Sygn. akt I ACa 1560/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2017 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Alicja Myszkowska Sędziowie: SA Anna Beniak (spr.) del. SO Krzysztof Kacprzak Protokolant: stażysta Paulina Działońska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa N. K., M. S. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) w O. o uchylenie uchwały na skutek apelacji powodów N. K. i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt II C 196/15
(2a). O treści uchwały, która została podjęta z udziałem głosów zebranych indywidualnie, każdy właściciel lokalu powinien być powiadomiony na piśmie (§ 3). Jak wynika z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego pozwana Wspólnota, wbrew twierdzeniom strony powodowej, dokonała prawidłowego zawiadomienia o zebraniu zaplanowanym na dzień 29 grudnia 2014 roku, a następnie poinformowała właścicieli lokali o treści podjętej uchwały. Podjętą przez członków wspólnoty w dniu 7 maja 2009 roku uchwałę nr 1/09, zgodnie z którą wszelka korespondencja skierowana do właścicieli lokali, w tym zawiadomienia, wezwania i monity, jest komisyjnie dostarczana do skrzynek pocztowych. Jak wykazało postępowanie dowodowe każdy z właścicieli na piśmie otrzymał powiadomienie o terminie zebrania, przynajmniej na tydzień wcześniej, zgodnie z dyspozycją art. 32 ustawy o własności lokali. W zawiadomieniu zawarto informację o dniu, godzinie, miejscu i porządku obrad. Członkowie zarządu nie tylko komisyjnie przekazywali zawiadomienia o zabraniu do skrzynek pocztowych mieszkańców, ale umieścili informację na tablicach na klatkach schodowych. Głosowanie odbyło się częściowo na zebraniu, a częściowo w drodze indywidualnego zbierania głosów. Właściciele lokali mieli możliwość zapoznania się z treścią proponowanej uchwały. Także już po jej podjęciu, członkowie Zarządu, komisyjnie, w oparciu o podjętą przez Wspólnotę w dniu 7 maja 2009 roku uchwałę, zgodnie z art. 23 § 3 ustawy o własności lokali, poinformowali na piśmie właścicieli lokali o treści podjętej uchwały nr 11/
- O naruszeniu przez uchwałę zasad prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub naruszenia interesów właścicieli lokali w inny sposób, możemy mówić, jeżeli uchwała jest z osobistego lub gospodarczego punktu widzenia dla skarżących niekorzystna, ewentualnie ma na celu pokrzywdzenie członka wspólnoty. Uchwała mająca na celu pokrzywdzenie członka wspólnoty oznacza wadliwe działanie zebrania właścicieli lokali prowadzące do uzyskania przez określonych członków lub grupę członków korzyści kosztem innego członka lub członków. Uchwała zebrania właścicieli lokali może być uznana za krzywdzącą wówczas, gdy cel pokrzywdzenia istniał w czasie podejmowania uchwały, jak i wtedy, gdy treść uchwały spowodowała, że jej wykonanie doprowadziło do pokrzywdzenia właściciela lokalu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 października 2012 r. w sprawie I ACa 507/12, LEX nr 1237864). Naruszenie interesu właściciela lokalu w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy stanowi kategorię obiektywną, ocenianą m.in. w świetle zasad współżycia społecznego. Nie może być przyczyną uchylenia uchwały okoliczność, że jeden z członków wspólnoty ponosi większe koszty niż dotychczas, trzeba jeszcze wykazać, że ponoszone do tej pory koszty były wystarczające dla celów utrzymania wspólnej nieruchomości, zaś koszty wynikające ze skarżonej uchwały są wygórowane w stosunku do potrzeb wspólnoty (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2013 roku, sygn. akt VI ACa 1727/12, Lex nr 1362976). W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie żadna z powołanych okoliczności nie zaistniała, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zaskarżona uchwała narusza interesy właścicieli lokali. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że członkowie Wspólnoty podjęli uchwałę o zmianie zasad dokonywania rozliczeń za energię cieplną w oparciu o rzeczywiste zużycie, kilowatogodziny i metry, albowiem wskazania zamontowanych mierników ciepła nie były wiarygodne. Nie posiadały one legalizacji, niektóre nie funkcjonowały prawidłowo, wspólnota nie mogła stwierdzić, ile energii cieplnej zużywają poszczególni jej członkowie. Obecnie opłaty za energię cieplną są niższe, niż przed zmianą sposobu naliczania opłat za jej zużycie. Strona powodowa, poza ogólnikowymi zarzutami z pozwu, nie wykazała, aby zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób naruszała interesy członków wspólnoty oraz na czym owo naruszenie interesów miałoby polegać. Jedyny skonkretyzowany zarzut dotyczył braku powiadomień o treści uchwał, który Sąd pierwszej instancji uznał za chybiony. