Sygn. akt: KIO 145/17 WYROK z dnia 1 lutego 2017 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki Protokolant: Sylwia Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 23 stycznia 2017 r. przez wykonawcę AVR sp. z o.o. w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez miasto Oświęcim z siedzibą w Oświęcimiu przy udziale wykonawcy Zakładu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Oświęcimiu, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka:
(850)przez ujawnioną w ofercie cenę jednostkową za 1mb pielenia w wysokości 1,15 zł i w polu „wartość pielenia ogółem” wpisać wynik działania to jest kwotę 977,50 zł. Wzięto pod uwagę, że ewidentnie intencją wykonawcy była również wycena pielenia w lokalizacji Śniadeckiego. W wyniku analizy załącznika nr 19 stwierdzono bowiem, że gdy wykonawca nie wyceniał usługi pielenia w innych lokalizacjach, gdzie takiej usługi nie przewidziano, w wierszach tych nie wpisywał częstotliwości. Natomiast tam gdzie częstotliwość pielenia wpisano w załączniku, usługa ta była wyceniana, za wyjątkiem jedynego wiersza nr
- W tej sytuacji poprawienie omyłki polegać powinno na wykonaniu brakujących działań arytmetycznych w ww. sposób, co zamawiający prawidłowo uczynił w piśmie z 3 stycznia 2017 r. Skutkiem poprawienia omawianej omyłki była konieczność poprawienia wartości w wierszu ogółem załącznika nr 19, a także całej ceny ofertowej o kwotę 977,50 zł. Powyższe stanowiło bowiem zwykłą konsekwencję rachunkową dokonanej poprawy. W ramach uwzględnienia konsekwencji rachunkowych mieściło się także skorygowanie ogólnej długości pielenia podawanej w wierszu „ogółem”. Omyłka miała zatem charakter rachunkowy, a ponadto była z łatwością uchwytna i miała charakter oczywisty. Nie zmienia tego ustalenia fakt, że na temat poprawy wypowiedział się Wydział Gospodarki Miejskiej Urzędu Miasta w Oświęcimiu w piśmie kierowanym do Wydziału Zamówień Publicznych tego samego urzędu. Dostrzeżenia wymagało bowiem, że pracownicy tego wydziału byli członkami komisji przetargowej, ponadto to ten wydział będzie odpowiadał za realizację inwestycji. Wzięto pod uwagę, że decyzja o poprawieniu omyłki zapadła na posiedzeniu komisji przetargowej, które odbyło się 3 stycznia 2017 r., co wynikało z protokołu posiedzenia tej komisji. Ponadto w efekcie ustaleń komisji, wzmianki o poprawie na treści oferty uczynił członek tej komisji. Z punktu widzenia zarzutów przedstawionych w odwołaniu bez znaczenia pozostawała zaś kwestia chwili wypełnienia oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu z postępowania w trybie art. 17 ustawy Pzp przez panią naczelnik Wydziału Gospodarki Miejskiej, która podpisała pismo tego wydziału z 3 stycznia 2017 r. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawały argumenty odwołującego co do braku możliwości poprawienia spornej omyłki w trybie art. 87 ust. 2 pkt 1 Pzp (jako oczywista omyłka pisarska), gdyż zamawiający nie poprawił omyłki w ofercie przystępującego w tym trybie. Nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 i 4 Pzp przez zaniechanie wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień oświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp i do uzupełnienia dokumentu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, o którym mowa w ar. 25 a ustawy Pzp (JEDZ) dla wszystkich części zamówienia. Rzeczywiście, jak słusznie dostrzegł odwołujący, z załącznika nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającego standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia, wynika, że w przypadku gdy zamówienie jest podzielne na części a kryteria