Sygn. akt I ACa 375/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Dariusz Kłodnicki (spr.) Sędziowie: SSA Małgorzata Bohun SSO del. Piotr Jarmundowicz Protokolant: Beata Grzybowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa D. B. przeciwko (...) S.A. we W. o stwierdzenie nieważności uchwały ewentualnie o uchylenie uchwały na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt X GC 647/14 1. oddala apelację; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 270 zł kosztów postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4.11.2015 r. (sygn. akt X GC 647/14), Sąd Okręgowy we Wrocławiu z powództwa D. B. stwierdził nieważność uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki (...) S.A. we W. podjętej w dniu 23.09.2014 r. pod numerem 17, w przedmiocie wyrażenia zgody dla zarządu na zawarcie przez spółkę z członkami rady nadzorczej umów objęcia obligacji (pkt I); oddalił powództwo V. B. (pkt II); zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda D. B. kwotę 2.377 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III); nie obciążył powódki V. B. obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej (pkt IV). Podstawą jego wydania były następujące ustalenia faktyczne. Powodowie D. B. i V. B. są wspólnikami spółki cywilnej działającej pod firmą (...), B.. Strona pozwana (...) S.A. we W. uczestniczy w ramach alternatywnego systemu obrotu organizowanego przez Giełdę (...) S.A. w W. o nazwie N.. Obligacje pozwanej spółki notowane są w ramach alternatywnego systemu obrotu na rynku prowadzonym przez Giełdę (...) S.A. w W. o nazwie C.. Kapitał zakładowy pozwanej spółki wynosi 7.500.000 zł i dzieli się na 15.000.000 akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 0,50 zł. Każda akcja uprawnia do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. Po Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy z dnia 4.06.2014 r. (...) S a.r.l. zbyła należące do niej akcje (8.091.664 akcji stanowiących 53,94 % w kapitale zakładowym) na rzecz J. T., zaś (...) zbyła należące do niej akcje (3.146.133 akcji stanowiących 20,97 % w kapitale zakładowym) na rzecz A. U.. W tym czasie do powoda D. B. należało 50 akcji pozwanej spółki. Powodowie, jako wspólnicy spółki cywilnej, do dnia 10.08.2014 r. nie zostali zarejestrowani do uczestnictwa w Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy zwołanym na dzień 26.08. 2014 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, które rozpoczęło się w dniu 26.08.2014 r. było przerywane i odbywało się w dniach: 26 i 28.08.; 10, 12, 16, 19 i 23.09.2014 r. Uczestniczyli w nim następujący akcjonariusze: - powód osobiście, reprezentowany również przez pełnomocnika – W. G., - powodowie jako wspólnicy spółki cywilnej, reprezentowani przez wspólnego przedstawiciela w osobie powoda, - A. U., reprezentowana przez pełnomocnika – członka rady nadzorczej J. O., - J. T., reprezentowany przez pełnomocnika – M. D., - M. T., posiadacz 242.368 akcji, reprezentowany przez pełnomocnika – członka rady nadzorczej J. U.. Od dnia 10.09.2014 r. jako pełnomocnik powodów, działających jako wspólnicy spółki cywilnej, w Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy uczestniczył także A. D.. W dniu 23.09.2014 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej spółki podjęło uchwałę nr 17 o następującej treści: „Na podstawie art. 393 k.s.h. w zw. z § 24 Statutu Spółki Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki (...) S.A. uchwała, co następuje: § 1 1. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie działając na podstawie art. 15 § 1 kodeksu spółek handlowych upoważnia zarząd Spółki do zawarcia z członkiem lub członkami Rady Nadzorczej Spółki umowy lub umów, przedmiotem których jest objęcie przez te osoby obligacji emitowanych przez spółkę. 2. Warunki emisji obligacji, a także postanowienia umów objęcia obligacji zawieranych przez Spółkę z członkiem Rady Nadzorczej będą odpowiadać warunkom rynkowym, tj. nie będą w szczególności odbiegać od innych tego rodzaju umów zawieranych przez Spółkę i będą zgodne z właściwymi postanowieniami uchwał Rady Nadzorczej wyrażającymi zgodę na emisję obligacji określonych serii. 3. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie ustala górny limit w kwocie nie przekraczającej 10.000.000 (dziesięć milionów) PLN, w ramach którego zarząd uprawniony jest do zawierania umów objęcia obligacji z członkami Rady Nadzorczej Spółki. 4. Upoważnienie, o którym mowa w niniejszym paragrafie udzielane jest dla zarządu Spółki na okres 1 roku, tj. do odbycia Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2014. § 2 Uchwała wchodzi w życie z chwilą jej podpisania”. Nad powyższą uchwałą głosowali posiadacze 11.480.763 akcji, stanowiących 76,54 % kapitału zakładowego spółki. Za podjęciem uchwały głosowali M. T., A. U. i J. T. – posiadacze 11.480.696 akcji. Pełnomocnik powoda – W. G. głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. Przeciwko uchwale głosował także pełnomocnik powodów, jako wspólników spółki cywilnej, A. D., a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. W dniu 9.02.2015 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy pozwanej spółki podjęło nową uchwałę nr 4 o wyrażeniu zgody dla zarządu na zawarcie przez spółkę umów objęcia obligacji z członkami rady nadzorczej, o innej treści niż podjęta w tym samym przedmiocie uchwała z dnia 23.09.2014 r. W dniu 26.05.2015 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy pozwanej spółki podjęło uchwałę o uchyleniu uchwały nr 17 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 23.09.2014 r. Jeden z członków rady nadzorczej - T. U. był w okresie od dnia 6.06.2004 r. do dnia 31.10.2006 r. członkiem zarządu (...) Sp. z o.o. Od dnia 8.02.2011 r. jest członkiem rady nadzorczej pozwanej spółki. W okresie od dnia 15.05.2009 r. do dnia 8.10.2013 r. był zaś członkiem rady nadzorczej (...). A. U. w okresie od dnia 27.05.2004 r. do dnia 5.01.2007 r. była członkiem rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. J. T. był członkiem rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. w okresie od dnia 27.05.2004 r. do dnia 6.08.2004 r. oraz jest nim począwszy od dnia 5.01.2007 r. Począwszy od dnia 24.01.2013 r. jest także członkiem rady nadzorczej (...) S.A. W okresie od dnia 8.02.2011 r. do dnia 30.07.2013 r. był członkiem rady nadzorczej pozwanej spółki, a w okresie od dnia 15.05.2009 r. do dnia 8.10.2013 r. był członkiem rady nadzorczej (...). Natomiast począwszy od dnia 22.01.2003 r. jest także członkiem rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. M. T. był wiceprezesem zarządu (...) Sp. z o.o. w okresie od dnia 6.08.2004 r. do dnia 12.10.2006 r. Począwszy od dnia 22.08.2011 r. jest członkiem zarządu (...) Sp. z o.o., a począwszy od dnia 3.11.2011 r. jest prezesem zarządu pozwanej spółki. W okresie od dnia 18.10.2012 r. do dnia 23.04.2012 r. był członkiem rady nadzorczej oddelegowanym do zarządu w (...) Sp. z o.o. oraz (...) S.A., a począwszy od dnia 23.04.2012 r. jest prezesem zarządu (...) S.A. Od dnia 16.06.2010 r. jest członkiem rady nadzorczej (...), a od dnia 22.03.2003 r. jest członkiem rady nadzorczej (...) Sp. z o.o. J. O. od dnia 30.07.2013 r. jest członkiem rady nadzorczej pozwanej spółki, a od dnia 23.04.2013 r. jest członkiem rady nadzorczej (...) SA. W dniu 25.07.2014 r. na stronie internetowej pozwanej spółki pojawiły się informacje o tym, że (...) S a.r.l. zbyła należące do niej akcje na rzecz J. T., zaś (...) a.r.l. zbyła należące do niej akcje na rzecz A. U.. Informacje obejmowały liczbę zbytych akcji i ich procentowy udział w kapitale zakładowym spółki. W ogłoszeniu o zwołaniu na dzień 26.08.2014 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy pozwanej spółki wskazano dzień 8.08.2014 r. jako dzień rejestracji uczestnictwa. W dniu 22.08.2014 r. o godzinie 15.35 (...) S.A. wydał zaświadczenie, że spółka cywilna (...) była w dniu 10.08.2014 r. posiadaczem 17 akcji zwykłych na okaziciela pozwanej