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona powodowa, tj. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.. Powodowie zaskarżyli wyrok w całości i wnieśli o jego uchylenie oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 25 ust. 1 i 1a ustawy o własności lokali przez przyjęcie, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem i nie narusza interesów powodów;
- art. 23 w/w ustawy przez przyjęcie, za prawidłowy tryb uchwalenia uchwały w drodze częściowego indywidualnego zbierania głosów;
- art. 32 w/w ustawy przez uznanie, że mieszkańcy wspólnoty w tym i powodowie zostali prawidłowo powiadomieni o zebraniu, na którym podjęto zaskarżaną uchwałę. W treści uzasadnienia apelacji, strona skarżąca podniosła, że wyrok Sądu pierwszej instancji jest błędny i odbiega od zebranego materiału dowodowego w szczególności w postaci dowodów z zeznań stron i świadków a także dokumentacji z innych spraw sądowych, których akta były załączone do niniejszej sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Sąd Apelacyjny podziela w całości szczegółowo poczynione ustalenia faktyczne i rozważania jurydyczne Sądu Okręgowego dokonane w niniejszej sprawie. Podnoszone zaś przez stronę skarżącą zarzuty uznać należało za nietrafne. Na wstępie zauważyć należy, że powodowie nie zgłosili żadnego zarzutu naruszenia prawa procesowego. W treści apelacji podnieśli wprawdzie, że wyrok jest błędny i odbiega od zebranego w spawie materiału dowodowego w szczególności w postaci zeznań stron i świadków, a także dokumentacji z innych spraw sądowych, ale nie zakwestionowali w istocie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, powołując się li tylko na naruszenia prawa materialnego. Wobec tego Sąd drugiej instancji uznał, że Sąd pierwszej instancji, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, ustalił wszystkie istotne dla niniejszej sprawy okoliczności, które znajdowały odzwierciedlenie w zaoferowanym przez strony materiale dowodowym i przyjął je za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Rozważając zarzuty naruszenia prawa materialnego w pierwszym rzędzie należy wskazać, że ustawodawca w przepisie art. 25 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2015 r.., poz. 1892), w sposób szczególny uregulował kwestię zaskarżania uchwał wspólnot mieszkaniowych. Stosownie bowiem do treści przywołanego przepisu właściciel lokalu może zaskarżyć do Sądu uchwałę z uwagi na jej niezgodność z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Zaskarżenie uchwały w trybie ustawy o własności lokali powoduje, że sąd orzekający bada zarówno zgodność uchwały z przepisami prawa, jak i umową właścicieli lokali. Niezgodność z prawem uchwały zaskarżonej w trybie ustawy o własności lokali może polegać zarówno na kolizji treści uchwały z przepisami prawa, jak i na naruszeniu przepisów postępowania określających tryb podejmowania uchwał we wspólnocie mieszkaniowej. Wytaczając powództwo, strona powodowa może zatem czynić zarzuty merytorycznej lub formalnej sprzeczności zaskarżonej uchwały z przepisami prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 23 ustawy o własności lokali uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos. Jeżeli suma udziałów w nieruchomości wspólnej nie jest równa 1 albo większość udziałów należy do jednego właściciela bądź gdy obydwa te warunki spełnione są łącznie, głosowanie według zasady, że na każdego właściciela przypada jeden głos, wprowadza się na każde żądanie właścicieli lokali posiadających łącznie co najmniej 1/5 udziałów w nieruchomości wspólnej. Jeżeli lokal jest przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych, współwłaściciele celem oddania głosu przypadającego na ich lokal w głosowaniu prowadzonym według zasady, że na każdego właściciela przypada jeden głos, obowiązani są ustanowić w formie pisemnej pełnomocnika. Ustanowienia pełnomocnika współwłaściciele lokalu dokonują większością głosów liczoną według wielkości udziałów we współwłasności lokalu. O treści uchwały, która została podjęta z udziałem głosów zebranych indywidualnie, każdy właściciel lokalu powinien zostać powiadomiony na piśmie. Zaskarżona