kwalifikacji dla poszczególnych części są różne, wykonawcy powinni wypełnić jednolity europejski dokument zamówienia dla każdej części. W analizowanej sprawie zamawiający umożliwił wykonawcom składania ofert częściowych (pkt III.2 SIWZ). Przystępujący złożył ofertę na części A, B C, D, E i F i złożył jeden dokument JEDZ. Ponadto z analizy SIWZ wynikało, że zamawiający określił dla części przedmiotu zamówienia odrębne warunki udziału w postępowaniu. W przypadku części C-F w SIWZ nie określono żadnych warunków udziału w postępowaniu. W przypadku części A zamawiający określił ostatecznie (po modyfikacji SIWZ) następujące warunki: 1) wykonanie co najmniej 2 głównych usług w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert tj.: • 1 usługi z zakresu utrzymania zieleni w tym m. in. pielęgnacja drzew, żywopłotów, trawników, wycinka drzew o wartości co najmniej 300 000,00 zł brutto, • 1 usługi z zakresu oczyszczania miasta w tym oczyszczania zimowego o wartości co najmniej 500 000,00 zł brutto. (…) 2) w zakresie zdolności technicznej: dysponowanie co najmniej: • 1 zamiatarką o masie własnej poniżej 5 000 kg; • 3 ciągnikami rolniczymi w tym 1 ciągnik lekki (o masie do 1,5t); • 3 samochodami do obsługi terenów zielonych i wywozu odpadów o ładowności nie większej niż 3,5t; • 3 kosiarkami ciągnikowymi (z wyłączeniem kosiarek rotacyjnych); • 1 rębarką do gałęzi; • 1 frezarką do pniaków; • 1 podnośnikiem hydraulicznym z koszem o wysokości min. 18 m • 1 pługiem lemieszowym lekkim, • 1 pługiem lemieszowym średnim, • 1 pługiem lemieszowym ciężkim, • 1 pługiem wirnikowym, • 1 posypywarko-solarko-piaskarką, • 1 posypywarką ciągnikową, • 1 ładowarką, • 1 samochodem samowyładowczym o ładowności do 10 t, 3) w zakresie dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia: Wykonawca musi wykazać, że dysponuje co najmniej: 10 osobami, które będą uczestniczyć w wykonaniu przedmiotu zamówienia, wśród nich co najmniej: • 1 pracownikiem bezpośredniego dozoru technicznego w zakresie pielęgnacji drzew, posiadającego min. 3 letnie doświadczenie; • 3 pracownikami posiadającymi przygotowanie zawodowe w zakresie robót na terenach zieleni; • 3 pracownikami posiadających przygotowanie zawodowe w zakresie obsługi pojazdów przeznaczonych do oczyszczania dróg, • 3 pracownikami posiadającymi uprawnienia pilarzy drzew ozdobnych. W zakresie części B zamówienia zamawiający sformułował wyłącznie warunek udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania zdolnością techniczną jako obowiązek dysponowania 1 samochodem wyposażonym w myjkę umożliwiającą mycie przystanków komunikacyjnych. Nie było sporne pomiędzy stronami, że przystępujący złożył jedno oświadczenie JEDZ. Jednakże analiza dokumentu JEDZ w tej konkretnej sprawie prowadziła do jednoznacznego wniosku, że przystępujący, choć złożył tylko jeden dokument JEDZ, to potwierdził w nim warunki dla wszystkich części zamówienia. Po pierwsze, w sekcji II A wskazał, że składa ofertę na wszystkie części, tj,. od części A do F. W częściach C-F, jak wskazano wcześniej, nie postawiono żadnych warunków udziału w postępowaniu, więc wykonawcy nie musieli ujawniać w tym zakresie żadnych szczegółowych informacji. W części B wymagano jedynie wykazania się dysponowaniem 1 samochodem wyposażonym w myjkę umożliwiającą mycie przystanków komunikacyjnych i taka też informacje znalazła się w dokumencie JEDZ w pkt w części IV, pkt C ppkt 9, z wyraźną adnotacją, że zasób ten dotyczy części B zamówienia. Wreszcie wykonawca potwierdził także spełnienie warunków udziału w postępowaniu wymaganych dla udziału w części A, a mianowicie potwierdził