I Ns 1229/14

(1)z udziałem K. Z., A. S., K. B., K. C., A. M.

(1), G. P., A. C., U. M., M. K.

(1), B. B.

(1), B. K.

(1)o dział spadku po R. Z. wraz z podziałem majątku wspólnego oraz częściowy dział spadku po D. M.

(1)postanawia 1. dokonać podziału majątku wspólnego R. Z. i K. Z. oraz działu spadku po R. Z., zmarłej dnia 18 sierpnia 2010 r. w O., do którego prawa zostały stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie, X Wydziału Cywilnego z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie X Ns 666/10 oraz częściowego działu spadku po D. M.

(1)zmarłej dnia 15 maja 2012 r. w O., do którego prawa zostały stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie, X Wydziału Cywilnego z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie X Ns 991/14 , w skład których to spadków wchodzą:

1. a)udział w wysokości ½ części w prawie własności lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...), dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW (...) wraz z połową udziału w wysokości (...) w częściach wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących do wyłącznego użytku właścicieli wydzielonych lokali, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW (...) o wartości 92.910 zł;
2. b)½ środków zgromadzonych na rachunkach bankowych o numerach (...) w wysokości 74,99 zł, (...) w wysokości 20,87 zł;
3. c)½ oszczędności pobranych przez uczestnika K. Z. z rachunków bankowych w wysokości 15.134,99 zł;
4. d)udział w wysokości ½ w prawie do działki ogrodniczej nr (...) w Rodzinnych (...) Na (...) o wartości 2.000 zł;
5. e)udział w wysokości ½ w prawie własności samochodu osobowego marki F. (...) o nr rej. (...) o wartości 2.000 zł; w ten sposób, że wszystkie składniki wymienione w punkcie 1 lit. a-e przyznać na własność K. Z.; 2. ustalić, że dodatkowo w skład spadku po D. M.

(1)wchodzą środki zgromadzone na rachunku bankowym o numerze (...) w wysokości 350,23 zł i środki te przyznać I. Z.

(1)i K. C. po połowie; 3. zasądzić od K. Z. na rzecz: a) I. Z.

(1)kwotę 26.387,72 zł;

1. b)K. C. kwotę 26.387,72 zł;
2. c)A. M.

(1)kwotę 10.555,07 zł;

1. d)G. S. kwotę 5.277,54 zł;
2. e)A. S. kwotę 5.277,54 zł;
3. f)K. B. kwotę 10.555,07 zł;
4. g)A. M.

(2)kwotę 5.277,54 zł;

1. h)U. M. kwotę 5.277,54 zł;
2. i)M. K.

(1)kwotę 3.518,36 zł; j) B. B.

(1)kwotę 3.518,36 zł; k) B. K.

(1)kwotę 3.518,36 zł; tytułem spłat oraz rozliczenia długów spadkowych płatnych w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 4. Zasądzić od I. Z.

(1)na rzecz: a) A. M.

(1)kwotę 17,51 zł;

1. b)G. S. kwotę 8,76 zł;
2. c)A. S. kwotę 8,76 zł;
3. d)K. B. kwotę 17,51 zł;
4. e)A. M.

(2)kwotę 8,76 zł; ;

1. f)U. M. kwotę 8,76 zł;
2. g)M. K.

(1)kwotę 5,84 zł; h) B. B.

(1)kwotę 5,84 zł; i) B. K.

(1)kwotę 5,84 zł; tytułem spłat; 5. Zasądzić od K. C. na rzecz: a) A. M.

(1)kwotę 17,51 zł;

1. b)G. S. kwotę 8,76 zł;
2. c)A. S. kwotę 8,76 zł;
3. d)K. B. kwotę 17,51 zł;
4. e)A. M.

(2)kwotę 8,76 zł; ;

1. f)U. M. kwotę 8,76 zł;
2. g)M. K.

(1)kwotę 5,84 zł; h) B. B.

(1)kwotę 5,84 zł; i) B. K.

