k.c. Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich rodzajów sprzedaży: konsumenckiej, handlowej i w obrocie powszechnym. Wyrażona w art.
definicja wady fizycznej jest ujęta elastycznie, obejmując każdy przypadek niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. Umowa w rozumieniu tego przepisu musi być rozumiana szeroko. Obejmuje zarówno treść umowy określoną na podstawie art. 65 k.c., jak i elementy kształtujące treść stosunku prawnego sprzedaży na podstawie art. 56 k.c. (np. obowiązek wydania wraz z rzeczą jej przynależności – art. 52, dokumentów i instrukcji – art. 546 § 2, i innych elementów wyposażenia – art. 546 1 § 5). Zgodnie z art.
k.c., w szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli: 1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia; 2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór; 3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia; 4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. W uregulowaniu kodeksowym do 24.12.2014 r. analogicznie określona wada rzeczy sprzedanej wiązała się z faktem, że powodowała ona zmniejszenie wartości lub użyteczności rzeczy ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy. Ogólną zasadą jest, że dostarczona przez sprzedawcę kupującemu rzecz powinna odpowiadać treści umowy stąd też w razie wątpliwości należy brać pod uwagę cel umowy ( art. 66 k.c.). Nie jest możliwe zrealizowanie uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne, jeśli sprzedawca dostarczył kupującemu inną rzecz, niż to wynikało z umowy ( aliud pro alio); konkretne zdarzenie oceniane będzie wtedy przy zastosowaniu ogólnych przepisów o braku wykonania zobowiązań, nie da się także wykluczyć zastosowania przepisów regulujących błąd. Istotnym spostrzeżeniem wynikającym z oceny uregulowania kodeksowego jest to, że wada fizyczna musi powstać niejako "wewnątrz" nabytej rzeczy, nie może wynikać z jej używania (tak W.J. Katner, w: S. Włodyka (red.), Prawo umów, s. 716). W konsekwencji podstawowym elementem ustalenia w tym kontekście – zgodnie z art. 566 § 1 k.c. w postaci sprzed wejścia w życie KonsU – iż występują wady fizyczne, była ocena wartości (wartość handlowa) i użyteczności (cechy użytkowe związane z korzystaniem z rzeczy) rzeczy dla kupującego (s. 715; J. Skąpski w: SPC, t. 3, cz. 2, s. 127; wyr. SN z 9.3.2006 r., I CSK 147/05, OSG 2008, Nr 4, poz. 28). W aktualnym stanie oba te parametry zastąpione zostały określeniem bardziej ogólnym, jakim są "właściwości" rzeczy. Wada fizyczna wystąpi także wtedy, kiedy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego – w tym przedstawiając próbkę lub wzór. Zmiana polega na objęciu tym samym skutkiem także przedstawienia przez sprzedawcę próbki lub wzoru oraz zaostrzenia odpowiedzialności sprzedawcy w stosunku do kupującego konsumenta w art.
– wtedy bowiem na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej, oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent. Przyjmuje się, że zapewnienie o braku wad jest w tym sensie zapewnieniem dalej idącym, że należy wiązać je ze skutkami przewidzianymi przez art. 564 k.c.. Wada fizyczna występuje wtedy, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, lub rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym (art. 556 § 1 k.c. – w stanie prawnym do 24.12.2014 r.; obecnie – art.