warunki dotyczące doświadczenia (część IV, C, pkt 1b), osób (część IV, C, pkt 2), sprzętu (część IV, pkt C ppkt 9, z wyraźną adnotacją, ze sprzęt zostanie przeznaczony do części A). Natomiast oświadczenia odnoszące się do brak podstaw wykluczenia w świetle SIWZ były identyczne dla wszystkich części postępowania. Zatem informacje z sekcji III dokumenty JEDZ odnosiły się do wszystkich części. Dodatkowo należało wskazać, że wykonawca nie zamierzał polegać w żadnym zakresie na potencjale podmiotów trzecich, ani nie zamierzał wykonywać zamówienia z udziałem podwykonawców. W tej sytuacji choć istotnie wykonawca nie złożył oświadczenia JEDZ osobno dla każdej z części zamówień, to jednak w tej konkretnej sprawie zawarł w tym oświadczeniu wszystkie informacje umożliwiające zamawiającemu dokonanie wstępnej oceny warunków dla wszystkich części zamówienia, na które wykonawca złożył ofertę. Na pytanie przewodniczącego skierowane do odwołującego w trakcie rozprawy, jakich informacji brakuje w oświadczeniu JEDZ, odwołujący nie wskazał żadnych danych. W tej sytuacji spełniony jest cel, dla którego składa się oświadczenie JEDZ. Jak bowiem wynika z art. 25 a ust. 1 Pzp, oświadczenie to jest składane w celu „wstępnego potwierdzenia, że wykonawca nie podlega wykluczeniu oraz spełnia warunki udziału w postępowaniu, oraz spełnia kryteria kwalifikacji”. Cel ten został zaś osiągnięty, gdyż wszelkie informacje wymagane przez zamawiającego wynikały z oświadczenia. Zarzut podlegał zatem oddaleniu. W dalszej kolejności stwierdzono, że potwierdził się zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 92 ust. 1 w zw. z art. 181 ust. 1 Pzp. Po pierwsze podkreślić należało, że zamawiający nie mógł zakwalifikować pisma odwołującego przesłanego 30 grudnia 2016 r., w którym ten zwracał uwagę zmawiającemu na naruszenia przepisów ustawy, jako informacji w rozumieniu ar. 181 ustawy Pzp. Dostrzeżenia wymagało, że przepis ten dotyczy postępowań o wartości poniżej tzw. „progów unijnych” natomiast wartość szacunkowa analizowanego postepowania przewyższała te kwoty (pkt
- 4 protokołu postępowania). Zdaniem Izby, zamawiający dopuścił się także naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 ustawy Pzp, polegającego na tym, że po zawiadomieniu wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty, co miało miejsce 30 grudnia 2016 r., pod wpływem pisma odwołującego przesłanego w tej samej dacie, rozpoczął wykonywanie czynności z zakresu badania i oceny ofert, bez unieważniania czynności wyboru oferty najkorzystniejszej z 30 grudnia 2016 r. Nie ulegało wątpliwości, że zamawiający, pod wpływem treści pisma odwołującego, w dniu 3 stycznia 2017 r. poprawił oczywistą omyłkę rachunkową w ofercie przystępującego w trybie art. 87 ust. 2 pkt 2 Pzp. Zamawiający w tym samym dniu poprawił także inną omyłkę w ofercie odwołującego w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 Pzp i wezwał wykonawcę do złożenia oświadczenia co do akceptacji tej poprawy w wyznaczonym terminie. Co istotne, o zakończeniu procesu ponownego badania ofert zamawiający poinformował wykonawców w piśmie z dnia 11 stycznia 2017 r, w którym ograniczył się jedynie do opisania zmienionej punktacji ofert. Również i w tym piśmie zamawiający nie unieważnił pierwotnego wyboru oferty najkorzystniejszej, wskazując że pierwotna czynność wyboru z 30 grudnia 2016 r. pozostaje w mocy. Podkreślenia wymaga, że czynności z zakresu badania i oceny ofert, do których należy zaliczyć poprawę omyłek w ofertach w trybie art. 87 ustawy Pzp, mogą być dokonywane wyłącznie przed wyborem oferty najkorzystniejszej. Wybór oferty