Sygn. akt I ACa 632/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Adam Jewgraf Sędziowie: SSA Elżbi

§ 2

kc (powód ma przy tym świadomość, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku powołał przepis art.

§ 1

kc, przy czym w ocenie powoda to właśnie art.

§ 2

kc jest podstawą normatywną jego roszczenia) poprzez jego niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występują okoliczności skutkujące odpowiedzialnością pozwanego, podczas gdy w toku procesu powód okoliczności te wykazał;

1. naruszenie przepisów prawa procesowego (w tym art. 233 kpc) prowadzące do sprzeczności istotnych ustaleń Sądu Okręgowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że nie zostało udowodnione, iż wierzytelność powoda zgłoszona w postępowaniu upadłościowym miała charakter osobisty i została uznana na liście wierzytelności w kategorii III, podczas gdy w ustaleniach stanu faktycznego Sąd Okręgowy uznał wyżej wymienione okoliczności za ustalone;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego (w tym art. 233, 244 i art. 252 kpc) oraz art. 95 ust. 1 ustawy Prawo bankowe przez: brak rozważenia przez Sąd Okręgowy w sposób bezstronny i wszechstronny całości zebranego materiału dowodowego, błędną ocenę znaczenia procesowego znajdującego się w aktach sprawy tytułu wykonawczego potwierdzającego wierzytelność powoda wobec (...) Ltd sp. z o.o., brak uwzględnienia przy orzekaniu załączonego do pozwu wyciągu z ksiąg banku z dnia 2 sierpnia 2012 r. (dalej „wyciąg”), który stosownie do art. 95 ust. 1 ustawy Prawo bankowe ma moc prawną dokumentu urzędowego i przyjęcie, że nie zostało przez powoda udowodnione istnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwa­nego, a w szczególności istnienie i wysokość szkody powoda, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym wyciąg) w sposób dostateczny uzasadnia żądanie pozwu, a w szczególności dowodzi istnienia szkody powoda i jej wysokości – mimo że strona przeciwna nie zaprzeczała ani prawdziwości mocy dowodowej tego dokumentu (wyciągu) ani nie udowodniła, że oświadczenie zawarte w tym dokumencie jest niezgodne z prawdą;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego (w szczególności art. 328 § 2 kpc) poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku i brak wskazania, dlaczego Sąd Okręgowy pominął powołany przez powoda dowód w postaci wyciągu z ksiąg banku z dnia 2 sierpnia 2012 r., podczas gdy dowód ten jest w sprawie bardzo istotny, gdyż wykazuje istnienie szkody powoda. W oparciu o powyższe zarzuty strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania pozwu w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strona powodowa wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania w I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz (Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa) kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Dodatkowo strona pozwana wniosła o zobowiązanie powoda do przedstawienia: - weksla własnego wystawionego przez W. D. wraz z poręczeniem, - umowy restrukturyzacyjnej dotyczącej umowy faktoringu z poręczeniem z dnia 20 maja 1999 r., zmienionej aneksem nr (...) z dnia 11 kwietnia 2003 oraz aneksem nr (...) z dnia 16 lipca 2003 r., - oświadczenia dłużnika o poddaniu się egzekucji - stanowiących podstawę wystawienia przez (...) Bank SA w W. bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 12 grudnia 2004 r. przeciwko (...) Ltd. sp. z o.o. z/s w S.. Strona pozwana zasugerowała tut. Sądowi rozważenie zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: czy art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jednolity: Dz.U.2012.1376, ze zm.) w związku z art. 244 i 252 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.1964.43.296 ze zm.) w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych banku w zakresie, w jakim odnoszą się do osób, które nie były stronami stosunków prawnych wynikających z czynności bankowych lub ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń, a które zaprzeczają treści tych praw i obowiązków lub zabezpieczeń, jest zgodny z art. 2, 32 ust. 1 i 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Za podstawę rozpoznania apelacji przyjęto stan faktyczny ustalony przez Sąd Okręgowy, bowiem znajdował on pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a przy tym nie był w przeważającej części kwestionowany przez stronę powodową – także w apelacji. We fragmencie kwestionowanym powód zarzucał, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż wierzytelność powoda zgłoszona w postępowaniu upadłościowym nie miała charakteru osobistego i nie została uznana na liście wierzytelności w kategorii III, podczas gdy w ustaleniach stanu faktycznego ten sam Sąd uznał wyżej wymienione okoliczności za ustalone. Okoliczność ta, tzn. wskazane ustalenie Sądu Okręgowego, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem lista wierzytelności nie wskazuje charakteru zgłoszonej wierzytelności, tzn. nie precyzuje czy jest to wierzytelność rzeczowa czy osobista ( vide: lista – k. 100-108 akt VI Gup 16/05). Taki wymóg nie wynika zresztą z art. 245 pun. Niezależnie od tego należy wspomnieć, że powód zgłosił swoją wierzytelność jako wierzytelność rzeczową (k. 27-29), a także nigdy listy tej nie zaskarżył. Strona pozwana kwestionowała ocenę materiału dowodowego i zarzucała naruszenie art. 233, 244, 252 i art. 328 § 2 kpc. Zarzutami tymi należało się zająć w pierwszej kolejności, bowiem dla oceny trafności zarzutów odnoszących się do wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa materialnego miarodajnym