k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Obowiązkiem Sądu, który rozstrzyga jakąkolwiek kwestię związaną ze stosunkiem prawnym powstałym wskutek zawarcia umowy z wykorzystaniem wzorca umownego, jest zbadanie, czy we wzorcu tym nie zastosowano klauzul niedozwolonych. W myśl przepisu art.
k.c., aby uznać abuzywny charakter danej klauzuli występującej we wzorcu umownym, należy stwierdzić, że to postanowienie: występuje w umowie, gdzie jedną ze stron jest konsument, a drugą przedsiębiorca, nie zostało uzgodnione indywidualnie, w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami kształtuje prawa i obowiązki konsumenta – narusza równowagę między stronami umowy w sposób szczególnie dla konsumenta niekorzystny oraz skutkuje rażącym naruszeniem interesów konsumenta, czyli doprowadza do znacznej dysproporcji w zakresie pozycji kontraktowej stron umowy. Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości, że w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania pomiędzy konsumentem (pozwaną) a przedsiębiorcą (powodem) została zawarta umowa pożyczki z wykorzystaniem wzorca umownego. Podkreślił, że do przedmiotowej umowy pożyczki zastosowanie znajdują postanowienia ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1497 z późniejszymi zmianami). Spór sprowadzał się w sprawie do ustalenia, w jakiej wysokości wierzytelność przysługuje powodowej spółce wobec pozwanej, w szczególności czy kwota należności dochodzona w sprawie, a wynikająca z opłaty za dodatkowe usługi (opłatę za obsługę w miejscu zamieszkania klienta) – jest należna powodowi, czy też w związku z tym, że postanowienia przewidujące te koszty stanowią klauzule abuzywne, nie można uznać, że pozwaną wiązały. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1497 ze zmianami) stanowi kompleksową regulację problematyki kredytów konsumenckich w Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta stanowi implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz. U. UE.L. 2008 r., nr 133, poz. 66 ze zmianami). Dyrektywa powyższa oparta jest o zasadę maksymalnej harmonizacji kierunkowej, zatem konieczne było przyjęcie rozwiązań zawartych w dyrektywie w polskim porządku prawnym. Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. implementuje rozwiązania przewidziane w dyrektywie, które dotychczas nie obowiązywały w prawie polskim, a do najważniejszych kwestii należy uregulowanie obowiązków informacyjnych kredytodawcy i pośrednika kredytowego wobec konsumenta przed zawarciem umowy. Celem, który przyświecał wprowadzeniu tych regulacji było zapewnienie, aby konsument był w stanie podjąć, na podstawie informacji udzielanych mu przed zawarciem umowy, świadomą decyzję co do treści umowy o kredyt konsumencki oraz jej skutków. W konsekwencji, w treści art. 30 ust. 1 ustawy zastrzeżono, że umowa o kredyt konsumencki powinna określać w szczególności całkowitą kwotę kredytu (rozumianą jako suma wszystkich środków pieniężnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt – art. 5 pkt 7), terminy i sposób wypłaty kredytu, rzeczywistą roczną stopę oprocentowania (rozumianą jako całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym – art. 5 pkt 12) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta (rozumianą jako suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu – art. 5 pkt. 8) ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia, zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1, informację o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki na jakich koszty te mogą ulec zmianie, roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu, skutki braku płatności, sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje. Ponadto, wobec brzmienia art. 8 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim informacje, o których mowa w art. 7 ust. 1-3, kredytodawca lub pośrednik kredytowy podaje na podstawie reprezentatywnego przykładu. Zgodnie zaś z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku m.in. całkowitą kwotę kredytu, terminy i sposób wypłaty kredytu, rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta, zasady i terminy spłaty kredytu oraz w odpowiednich przypadkach kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, informację dotyczącą obowiązku zawarcia umowy dodatkowej, w szczególności umowy ubezpieczenia, w odpowiednich przypadkach informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności odsetkach, opłatach, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie, informację o skutkach braku płatności, informację o prawie konsumenta do otrzymania bezpłatnego projektu umowy, na warunkach określonych w art. 12 ustawy. Wskazał Sąd I instancji, że pozwana w toku postępowania przed Sądem podnosiła, iż nie została właściwie i rzetelnie poinformowana przez przedstawiciela powoda o warunkach, na których została udzielona jej pożyczka. Wskazała, że przedstawiono jej do podpisu gotowy formularz, w którym uzupełniono rubryki odnoszące się do opłat dodatkowych, w tym ubezpieczenia i opłaty za obsługę pożyczki w miejscu zamieszkania. Żadne warunki udzielenia pożyczki nie były jej wyjaśnione i nie były z nią negocjowane. Pozwana nie miała w ogóle świadomości, że w zakresie opcji obsługi pożyczki w domu przysługuje jej jakikolwiek wybór. Stało się tak dlatego, że zagadnienie to nie zostało pozwanej wyjaśnione przez osobę zawierającą z nią umowę w imieniu powoda (nie zostało uzgodnione indywidualnie), zaś sam wzorzec umowy został skonstruowany tak, że trudno dopatrzeć się w nim takich sformułowań, które kwestię tę przedstawiałyby kontrahentowi w sposób jasny i zrozumiały. Wobec powyższego mając na uwadze opisane okoliczności towarzyszące zawarciu umowy oraz dyspozycję art.