najkorzystniejszej jest zwieńczeniem procesu badania i oceny oferty. Niedopuszczalne jest zatem wykonywanie takich czynności bez unieważnienia pierwotnego wyboru. Zamawiający dopuścił się naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 Pzp. Jednakże w ocenie Izby ww. naruszenie, na moment wyrokowania w sprawie, nie ma wpływu i nie może mieć już wpływu na wynik postępowania. Wzięto pod uwagę, że zamawiający umożliwił odwołującemu zapoznanie się z pełną dokumentacją postępowania, w tym również odnoszącą się do czynności ponowionych. W wyniku analizy tych dokumentów odwołujący mógł prawidłowo sformułować zarzuty, w tym odnoszące się do ponowionych czynności, które zostały zresztą sformułowane w odwołaniu i zostały rozpoznane przez Izbę. Izba nie uznała też odwołania za spóźnionego w żadnej części biorąc pod uwagę, że - pomimo pytań odwołującego z 4 stycznia 2017 r. czy pismo o ponowieniu badania i oceny ofert z 3 stycznia 2017 r. należy rozumieć jako unieważnienie wyboru z 30 grudnia 2016 r. – zamawiający nie odpowiedział odwołującemu. W ocenie Izby bierność zamawiającego nie mogła działać na niekorzyść odwołującego i wykonawca – w braku odpowiedzi - miał prawo intepretować, że zamawiający podejmuje działania zgodne z prawem, a mianowicie, że poprawia oferty po unieważnieniu pierwotnego wyboru. W konsekwencji odwołanie nie mogło zostać uznane za spóźnione w żadnej części. Jednak biorąc powyższe pod uwagę, nie podzielono argumentacji odwołującego, że w analizowanej sprawie naruszenie przez zamawiającego art. 92 ust. 1 Pzp, utrudniło mu korzystanie ze środków ochrony prawnej. Dostrzeżenia wymagało, że wszelkie zarzuty wobec czynności i zaniechań zamawiającego odwołujący mógł i powinien sformować w terminie liczonym od dnia 12 stycznia 2017 r., to jest od dnia, kiedy poinformowano go o wyniku powtórzonych czynności. Zarzuty takie odwołujący sformułował i zostały one rozpoznane przez Izbę w tej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Izba kierując się przepisem 192 ust. 2 ustawy Pzp a contrario stwierdziła, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż naruszenie obecnie nie ma wpływu i nie może mieć wpływu na wynik postępowania (wybór oferty przystępującego jako najkorzystniejszej), który jest wynikiem prawidłowym. Zgodnie z przepisem art. 192 ust. 2 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie w sytuacji, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, co ze wskazanych wyżej względów nie miało miejsca w analizowanej sprawie. Stosownie do art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie Izby, o którym mowa w pkt 1 sentencji, miało charakter merytoryczny, gdyż odnosiło się do oddalenia odwołania. Z kolei orzeczenie Izby zawarte w pkt 2 sentencji miało charakter formalny, gdyż dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 192 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym i formalnym, całe orzeczenie musiało przybrać postać wyroku. Wobec powyższego, na podstawie art. 192 ust. 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z art. 192 ust. 9 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 192 ust. 10 ustawy Pzp, strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku, z zastrzeżeniem art. 186 ust.
- Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI. W analizowanej sprawie, odpowiedzialność za wynik postępowania ponosił w całości odwołujący, dlatego to tę stronę Izba obciążyła całością kosztów postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepis § 5 ust. 4 w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41 poz. 238). Przewodniczący: ………………….…