uchwała nr 11/2014 została podjęta częściowo na zebraniu członków wspólnoty w dniu 29 grudnia 2014 roku, a częściowo w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd i dotyczyła zmiany zasad rozliczania kosztów i opłat za centralne ogrzewanie i ciepłą wodę. Nie mógł odnieść oczekiwanego skutku zarzut nieprawidłowego powiadomienia powodów o terminie zebrania. Paragraf 26 ustęp 5 statutu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w O. stanowi, że o zebraniu Zarząd zawiadamia każdego właściciela na piśmie przynajmniej na 7 dni przed terminem zebrania. W zawiadomieniu należy podać termin, miejsce i porządek obrad. Wraz z zawiadomieniem Zarząd dostarcza każdemu właścicielowi projekty uchwał, które będą przedmiot głosowań. Stosownie zaś do treści uchwały nr 1/09 podjętej na Walnym Zgromadzeniu w dniu 7 maja 2009 roku wszelka korespondencja skierowana do właścicieli, w tym zawiadomienia, wezwania i monity będą dostarczane do skrzynek pocztowych komisyjnie. W niniejszej sprawie strona pozwana wykazała, że dokonała zawiadomienia o terminie zebrania w sposób ustalony we Wspólnocie. Strona powodowa nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów, które świadczyłyby o niedotrzymaniu wymagań formalnych w sposobie zawiadomienia. Każdy z właścicieli otrzymał na piśmie powiadomienie o terminie zebrania przynajmniej na 7 dni wcześniej, w którego treści zawarta była informacja o miejscu, terminie i porządku obrad (k 57). Członkowie zarządu poza przekazaniem komisyjnym zawiadomienia o zebraniu do skrzynek pocztowych, umieścili również informację w tym przedmiocie na tablicach na klatkach schodowych, co zresztą przyznał podczas zeznań na rozprawie w dniu 2 września 2015 roku G. K. (k 93 odwr.). Nie można także zgodzić się ze stroną skarżącą, jakoby podjęcie uchwały częściowo na zebraniu, a częściowo w drodze ich indywidualnego zbierania było nieprawidłowe. Jak wynika z treści przytoczonego wyżej art. 23 ustawy o własności lokali sam ustawodawca dopuszcza obie formy oddawania głosów, czyniąc to w sposób równorzędny. Taki sposób podejmowania uchwał wynika także wprost z treści § 23 statutu Wspólnoty. Jak wynika natomiast z protokołu z dnia 16 stycznia 2015 roku powodowie zostali prawidłowo powiadomieni o podjętej uchwale w drodze komisyjnego przekazania do wszystkich skrzynek pocztowych uchwały nr 11/2014 i 12/2014, co potwierdza wytoczenie przez nich powództwa w terminie ustawowym (13 lutego 2015 roku – data nadania pozwu w polskim urzędzie pocztowym). Nie mają również racji powodowie o ile kwestionują prawidłowość zaprzestania zbierania dalszych głosów po uzyskaniu większości 50 % głosów. Argument ten jest o tyle nietrafiony, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla wyniku głosowania. Nawet gdyby reszta głosów została zebrana i byłyby one przeciwne to i tak, uchwała zostałaby podjęta wobec uzyskania większości 53% głosów. Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut powodów jakoby podjęta uchwała naruszała zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub interesy właścicieli lokali. Strona powodowa poza gołosłownymi twierdzeniami, że uchwała jest krzywdząca nie wykazała, aby rzeczywiście w jakikolwiek sposób naruszała ona interesy członków wspólnoty i na czym to naruszenie miałoby polegać. Przeprowadzona zaś przez Sąd Okręgowy analiza nie pozostawia wątpliwości, że w realiach sprawy nie można mówić o pokrzywdzeniu właścicieli. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że opłata za dostarczone CO do lokalu naliczane będzie miesięcznie według poniesionych faktycznie kosztów, czyli zużytej energii elektrycznej. Kwota wynikająca z rachunku za prąd za dany miesiąc zostanie podzielona na powierzchnie lokali. Opłata za dostarczone (...) do lokalu naliczana będzie miesięcznie według wskazań wodomierzy znajdujących się w lokalach. W. M. zeznał, że opłaty są teraz niższe. Wcześniej opłata wynosiła 2,71 złotych, a aktualnie opłata za CO i podgrzanie wody i części wspólnych wyniosła 2,40 złotych. Teraz każdy jest rozliczny w ten sam sposób, wszyscy członkowie są zadowoleni z takiego sposobu rozliczeń i wszystko prawidłowo funkcjonuje (k 188). Z tych wszystkich względów, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację strony powodowej, jako bezzasadną, zaś o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust. 1 pkt 1, § 5 i 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 461).