zarządzenia nr (...) Ministra Przemysłu, ani żadnego innego dokumentu na potwierdzenie wskazanej okoliczności. Ponadto wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi również naruszenie prawa materialnego, a to art. 348 zd. 2 k.c. w zw z art. 6 k.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że służebność przesyłu w odniesieniu do linii energetycznych przebiegających przez działki wnioskodawcy została przez uczestnika skutecznie przeniesiona przez jego poprzednika prawnego, pomimo że w toku postępowania uczestnik okoliczności tych nie udowodnił. Apelująca zarzuciła też naruszenie art. 292 k.c. w zw. z art. 176 § 1 k.c. poprzez uwzględnienie podniesionego zarzutu zasiedzenia, mimo niespełnienia określonej w tych przepisach przesłanki w postaci nieprzerwanego posiadania przez uczestnika oraz jego poprzedników prawnych służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na skutek niewykazania skutecznego przeniesienia na uczestnika posiadania urządzeń przesyłowych. Na podstawie powyższych zarzutów apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub ewentualnie jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania za I i II instancję. W odpowiedzi na apelację uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zarzuty apelującej sprowadzały się w zasadzie do kwestii przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że posiadanie urządzeń przesyłowych wykonywane przez uczestnika postępowania i jego poprzedników prawnych miało charakter nieprzerwany mimo braku dowodów, w tym dokumentów potwierdzających przeniesienie na rzecz uczestnika postępowania posiadania konkretnych urządzeń przesyłowych. W ocenie Sądu Okręgowego trafnie Sąd Rejonowy uznał za uzasadniony zarzut zasiedzenia służebności przesyłu i w sposób prawidłowy dokonał ustaleń faktycznych i wyciągnął na ich podstawie prawidłowe wnioski prawne, a zatem za niezasadny należało uznać zarzut apelującej naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. Skarżąca wskazywała na błędną ocenę materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że jednocześnie z utworzeniem przedsiębiorstwa państwowego na mocy zarządzenia Ministra Przemysłu nr (...) doszło do przekazania przez Skarb Państwa na majątek uczestnika infrastruktury przesyłowej w postaci linii energetycznych przebiegających przez działki wnioskodawcy, a w konsekwencji, że posiadanie wykonywane przez uczestnika i jego poprzedników prawnych miało charakter nieprzerwany w wyniku czego doszło do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu pomimo, że uczestnik nie przedłożył protokołu zdawczo – odbiorczego bądź też protokołu z przekazania środków trwałych –
zarządzenia nr (...) Ministra Przemysłu, ani żadnego innego dokumentu na potwierdzenie wskazanej okoliczności. Sąd Okręgowy w całości podzielił pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r. sygn. V CSK 287/12, zgodnie z którym przedsiębiorca posiada nieruchomość w zakresie służebności przesyłu od chwili wejścia na grunt w celu wybudowania urządzenia służącego do przesyłania energii elektrycznej. Podobne stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 września 2013 r., sygn. V CSK 440/12 wskazując, że objęcie w posiadanie służebności gruntowej, odpowiadającej obecnie służebności przesyłu następowało najczęściej już w chwili wejścia na cudzy grunt w celu budowy trwałego i widocznego urządzenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2015 r., I ACa 642/15). Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika jednoznacznie, że poprzednik prawny uczestnika postępowania objął urządzenia przesyłowe w posiadanie jako infrastrukturę poniemiecką, a co za tym idzie już istniejącą. Jednocześnie jak wynika z przedłożonych dokumentów, w tym m.in. z protokołów odbioru linii elektroenergetycznej po remoncie o nr (...) i (...) z istniejącej infrastruktury przesyłowej ówczesne przedsiębiorstwo państwowe korzystało już co najmniej w latach 70 - tych dwudziestego wieku. Nie ulega też wątpliwości, że istniejąca linia elektroenergetyczna stanowi trwałe i widoczne urządzenie na cudzym gruncie. Zatem korzystanie z niej należy uznać za prowadzące do zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292 