Decyduje zatem kryterium funkcjonalne, obejmujące przeznaczenie rzeczy i jej użyteczność, a nie kryterium normatywno-techniczne (wyrok Sądu Najwyższego z 9.3.2006 r., I CSK 147/05, OSG 2008, Nr 4, poz. 28). Zgodność z normą administracyjną dotyczącą produktu nie może przesądzać automatycznie o braku wady produktu (wyrok Sądu Najwyższego z 20.5.1997 r., II CKN 115/97, MoP 2001, Nr 7, s. 419). Dla zwolnienia sprzedawcy od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady nie wystarczy, że kupujący mógł – przy dołożeniu należytej staranności – wadę zauważyć. Sprzedawca bowiem odpowiada także za wady jawne, jeśli nie były kupującemu znane. W art. 354 k.c. mieści się także obowiązek lojalności sprzedawcy wobec kupującego, który winien w szczególności przejawiać się w przedstawieniu drugiej stronie, niebędącej fachowcem w danej dziedzinie, rzeczywistego stanu sprzedawanej rzeczy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 26.1.1994 r., I ACr 640/94, Wok. 1994, Nr 11, s. 48). Istotne są tu także te elementy umowy, które nie mają bezpośredniego znaczenia normatywnego i nie kształtują zobowiązania sprzedawcy, a jedynie – co częstsze w przypadku sprzedaży rzeczy oznaczonych co do tożsamości – wyrażają wiedzę albo wyobrażenie stron na temat właściwości fizycznych rzeczy. W niniejszej sprawie powód zawarł umowę sprzedaży krowy, która miała być cielna. W przypadku umów sprzedaży zawieranych z konsumentami po dniu 25 grudnia 2014 roku znajdują zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. W myśl art. 556 k.c. sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy oraz jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Przepisy kodeksu cywilnego określają uprawnienia kupującego w przypadku stwierdzenia wady prawnej lub fizycznej zakupionego towaru (art. 560 i nast. k.c.). Przede wszystkim zatem kupujący może żądać żeby sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymienił rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunął. Sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia żądaniu kupującego, jeżeli doprowadzenie do zgodności z umową sprzedaży towaru wadliwego w sposób wybrany przez klienta jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów. Jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia. Jeżeli zakupiona rzecz ma wady, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, w szczególności w sytuacji gdy rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej kupujący może złożyć w ciągu roku licząc od dnia stwierdzenia wady (art. 568 k.c.) Na podstawie zeznań świadka S. M., który badał krowę bezpośrednio po jej kupieniu przez powoda i opinii biegłego weterynarza W. G. Sąd ustalił, że krowa kupiona przez powoda nie była cielna, pomimo zapewnień pozwanego. Brak cielności krowy jest istotną wadą, uprawniającą powoda od odstąpienia od umowy. J. N. takie oświadczenie złożył w ustawowym terminie, bo już 30 stycznia 2015 r., jednakże pozwany odmówił odebrania krowy i zwrotu ceny jej nabycia. Wobec spełnienia przytoczonych wyżej przesłanek, w niniejszej sprawie powód był uprawniony, zgodnie z art. 560 § 1 k.c., do odstąpienia od umowy. Pozwany dostarczył bowiem powodowi krowę, która pomimo zapewnień nie była cielna, co było istotną wadą. W związku z powyższym powód miał prawo skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 560 k.c. i od umowy odstąpić. Powód takie oświadczenie złożył w ustawowym terminie. Jednakże pozwany nie odebrał krowy i nie zwrócił uzyskanej ze sprzedaży kwoty. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 494 k.c., Sąd zasądził dochodzoną pozwem należność na rzecz powoda od pozwanego bez odsetek, gdyż ich zasądzenia powód nie żądał. O kosztach procesu orzeczono na podstawie 98 § 1 i 3 k.p.c., statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu w odniesieniu do kosztów i zobowiązującego stronę przegrywającą do zwrotu kosztów postępowania stronie wygrywającej. Na koszty procesu poniesione przez powoda składały się: opłata sądowa w wysokości 225 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika adwokata w wysokości 600 zł ustalone na podstawie §6 pkt3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2015 poz 616) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Ponadto na koszty wchodzi wynagrodzenie biegłego w kwocie 1831,06 zł, które tylko w zakresie 500 zł zostało pokryte z zaliczki wpłaconej przez wnioskującego o przeprowadzenie tego dowodu pozwanego, a w pozostałym zakresie zostało pokryte z sum budżetowych. Zgodnie z art. 83 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010r. nr 90 poz. 594 z późn. zm.) jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa. Dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia przez sąd z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę. Na podstawie art 83 ust. 2 ustawy w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Na podstawie art. 113 ust 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.10.90.594 j.t.). Ze względu na wynik postępowania Sąd obciążył pozwanego kosztami sądowymi związanymi ze sporządzeniem opinii przez biegłego nakazując ścignąć od niego ma rzecz Skarbu Państwa kwotę 1331,06 zł tytułem zwrotu sum budżetowych. Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku. (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.