III AUa 747/12

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSA Roman Skrzypek (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy Anna Budzińska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na rozprawie sprawyz wniosku A. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt III U 1113/11 u c h y l a zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 12 września 2011 r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu. Sygn. akt III AUa 747/12 UZASADNIENIE Decyzją z 12.09.2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przeliczył A. C. emeryturę od 1.07.2011 r. tj. od dnia nabycia prawa do emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 5-ciu kolejnych lat kalendarzowych tj. od 1.01.1980 r. do 31.12.1984 r. Wskaźnik podstawy wymiaru ustalony na dzień 1.07.2011 r. wyniósł 31,39%. Wysokość podstawy wymiaru po przeliczeniu w dniu 1.07.2011 r. wyniosła 586,11 zł. Organ rentowy zaznaczył, że przy ustalaniu wysokości emerytury uwzględniono: - do obliczenia składnika emerytury przysługującego za okres składkowy i nieskładkowy przyjęto podstawę wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości uwzględniającej waloryzacje do dnia 1.07.2011 r. - do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej przyjęto kwotę bazową obowiązującą w dniu 1.01.1994 r. tj. w miesiącu przyznania renty. W decyzji znalazła się informacja o zwiększeniu z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia rolne za 49 kwartałów oraz, że emerytura nie podlega podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udokumentował okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego łącznie co najmniej 25 lat. W odwołaniu A. C. zarzucił ZUS-owi rażące naruszenie przepisów ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności art. 10,15,21,27,62 ust. 2 i art.

1. Ponadto podniósł, że organ rentowy wydał trzy błędne decyzje: - pierwsza o przeliczeniu emerytury, w sytuacji gdy nie była w ogóle wydana decyzja o przyznaniu emerytury na wniosek, - druga o przyznaniu emerytury z urzędu, w sytuacji gdy wcześniej 2.08.2011 r. był złożony wniosek Rp-1E, - trzecia znowu o przeliczeniu emerytury, w sytuacji gdy 26.08.2011 r. był złożony ponowny wniosek o przyznanie emerytury. Wszystkie trzy decyzje zostały wydane na złym druku Rp-147, a powinny być wydane na właściwym druku Rp-
2. W ocenie wnioskodawcy ZUS nie doliczył do okresu składkowego 147 miesięcy z tytułu opłacania składek na FUSR. Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o: - zmianę zaskarżonej decyzji i zobowiązanie ZUS do nowego ustalenia podstawy wymiaru emerytury i wysokości emerytury na mocy art. 10,15,21,27 i 63 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS z uwzględnieniem obecnej kwoty bazowej, - zobowiązanie ZUS do wydania nowego załącznika do decyzji ZUS T-6A z uwzględnieniem całego okresu zatrudnienia oraz ubezpieczenia społecznego rolników i opłacania składek na FUSR, zgodnie z zaświadczeniem KRUS i art. 10,15 i 63 ustawy emerytalnej i uwzględnieniem tych okresów do ustalenia nowego wwpw, - zobowiązanie ZUS do wydania nowej decyzji na właściwym druku Rp-133,ponieważ w tej sprawie ZUS wydał już 3 błędne decyzje na złym druku, - zwiększenie okresu składkowego o 147 m-cy z tytułu opłacania składek na FUSR na mocy art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach, - zasądzenie od strony pozwanej na rzecz odwołującego kosztów procesowych i zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie odwołania. Wskazał, że wnioskodawca udowodnił łączny okres ubezpieczenia w wysokości 13 lat i 15 dni . Przy ustaleniu wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił również zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie rolne za 49 kwartałów (tj. 147 miesięcy) czyli o kwotę 89,20 zł brutto wynikającą z pomnożenia ilości kwartałów, za który opłacano składki na FUSR przez 25 % zwiększenia za każdy kwartał oraz przez kwotę najniższej emerytury obowiązującej od 1.