k. c.). Sąd I instancji prawidłowo ustalił również, że z przedłożonych przez uczestnika postępowania postanowień Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu wynika, że przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...) z dnia 12 lipca 1993 r. zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa o nazwie Zakład (...) S.A. Na skutek połączenia spółek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., w tym Zakładu (...) S.A. powstała (...) S.A., który zmienił następnie nazwę na (...) S.A. Następnie doszło do zmiany nazwy z (...) S.A. na (...) S.A. Spółka następnie zmieniła nazwę na (...) S.A. Trafnie zatem przyjął Sąd Rejonowy, że przeniesienie posiadania urządzeń przesyłowych nastąpiło w drodze sukcesji uniwersalnej pomiędzy w/w podmiotami, a sam fakt posiadania przez uczestnika postępowania dokumentacji związanej z urządzeniami przesyłowymi posadowionymi na gruncie wnioskodawczyni świadczy o przekazaniu posiadania tych urządzeń kolejnym następcom prawnym. W świetle powyższego zarzuty podważające ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd Okręgowy uznał za chybione, podzielając jednocześnie w całości ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji i przyjmując za własne ustalenia tegoż Sądu. Jednocześnie wskazać należy, iż do postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie jest wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu. Podnoszone przez apelującego zarzuty mogłyby zostać uwzględnione jedynie wówczas, gdyby wskazano, że zebrane dowody zostały ocenione w sposób rażąco wadliwy, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Za niezasadne uznać należy także zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego, w tym art. 348 zd. 2 k.c. w zw. z art. 6 k.c. Zgodnie z art. 348 zd. 2 k.c. wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków dających faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Jednocześnie w/w przepis stanowi, że przeniesienie posiadania następuje m.in. przez wydanie rzeczy. Skoro zatem aktualnie uczestnik postępowania wykonuje uprawnienia w zakresie służebności, co wykazał w toku postępowania, to w sposób oczywisty nabył je na skutek wcześniejszych kolejnych przejść posiadania takiego uprawnienia
przekształceń podmiotowych - te zaś zostały udokumentowane. Brak jest podstaw dla uznania wymogu przedstawienia na okoliczność przeniesienia posiadania innych dokumentów, jak np. protokołu zdawczo – odbiorczego bądź też protokołu z przekazania środków trwałych –
zarządzenia nr (...) Ministra Przemysłu, czy też innych zawierających konkretnie wymienione urządzenia przesyłowe, których posiadanie ma zostać przeniesione. W wyniku przekształceń przedsiębiorstwa państwowego dochodziło do pozyskiwania przez kolejne podmioty środków dających faktyczną władzę w zakresie służebności, co jest jednoznaczne z wydaniem rzeczy i odpowiada sposobowi przeniesienia posiadania określonemu w art. 348 k.c. Za bezzasadny uznać należy również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 292 k.c. w zw. z art. 176 § 1 k.c. poprzez uwzględnienie podniesionego zarzutu zasiedzenia, mimo niespełnienia określonej w tych przepisach przesłanki w postaci nieprzerwanego posiadania przez uczestnika oraz jego poprzedników prawnych służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu na skutek niewykazania skutecznego przeniesienia na uczestnika posiadania urządzeń przesyłowych. Apelująca wskazywała, że z treści zarządzenia Ministra Przemysłu nr (...) z dnia 16 stycznia 1989 r. wynika, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła sukcesja generalna, a uczestnik postępowania nie wykazał, iż nabył posiadanie spornych urządzeń przesyłowych. W ocenie Sądu Okręgowego kolejne przekształcenia przedsiębiorstw zajmujących się przesyłem energii w konsekwencji spowodowały, iż sporne mienie, pozostaje w posiadaniu uczestnika postępowania. I choćby z tego powodu należało przyjąć, iż posiadanie w tym zakresie nieprzerwanie przenoszone było na przedsiębiorstwa zajmujące się przesyłem energii elektrycznej a same urządzenia były nieprzerwanie wykorzystywane do przesyłu, przez kolejnych następców prawnych Skarbu Państwa. Nie było możliwości