k.c., stwierdził Sąd Rejonowy, że postanowienia odnoszące się do usługi obsługi pożyczki w domu klientki nie wiązały pożyczkobiorcy. Nie może być w sprawie wątpliwości, że postanowienia umowy pożyczki nie były ustalone indywidualnie z pozwaną, skoro przedstawiono jej do podpisu gotowy, wypełniony wzorzec umowy, którego postanowienia nie mogły być negocjowane. Apelację od tego wyroku, w części uwzględniającej powództwo ponad kwotę 1.093,60 zł złożyła pozwana . Zarzuciła Sądowi Rejonowemu sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego poprzez ustalenie aktualnej kwoty zadłużenia pozwanej względem powódki w błędnej wysokości, i w następstwie zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 1553,60 zł zamiast kwoty 1093,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 lipca 2016 r; naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego poprzez błędne ustalenie, iż pozwana przegrała sprawę w 85 %, podczas gdy jak wynika materiału dowodowego, w zakresie ustaleń zadłużenia pozwanej względem powódki, pozwana przegrała sprawę jedynie w 66%; naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 100 k.p.c. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz Powódki tytułem kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego kwoty 959,40 zł, zamiast kwoty adekwatnej do ustalonego procentu przegrania sprawy przez pozwaną, tj. kwoty 811,80 zł; sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, iż: - pozwana jest w stanie ponieść bez nadmiernego uszczerbku dla siebie i swojej rodziny koszty zastępstwa procesowego podczas, gdy jak wynika z materiału dowodowego kondycja finansowa pozwanej jest wyjątkowo zła. Pozwana sama ponosi wszelkie opłaty w związku z utrzymaniem siebie i malutkiego dziecka, utrzymując się jedynie z alimentów i zasiłków socjalnych. Rozstrzygnięcie Sądu jest tym bardziej nieprawidłowe, gdyż Pozwanej został przyznany pełnomocnik z urzędu właśnie ze względu na tę trudną sytuację finansową. Zarzuciła dalej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj. art 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i obciążenie Pozwanej kosztami sądowymi i zastępstwa procesowego powódki, pomimo iż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w stosunku do pozwanej należało zastosować względy słuszności, o których mowa w art 102 k.p.c., tym bardziej, iż działanie powódki względem pozwanej w postaci zastosowania niedozwolonych klauzul umownych w umowie pożyczki, naruszało nie tylko zasady współżycia społecznego, ale przede wszystkim przepisy prawa. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa ponad kwotę 1.093,60 zł. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Postępowanie w tej sprawie toczyło się jako uproszczone , wobec czego stosownie do przepisu art. 505 13 § 2 k.p.c. skoro Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku będzie zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja jest bezzasadna. Nie doszło do naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego poprzez ustalenie aktualnej kwoty zadłużenia pozwanej względem powódki w błędnej wysokości, i w następstwie zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 1553,60 zł zamiast kwoty 1093,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 lipca 2016 r. Po pierwsze , Sąd I instancji przedstawił dokładne i prawidłowe wyliczenie należności strony powodowej. Po drugie – apelacja nawet nie pokusiła się na wskazanie które dowody zostały błędnie ocenione i na czym miałby polegać błąd tej oceny , co czyni apelację w tym zakresie jedynie niedopuszczalną polemiką z prawidłowo poczynionymi ustaleniami. Nie doszło też do naruszenia przepisu art. 233 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego poprzez błędne ustalenie, iż pozwana przegrała sprawę w 85 %, podczas gdy jak wynika materiału dowodowego, w zakresie ustaleń zadłużenia pozwanej względem powódki, pozwana przegrała sprawę jedynie w 66% bo po pierwsze nie na tym może polegać zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, a po drugie pozwana przegrała sprawę w 85 %. Nie został naruszony przepis art. 100 k.p.c. poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz Powódki tytułem kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego kwoty 959,40 zł, zamiast kwoty adekwatnej do ustalonego procentu przegrania sprawy przez pozwaną, tj. kwoty 811,80 zł, skoro pozwana przegrała sprawę w 85 %. Bezzasadny jest zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, iż: - pozwana jest w stanie ponieść bez nadmiernego uszczerbku dla siebie i swojej rodziny koszty zastępstwa procesowego podczas, gdy jak wynika z materiału dowodowego kondycja finansowa pozwanej jest wyjątkowo zła albowiem Sąd I instancji wbrew tezie apelacji ustalił złą kondycje finansową pozwanej , z tym że nie zastosował dobrodziejstwa płynącego z przepisu art. 102 k.p.c., który także nie został naruszony. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.