiocie nieobciążenia pozwanego kosztami procesu oraz rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia. Takie wnioski nie zostały złożone w sprzeciwie jak również w późniejszych pismach procesowych. Takie wnioski nie zostały również złożone na rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku. Pozwany w sprawie złożył wniosek o zwolnienie o od kosztów oraz wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy wnioski te uwzględnił. Dla pozwanego został bowiem ustanowiony radca prawny z urzędu. Pozwany został również zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji. W tych decyzjach' Sąd Rejonowy uwzględnił sytuacje majątkową i rodziną pozwanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 320 kpc to wskazać należy, że przepis ten jest stosowany przez sąd fakultatywnie i z urzędu to jednak rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga dokonania oceny pozytywnej prognozy spłaty zadłużenia. Celem bowiem uregulowania z art. 320 kpc jest zapewnienie dłużnikowi możliwości spłaty zadłużenia. Pozwany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie składając wniosku w przedmiocie rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia własnym działaniem uniemożliwił Sądowi Rejonowemu dokonanie takiej oceny. Obowiązkiem pozwanego było precyzyjne określenie swoich możliwości spłaty by można było określić, że zasądzone na raty świadczenie spełni. Przy czym należy w tym miejscu podkreślić, że ochrona, jaką zapewnia pozwanemu dłużnikowi art. 320 kpc, nie może być stawiana ponad ochronę wierzyciela w procesie cywilnym i wymaga uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym uzasadnionego interesu powoda jako podmiotu inicjującego proces. W niniejszej sprawie powód również powoływał się na trudną sytuację materialną, a mimo tych okoliczności uiścił wymaganą opłatę sądową w wysokości 1.476.00 zł. Również podkreślenia wymaga i to, że rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest racjonalne, gdy dłużnik dysponuje środkami umożliwiającymi wykonanie obowiązku w sposób odczuwalny ekonomicznie dla wierzyciela. W niniejszej sprawie pozwany nie przedstawił w tym względzie żadnych konkretnych dowodów. W tych też względów na podstawie art. 385 k.p.c. apelację należało oddalić jako bezzasadną. O kosztach orzeczono przy uwzględnieniu okoliczności, że w sprawie pozwany został zwolniony od uiszczenia opłaty sądowej od apelacji i był reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Koszty w tym zakresie poniósł Skarb Państwa bowiem nie istniały podstawy do obciążenia nimi powoda ( art.113 ust. 1 u.o.k.s.c). W sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sam fakt osiągania niskich dochodów nie jest przesłanka do zastosowania art. 102 k.p.c. ( zob. postanowienie S.A. w Katowicach z 17 stycznia 2007 r., I ACz 27/07, Lex nr 337333 - „ Okoliczności dotyczące złego stanu majątkowego powoda i istnienie w związku z tym przesłanek do przyznania zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowią o względach słuszności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. przez odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu"). Odpowiedzialność strony przegrywającej wynika z art. 98 § 1 k.p.c. statuującego zasadę, zgodnie z którą strona przegrywająca obowiązana jest na żądanie wygrywającego zwrócić koszty procesu. Zatem skoro powód w pozwie zażądał zwrotu kosztów procesu, zachodziła podstawa do ich zasądzenia. W sprawie nie występują bowiem żadne okoliczności, które uprawniałyby do odstąpienia od zasady zwrotu kosztów. Należy tu podkreślić, że podstawa pozwanego zmierzała do odroczenia płatności nawet części należności mimo, że uzyskał od reklamodawców zaliczki za wykonane tablice. Brak płatności spowodował konieczność wytoczenia procesu i poniesienia przez powoda opłaty sądowej. Przy czym w sprawie koszty które pozwany ostatecznie poniósł wynoszą jedynie równowartość opłaty sądowej od pozwu tj. 1476,00 zł. Powód bowiem w sprawie działał bez pełnomocnika prawnego i tylko z tego tytułu pozwany nie miał obowiązku zwrócić powodowi kosztów zastępstwa prawnego w łącznej kwocie 3600,00 zł. Również ustanowienie dla pozwanego pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów w zakresie opłaty od apelacji spowodowało poniesienie tych kosztów przez Skarb Państwa w łącznej wysokości 5904,00 zł..