(1)kwotę 5,84 zł; tytułem spłat;

1. koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie;
2. nie obciążać wnioskodawczyni i uczestników kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa. SSR Katarzyna Błesińska-Kozłowska Sygn. akt I Ns 1229/14 UZASADNIENIE Wnioskodawcy L. D.

(1)i I. Z.

(2)wnieśli o zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość numer 127, położonego w województwie (...), powiecie (...), mieście O. przy ul. (...) o pow. 57,9 m2, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) wraz z udziałem (...) w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi Księgę Wieczystą KW Nr (...) poprzez przyznanie jej na wyłączną własność uczestnikowi postępowania K. Z. z zasądzeniem kwoty po 51.250 zł na rzecz każdego z wnioskodawców (k. 2-4). Ostatecznie jednak wnioskodawcy wnieśli o ustalenie, że w skład spadku po zmarłej D. M.

(1)wchodzi udział wynoszący ½ w prawie własności przedmiotowej nieruchomości oraz o dokonanie działu spadku po D. M.

(1)poprzez przyznanie L. D.

(1)i I. Z.

(2)po udziale w wysokości ¼ w prawie własności opisanego lokalu mieszkalnego oraz po udziale w wysokości ¼ w udziale w nieruchomości wspólnej (k. 38). Ponadto wnioskodawcy wnieśli o ustalenie, że koszty postępowania strony ponoszą we własnym zakresie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podali, że wraz z uczestnikiem K. Z. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Wnioskodawcy posiadają po 1/4 udziału, zaś uczestnik 1/2 udziału we współwłasności tej nieruchomości. Wartość nieruchomości wnioskodawcy oszacowali na kwotę 205.000 zł. Uczestnik postępowania K. Z. w odpowiedzi na wniosek wskazał, iż wobec dotychczasowego niepodzielenia majątku wspólnego małżonków R. Z. i K. Z., niniejsze postępowanie winno być sprawą o podział majątku wspólnego małżonków K. Z. i R. Z. oraz dział spadku po D. M.

(1). Co do zasady wyraził zgodę na zaproponowany sposób zniesienia współwłasności, tj. przyznanie na jego rzecz wyłącznej własności lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w O.. Zakwestionował jednak wartość nieruchomości wskazaną przez wnioskodawców (205.000 zł), która w jego ocenie jest wartością zawyżoną. Podał, że wartość lokalu mieszkalnego powinna wynosić 180.000 zł i taką też wartość uczestnicy zgodnie określali w toku dotychczasowych negocjacji. Z uwagi na to, że wnioskodawca L. D.

(1)zmarł w trakcie postępowania, wnioskodawczyni I. Z.

(2)zmodyfikowała żądanie i wniosła o przyznanie na swoją rzecz udziału w ½ prawa własności lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład spadku po D. M.

(1), zaś na rzecz spadkobierców L. D.

(1), tj. J. D. oraz K. C. przyznanie po 15/120 udziału w ½ prawa własności przedmiotowego lokalu. Jednocześnie wniosła o ustalenie, że w skład masy spadku po D. M.

(1)dodatkowo wchodzi (k. 179-180): 1) ½ udziału w oszczędnościach ustalonych w toku postępowania, 2) ½ udziału prawa do działki ogrodniczej nr (...) w Rodzinnych O. Działkowym Na (...) pod O. o wartości 4.000 zł; 3) ½ udziału w prawie własności samochodu osobowego marki F. (...) o nr rej. (...) o wartości 4.000 zł. Pismem z dnia 14 lipca 2017 r. uczestnik Z. Z. wniósł o rozliczenie długu spadkowego w łącznej kwocie 6.590 zł (k. 272). W uzasadnieniu wskazał, że dopłacił do miejsca pod grób murowany w wysokości 1.860 zł. Koszt wykonania murowanego grobu oraz trumienki ekshumacyjnej wyniósł 4.730 zł (4.510 zł + 220 zł). Sąd ustalił, co następuje: Postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. X Ns 666/10 Sąd Rejonowy w Olsztynie stwierdził, że spadek po zmarłej dnia 18 sierpnia 2010 r. R. Z. nabyła na podstawie testamentu ustnego w całości córka D. M.