3. 2011r. tj. o 728,18 zł. Wskazał, że wniosek złożony przez wnioskodawcę w dniu 2.08.2011r. został potraktowany jako wniosek o przeliczenie , ponieważ został złożony po osiągnięciu wieku emerytalnego. Przy przeliczeniu wysokości emerytury organ rentowy zastosował najkorzystniejszy dla wnioskodawcy wariant oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przyjęty z 5 lat kalendarzowych z okresu od 1980 do 1984r. z uwzględnieniem kwot minimalnego wynagrodzenia za okresy pozostawania w stosunku pracy. Organ rentowy podniósł, że odwołujący nie miał prawa do przeliczenia świadczenia emerytalnego w myśl art. 15 ustawy emerytalnej, ponieważ nie udowodnił co najmniej 20 lat ubezpieczenia. Wyrokiem z dnia 22 maja 2012r., sygn. akt III U 1113/11 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu oddalił odwołanie wnioskodawcy. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów potwierdzających okres zatrudnienia, które miałyby wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość. Wykazał, że przepracował 13 lat i 15 dni i okres ten został udokumentowany przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem nie wykazał żadnego innego okresu zatrudnienia, stąd brak podstaw do przeliczenia emerytury. W podstawie prawnej wydanego orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał art. 477 14 § 1 k.p.c. W wywiedzionej od powyższego orzeczenia apelacji A. C., podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w odwołaniu zarzucił, że ZUS celowo wydał dwie błędne decyzje z urzędu tj. z dnia 5.08.2011r. i z 25.08.2011r. na złym druku Rp-147 zamiast na właściwym Rp -133 mimo, że wcześniej w dniu 2.08.2011r. złożył właściwy wniosek na druku Rp-1E o przyznanie emerytury, a także nie doliczył do okresu zatrudnienia w zakładach państwowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym , po ukończeniu 16 roku życia. Ponadto wskazał, że Sąd: - nie rozpoznał istoty sprawy, nie uzasadnił dlaczego Zakład nie doliczył do okresu pracy w zakładach państwowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym, - błędnie przyjął jego okres zatrudnienia na 13 lat i 15 dni, zamiast 25 lat 4 miesiące i 6 dni, -nie rozpoznał kwestii wwpw, który winien wynosić 68,08%, -nie rozpoznał kwestii wydania decyzji na złych drukach. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zobowiązanie organu rentowego do wydania nowej decyzji z uwzględnieniem 25 lat okresu składkowego i wwpw 68,08% na druku Rp-133 względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że ze względu na lakoniczne uzasadnienie wyrok Sądu Okręgowego nie poddaje się kontroli instancyjnej, a co za tym idzie zarzut apelacji nie rozpoznania istoty sprawy okazał się w pełni uzasadniony. Jednakże o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu zadecydowały przedłożone przez wnioskodawcę przy wniosku o emeryturę z dnia 2.08.2011 r., dokumenty: informacja o opłaconych składkach na FUSR, informacja o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Dokumenty te nie zostały ocenione przez organ rentowy. Organ rentowy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości przyznania wnioskodawcy dochodzonego przez niego świadczenia, a przecież ciąży na nim obowiązek działania z urzędu na korzyść osób uprawnionych do świadczeń emerytalno – rentowych (por. uchwała SN z 15.02.2006 r. II UZP 16/05, OSNP 2006/ 15-16/244). Zdaniem Sądu Apelacyjnego przedłożone dokumenty będą miały znaczenie przy ocenie stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy, a co za tym idzie ocenę czy spełnia on warunki do uzyskania pełnej emerytury, należy bowiem pamiętać, że art. 10 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) każe przy ustaleniu prawa do emerytury uwzględnić jako składkowe wymienione w tym przepisie okresy ubezpieczenia społecznego rolników czy prowadzenia gospodarstwa po ukończeniu 16 roku życia. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, skoro organ rentowy do dnia złożenia wniosku z nowymi dokumentami nie wydał decyzji z urzędu (w związku z osiągnięciem w dniu 1.07.2011 r. 65 lat życia) w przedmiocie przyznania emerytury na podstawie posiadanych danych, to był zobowiązany do wydania decyzji przyznającej emeryturę z uwzględnieniem tych nowych dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji orzekł jak w sentencji na podstawie art. 477 14a kpc. (...)
4. (...): - (...), -(...)
5. (...)