jest stan sprawy, który legł u podstaw wydania skarżonego wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7.03.1997 r., II CKN 18/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 112). Dopiero zaś po ustaleniu, czy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a następnie, czy dokonana ocena dowodów nie narusza reguł zawartych w normie art. 233 § 1 k.p.c., możliwe jest wiążące odniesienie się do zarzutów dotyczących niewłaściwego zastosowania prawa materialnego. Jako pierwszy rozważenia wymagał zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c., tj. kwestionowanie przez powódkę prawidłowości sporządzonego przez Sąd I instancji uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Ugruntowane orzecznictwo sądów w tej mierze stoi na stanowisku, że obraza powołanego przepisu może zachodzić jedynie wówczas, gdy uzasadnienie skarżonego wyroku, nie posiadając wszystkich koniecznych elementów wskazanych w tym unormowaniu lub zawierając oczywiste braki w tym zakresie, uniemożliwia dokonanie kon­troli apelacyjnej (por. wyroki SN z 09.03.2006 r., I CSK 147/05, LEX nr 190753, z dnia 17.03.2006 r., I CSK 63/05, LEX nr 179971, z dnia 22.05.2003 r., II CKN 121/01, LEX nr 137611). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, a uzasadnienie wyroku, szczegółowe i odzwierciedlające przebieg postępowania dowodowego, a także kolejne fazy jego oceny przez sąd orzekający, nie narusza art. 328 § 2 kpc. Także przepis art. 233 § 1 k.p.c. nie został naruszony. Przyznaje on Sądowi swobodę w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zarzut naruszenia tego uprawnienia tylko wtedy może być uznany za usprawiedliwiony, jeżeli Sąd zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regułami logiki, z zasadami wiedzy, bądź z doświadczeniem życiowym. Sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału zachodzi bowiem jedynie wtedy, gdy powstaje dysharmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym w sprawie, a konkluzją, do jakiej dochodzi sąd na jego podstawie. Sprzeczność ta występuje zatem w sytuacji, gdy z treści dowodu wynika co innego, niż przyjął sąd, gdy pewnego dowodu nie uwzględniono przy ocenie, gdy Sąd przyjął pewne fakty za ustalone, mimo że nie zostały one w ogóle lub niedostatecznie potwierdzone, gdy Sąd uznał pewne fakty za nieudowodnione, mimo że były ku temu podstawy oraz, gdy ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego rozumowania, co oznacza, że Sąd wyprowadza błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności. Również takiego zarzutu nie można postawić Sądowi I instancji, którego ocena jawi się jako logiczna, spójna i niesprzeczna z zebranym materiałem dowodowym nie pozwalając na sformułowanie zarzutu dowolności. Zarzuty naruszenia art. art. 244 i 252 kpc dotyczą błędnej – zdaniem skarżącego – oceny znaczenia procesowego dokumentu w postaci bankowego tytułu wykonawczego, który ma moc dokumentu urzędowego. Sąd Okręgowy nie kwestionuje takiego charakteru owego dokumentu, wyprowadza jednak z niego inne wnioski, niż skarżący, które to stanowisko należy uznać za trafne, o czym niżej. Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy wskazać na bezzasadność zarzutu naruszenia przez sąd orzekający art. 6 kc. Na powodzie spoczywał obowiązek wykazania, że służyła mu wierzytelność względem dłużnika o charakterze osobistym. Jak już wyżej wskazano, nie wykazał jej złożonymi w toku procesu dokumentami. Dowodem charakteru wierzytelności nie może być powoływany bankowy tytuł wykonawczy, bowiem tytuł ten nie określa charakteru wskazanej w nim wierzytelności. Powód mógł dowodzić charakteru wierzytelności w toku postepowania przed Sądem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, wskazywała mu stosowne środki do tego zmierzające nawet strona pozwana, jednak nigdy tego nie uczynił, bowiem nie przedłożył weksla własnego wystawionego przez W. D. wraz z poręczeniem, umowy restrukturyzacyjnej dotyczącej umowy faktoringu z poręczeniem ani oświadczenia dłużnika o poddaniu się egzekucji – stanowiących podstawę wystawienia przez (...) Bank SA w W. bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 12 grudnia 2004 r. przeciwko (...) Ltd. sp. z o.o. z/s w S.. W tym stanie dowodowym ustalenie, że powód nie wykazał twierdzeń co do osobistego charakteru jego wierzytelności, jest w pełni prawidłowe i nie narusza art. 340 pun. Nie można w związku z tym także przyjąć, że jakiekolwiek, nawet hipotetycznie nieprawidłowe, orzeczenie Sędziego Komisarza w tym przedmiocie mogło być traktowane jako rażąco błędne. Powód zde­cydowanie błędnie ocenia także znaczenie bankowego tytułu wykonawczego, wadliwie interpretując treść art. 95 ust. 1 prawa bankowego. Tytuł ten, nawet zaopatrzony w klauzulę wykonalności, potwierdza jedynie istnienie wierzytelności i jej wysokość, nie zaś – jakby chciał tego powód – jej charakter. Nie można zatem uznać także, aby Sąd Okręgowy naruszył orzeczeniem art. 95 ust. 1 prawa bankowego. Kwestionowane ustalenie nie ma jednak podstawowego znaczenia w tej sprawie wobec oceny zarzutów naruszenia art. art.

§ 2kc i 424 1 § 1 pun.

Należy zwrócić uwagę, że, jak się wydaje, Sąd I instancji wskutek oczywistej pomyłki powołuje się w tekście uzasadnienia wyroku na art.

§ 1

kc, co zarzuca apelujący, jednak z treści uzasadnienia ewidentnie wynika, że ma na myśli § 2 tego przepisu, uznać zatem należało, że on właśnie, obok art. 424 1 § 1 kpc stał się podstawą skarżonego rozstrzygnięcia. W pierwszym rzędzie należy odnieść się do twierdzeń apelującej, co do naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 417