(1). R. Z. była w chwili śmierci zamężna z uczestnikiem K. Z.. Pozostawał z nią w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej i wobec powyższego majątek ich nie był dzielony. (bezsporne; postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w sprawie X Ns 666/10 SR w Olsztynie) W dniu 15 maja 2012 r. D. M.

(2)zmarła. Do chwili jej śmierci spadek po R. Z. nie został podzielony. (bezsporne) Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. X Ns 991/14 Sąd Rejonowy w Olsztynie stwierdził, że spadek po zmarłej D. M.

(1)nabyli: - siostra matki spadkodawczyni I. Z.

(2), z domu D. (córka F. i R.) – w 15/60 części spadku, - brat matki spadkodawczyni L. D.

(1)(syn F. i R.) – w 15/60 części spadku, - siostra ojca spadkodawczyni A. M.

(1), z domu M. (córka M. i W.) – w 6/60 części spadku, - córka siostry ojca spadkodawczyni G. P., z domu S. (córka A. T. i J.) – w 3/60 części spadku, - syn siostry ojca spadkodawczyni A. S. (syn A. T. i J.) – w 3/60 części spadku, - córka brata ojca spadkodawczyni E. B., z domu M. (córka S. i T.) – w 6/60 części spadku, - córka brata ojca spadkodawczyni A. M.

(2)z domu M. (córka R. J. i J.) – w 3/60 części spadku, - wnuczka brata ojca spadkodawczyni U. M. z domu M. (córka W. i H.) – w 3/60 części spadku, - córka brata ojca spadkodawczyni M. K.

(2)z domu M. (córka F. i W.) – w 2/60 części spadku, - córka brata ojca spadkodawczyni B. B.

(2)z domu M. (córka F. i W.) – w 2/60 części spadku, - córka brata ojca spadkodawczyni B. K.

(2)z domu M. (córka F. i W.) – w 2/60 części spadku, (dowód: postanowienie – k. 206) Dziedziczący po D. M.

(1)L. D.

(2)zmarł w dniu 27 marca 2016 r. Spadek po nim nabyła w całości jego córka K. C.. (dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie wydane w sprawie I Ns 440/16, k. 138) Z kolei dziedzicząca po D. M.

(1)E. B. zmarła w dniu 12 lipca 2014 r. Do spadku po niej został powołany jej mąż K. J. A. B.. (dowód: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie, sygn. akt I Ns 1431/14, k. 36) W skład majątku dorobkowego małżeńskiego K. Z. oraz zmarłej R. Z. wchodzi: 1) lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość numer 127, położony w województwie (...), powiecie (...), mieście O. przy ul. (...) o pow. 57,9 m2, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) wraz z udziałem (...) w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi Księgę Wieczystą KW Nr (...) o wartości 185.820 zł; 2) środki zgromadzone na rachunkach bankowych o numerach (...) w wysokości 149,97 zł, (...) w wysokości 41,74 zł; 3) oszczędności pobrane przez uczestnika K. Z. z rachunków bankowych w wysokości 30.269,97 zł; 4) prawo do działki ogrodniczej nr (...) w Rodzinnych (...) Na (...) o wartości 4.000 zł; 5) samochód osobowy marki F. (...) o nr rej. (...) o wartości 4.000 zł; 6) środki zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości 350,23 zł (częściowo bezsporne, opinia biegłego w sprawie I C 3261/16, przesłuchanie wnioskodawcy K. Z. – k. 259) K. Z. w dniu 1 lipca 2010 r. zlikwidował 18-miesięczną lokatę terminową Progresja nr (...). Środki zgromadzone na w/w lokacie w wysokości 25.000 zł wraz z odsetkami przekazał na rachunek bankowy swojej siostry M. S., albowiem środki pieniężne stanowiły jej własność. (dowód: przesłuchanie wnioskodawcy K. Z. – k. 259, informacja bankowa, k. 67) Zmarła D. M.