spółki o kodzie (...), i posiada je nieprzerwanie do momentu wystawienia zaświadczenia. W zaświadczeniu stwierdzono, że zostało ono wystawione celem potwierdzenia stanu posiadania na dzień rejestracji uczestnictwa w Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu pozwanej spółki zwołanym na dzień 26.08.2014 r. Akcjonariusze M. T., A. U. i J. T. nie działali w porozumieniu, co do nabycia akcji pozwanej spółki, zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy pozwanej spółki, bądź prowadzenia trwałej polityki wobec pozwanej spółki. W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy za trafny uznał zarzut strony pozwanej, że powodowie – jako akcjonariusze pozwanej spółki z racji posiadanych przez nich akcji w ramach prowadzonej działalności w formie spółki cywilnej, nie powinni zostać dopuszczeni do udziału w Zgromadzeniu, na którym została podjęta sporna uchwała, bowiem do dnia rejestracji nie złożyli dokumentów akcji, bądź odpowiedniego zaświadczenia na dowód ich złożenia, o którym mowa w art. 406 3 § 1 k.s.h., jak również nie zostało wydane na ich rzecz imienne zaświadczenie o prawie uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, o którym mowa w art. 406 3 § 2 k.s.h. Tym samym ocenił, że powodowie – jako wspólnicy spółki cywilnej nie posiadali legitymacji czynnej do wytoczenia niniejszego powództwa. Uznał zarazem, że prawo do wytoczenia niniejszego powództwa przysługiwało powodowi, który samodzielnie był posiadaczem akcji na okaziciela, głosował przeciwko spornej uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. Dokonując oceny zaistnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie jej nieważności, Sąd Okręgowy w pierwszym rzędzie zwrócił uwagę, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby głosujący za podjęciem tej uchwały akcjonariusze działali na podstawie pisemnego lub ustnego porozumienia dotyczącego nabywania akcji spółki publicznej lub zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu lub prowadzenia trwałej polityki wobec spółki, co w wypadku jego nieujawnienia skutkowałoby niedopuszczalnością wykonywania przez nich prawa głosu. Za prawnie dopuszczalne uznał także to, że pełnomocnikami głosujących w zgromadzeniu akcjonariuszy byli członkowie rady nadzorczej. Zdaniem Sądu Okręgowego, pozbawiony znaczenia dla rozstrzygnięcia był również fakt, że w dniu 26.05.2015 r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy pozwanej spółki podjęło uchwałę o uchyleniu zaskarżonej uchwały. Za trafny natomiast uznał zarzut powoda, że zgoda walnego zgromadzenia na zawarcie przez spółkę umowy z członkiem jej rady nadzorczej nie może mieć charakteru blankietowego, lecz powinna dokładnie określać warunki umowy, której ona dotyczy. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie spełnia tego wymagania, odwołując się do nieostrych i bliżej niesprecyzowanych pojęć jak „warunki rynkowe”, czy „właściwe postanowienia uchwał rady nadzorczej”. Ponadto ustalenie górnego limitu umów na kwotę 10.000.000 zł dawałoby niedopuszczalną w takiej sytuacji swobodę w określeniu warunków umowy przez zarząd. Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę, że zaskarżona uchwała miała mieć charakter zgody, o której mowa w art. 15 § 1 k.s.h., co wynika wprost z jej treści, a zatem nie ma znaczenia, czy w tym wypadku faktycznie była ona potrzebna. Istotnym pozostawało natomiast to, że była ona sprzeczna z powyższą regulacją, a tym samym żądanie powoda o stwierdzenie jej nieważności uznał za uzasadniony. Z kolei powództwo V. B. oddalił wobec braku jej legitymacji czynnej. O kosztach procesu między powodem, a stroną pozwaną Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., natomiast w przypadku powódki na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej. Strona pozwana zaskarżyła niniejszy wyrok w zakresie punktu I oraz III i IV, zarzucając Sądowi Okręgowemu, że przy jego wydaniu w tym zakresie dopuścił się: I. mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.