by następstwo prawne w tym zakresie odbywało się poza wskazanymi podmiotami kolejno zajmującym się przesyłem energii. Trudno zatem przyjąć, taką koncepcję, iż posiadanie wobec jego nieokreślenia w dokumencie przekazania mienia nie przeszło wraz z przekształceniami skutkującymi zmianami podmiotowymi po stronie posiadacza trwałych urządzeń przesyłowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, iż wraz z następstwem prawnym kolejnych przedsiębiorców energetycznych przenoszone było na nich posiadanie mienia poprzedników, w tym infrastruktury przesyłowej (por. np postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II CSK 165/16). W świetle powyższego kwestionowanie przez apelującą faktu przeniesienia posiadania konkretnych urządzeń przesyłowych na uczestnika niniejszego postępowania jest niezrozumiałe, skoro uprawnienia w zakresie prowadzonej działalności w zakresie przesyłu energii przenoszone były przez Skarb Państwa w kolejnych formach prawnych na kolejne przedsiębiorstwa przesyłowe i następnie na spółki prawa handlowego. Mając to na względzie, w ocenie Sądu II, instancji uczestnik postępowania w wystarczający sposób wykazał w niniejszym postępowaniu ciągłość posiadania urządzeń przesyłowych, a argumenty apelującej w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie znajdują uzasadnienia. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt II CSK 119/06 posiadanie prowadzące do nabycia służebności gruntowej w drodze zasiedzenia ma inny zakres niż posiadanie prowadzące do nabycia przez zasiedzenie własności. Posiadanie służebności nie musi być wykonywane w sposób ciągły, lecz stosownie do potrzeb. Należy przy tym zaznaczyć, iż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym przede wszystkim dokumentacji dotyczącej remontów, konserwacji i eksploatacji linii przesyłowej wynika, że zarówno uczestnik postępowania jak i jego poprzednicy faktycznie korzystali z gruntu wnioskodawczyni w taki sposób, jak to czyni osoba, której przysługuje służebność. Jak wynika ze stanowiska judykatury, art. 292 k.c. samodzielnie określa charakter posiadania służebności gruntowej jako przesłanki nabycia przez zasiedzenie. Przesłanką tą jest posiadanie służebności polegające na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia znajdującego się na cudzej nieruchomości w takim zakresie i w taki sposób, w jaki czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność. Chodzi tu więc o korzystanie z nieruchomości będące przejawem władztwa nad nią w zakresie, w jakim uprawnia do niego służebność gruntowa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CSK 181/09, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., sygn. akt III CZP 79/2003; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 392/08). W okolicznościach sprawy wykazane zostało, że poprzednik prawny uczestnika, a następnie finalnie sam uczestnik dokonywali czynności treściowo odpowiadających służebności przesyłowej, dbając o utrzymywanie trwałego i widocznego urządzenia przesyłowego na nieruchomości wnioskodawczyni, remontując je i dokonując za jego pomocą przesyłu energii elektrycznej. Z powyższych względów apelacja wnioskodawczyni jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. o czym orzeczono w punkcie I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie II sentencji wydano na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804). Apelacja wnioskodawczyni nie zasługiwała na uwzględnienie. Wobec zgłoszonego przez uczestnika postępowania wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, mając na względzie okoliczność braku zasadności apelacji wnioskodawczyni, należało uznać, iż zobowiązana jest zwrócić uczestnikowi poniesione koszty. Sąd Odwoławczy nie podzielił stanowiska uczestnika postępowania co do żądania zasądzenia wynagrodzenia w wysokości czterokrotności stawki minimalnej. Zdaniem Sąd II instancji charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości podwójnej stawki minimalnej. Z tych też względów, Sąd Okręgowy, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia. Piotr Jarmundowicz Małgorzata Dasiewicz – Kowalczyk Agnieszka Hreczańska - Cholewa
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.