(1)sprzedała w dniu 21 sierpnia 2010 r. za cenę 80.000 zł należące do niej prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w O. przy ul. (...) na rzecz M. Z.. Kupujący w dniu 23 sierpnia 2010 r. dokonał zapłaty za lokal. (dowód: wypis aktu notarialnego z dnia 21.08.2010 r. – 217-220v., potwierdzenie wykonania przelewu – k. 246) Uczestnik Z. Z. poniósł koszt pochówku zmarłej żony R. Z. w łącznej wysokości 6.590 zł. Na kwotę tą złożyła się dopłata do miejsca pod grób murowany (1.860 zł) oraz koszt wykonania murowanego grobu i trumienki ekshumacyjnej (4.730 zł). Uczestnik uiścił koszty ze środków pieniężnych zgromadzonych w ramach majątku wspólnego jego i jego żony R. Z.. (dowód: faktura VAT (...) – k. 274, dowód wpłaty – k. 275, wniosek usług – k. 276, przesłuchanie uczestnika Z. Z. – k. 285) L. D.

(1)i I. Z.

(1)w dniu 7 maja 2013 r. pobrali z rachunku zmarłej D. M.

(1)kwotę 350,23 zł. Kwota ta przypadła każdemu z nich po połowie. (dowód: informacja banku, k. 96) Sąd zważył, co następuje: Wniosek o dział spadku zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, zarówno prywatnych jak i urzędowych. Dokumenty będące podstawą ustalenia stanu faktycznego nie były przez strony kwestionowane. Sąd oparł się również o zeznania świadków i dowód z zeznań stron, które w całości zostały uznane za wiarygodne i korespondujące z dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Skład i wartość składników w majątku spadkowego w istocie nie była sporna między stronami. Niniejsza sprawa początkowo wniesiona jako sprawa o zniesienie współwłasności, de facto jest sprawą o dział spadku po R. Z. i D. M.

(1). Druga z wymienionych spadkodawczyń odziedziczyła spadek po pierwszej z wymienionych i w zasadzie skład spadku po niej wyczerpywały składniki majątku odziedziczone po R. Z.. Dodatkowo sprawa niniejsza obejmowała również podział majątku wspólnego małżonków K. Z. i spadkodawczyni R. Z., albowiem do chwili śmierci spadkodawczyni między małżonkami trwała małżeńska wspólność ustawowa i nie wobec powyższego nie dokonywali oni podziału swojego majątku. Zgodnie z art. 1037 § 1 k.c., dział spadku może nastąpić w szczególności na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek spadkobierców. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do działu spadku stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 w zw. z art. 210 – 212 k.c.). W toku postępowania o dział spadku, sąd ustala jego skład i wartość (art. 684 k.p.c.), uwzględniając zarazem obowiązek zaliczenia przez spadkobierców na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn, za wyjątkiem darowizn zwolnionych przez spadkodawcę od zaliczenia na schedę spadkową i drobnych darowizn zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych (art. 1039 k.c.). Skład spadku ustala się według stanu z chwili otwarcia spadku, a jego wartość według cen obowiązujących w chwili orzekania o dziale ( uchwała SN z dnia 27 września 1974 r., III CZP 58/74, OSN 1975, nr 6, poz. 90). Zgodnie zaś z art. 31 § 1 k.r.o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zgodnie zaś z art. 43 § 1 k.r.o. oboje małżonkowie co do zasady mają równe udziały w majątku wspólnym. Uczestnicy niniejszego postępowania nie kwestionowali, że udziały w majątku małżonków Z. są równie. Mając na uwadze, iż pomiędzy małżonkami R. Z. oraz K. Z. istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, który ustał z dniem śmierci R. Z., należało przyjąć, iż poszczególne składniki majątkowe w postaci: 1) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość numer 127, położony w O. przy ul. (...) wraz z udziałem (...) w nieruchomości wspólnej, 2) środki zgromadzone na rachunkach bankowych o numerach (...) oraz (...), 3) oszczędności pobrane przez uczestnika K. Z. z rachunków bankowych, 4) prawo do działki ogrodniczej nr (...) w Rodzinnych (...) Na (...) oraz 5) samochód osobowy marki F. (...) o nr rej. (...), wchodziły w skład majątku wspólnego R. Z. oraz K. Z.. Zatem w skład spadku po R. Z. wszedł tylko udział w wysokości ½ części opisanych składników majątku, w tym udział ½ części opisanej nieruchomości. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. X Ns 666/10, spadek po zmarłej R. Z. na podstawie testamentu ustnego w całości nabyła córka D. M.

(1), a zatem stała się ona właścicielem wskazanych wyżej praw majątkowych. D. M.

(1)następnie zmarła i w skład spadku po niej weszły przedmioty odziedziczone po R. Z. i dodatkowo oszczędności w wysokości 350,23 zł. Okoliczności te w niniejszej sprawie były bezsporne. Bezsporny był również sposób dokonania działu spadku. W. i uczestnicy byli zgodni co do tego, by uczestnikowi postępowania K. Z. przyznać składniki majątku spadkowego i zarazem stanowiącego w ½ jego własność jako małżonka spadkodawczyni. Wyraził on zgodę na przyznanie mu składników majątku. Ponadto pomiędzy uczestnikami doszło do konsensusu w zakresie wartości nieruchomości i rzeczy ruchomych i nie została ona zakwestionowana w toku dalszego postępowania. Z tego względu, z uwagi na zgodność stanowisk stron co do sposobu działu spadku, Sąd na podstawie art. 622 § 2 k.p.c. w zw. z art. 688 k.p.c. przyznał na wyłączną własność uczestnikowi K. Z. wszystkie składniki majątkowe wchodzące w skład majątku wspólnego R. Z. oraz K. Z., których udział w wysokości ½ wszedł w skład spadku po R. Z., a następnie po D. M.

(1), w tym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość numer 127, położony w O. przy ul. (...) o pow. 57,9 m2, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) wraz z udziałem (...) w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu, dla której Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych w O. prowadzi Księgę Wieczystą KW Nr (...) (pkt 1 postanowienia). Zważywszy na to, że – jak wskazano wcześniej – w wyniku podziału majątku wspólnego uczestnik K. Z. nabył udział w wysokości ½ części majątku wspólnego, zaś pozostały udział ½ części odziedziczyli spadkobiercy, z tytułu spłaty uczestnik winien zatem zwrócić spadkobiercom odpowiednie kwoty stosownie do nabytych przez nich udziałów spadkowych ( pkt 3 postanowienia). We wzajemnych rozliczeniach Sąd uwzględnił również długi spadkowe w postaci kosztów pochówku zmarłej R. Z., które to koszty uczestnik K. Z. należycie wykazał. Rozliczenie długów nastąpiło w oparciu o treść art. 686 k.p.c., zgodnie z którym w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu spłaconych długów spadkowych. Jednocześnie Sąd ustalił, że dodatkowo w skład spadku po D. M.

(1)wchodzą środki zgromadzone na rachunku bankowym o numerze (...) w wysokości 350,23 zł i środki te przyznał I. Z.

(2)i K. C. po połowie ( pkt 2 postanowienia), albowiem już wcześniej środki te zostały pobrane przez I. Z.

(1)i spadkodawcę K. L. N. D.. Sąd zasądził od wymienionych uczestniczek stosowne spłaty na rzecz pozostałych spadkobierców ustawowych stosownie do nabytych przez nich udziałów spadkowych ( pkt 4 i 5 postanowienia). Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych Sąd wydał w oparciu o art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. (pkt

1. postanowienia). Stosownie zaś do art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 85), Sąd postanowił nie obciążać wnioskodawczyni i uczestników kosztami sądowymi poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt
2. postanowienia). Z tych wszystkich powodów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. SSR Katarzyna Błesińska-Kozłowska