Sygn. akt III AUa 1116/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2017 roku Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na posiedzeniu niejawnym w składzie: Przewodniczący: SSA Boż

§ 1k.p.c. w obydwu sprawach D. M.

(2)występowała jako ubezpieczona, natomiast Spółka (...) była traktowana przez sądem Okręgowym w Gdańsku jako zainteresowana. Tak można by ją określić, z punktu widzenia spółki, w postępowaniu przez Sądem Okręgowym w Olsztynie. Wskazać bowiem należy, że zaskarżona decyzja nie została skierowana do spółki (...). W istocie jednak spółka ta nie spełnia warunków do uznania jej za zainteresowaną w niniejszej sprawie w rozumieniu art.

§ 2k.p.c..

W ocenie Sądu Apelacyjnego żadne prawa lub obowiązki spółki (...) nie zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim dlatego, że nie jest ona płatnikiem w stosunku do D. M.

(2). Zaskarżona decyzja dotyczy objęcia ubezpieczeniem społecznym D. M.

(2)jako jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2016.963 j.t. ), dalej zwana „ustawą systemową” , taki wspólnik jest traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób prowadzących pozarolniczą działalność finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni (art. 16 ust. 4 ustawy systemowej). Natomiast płatnikiem składek jest ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne (art. 4 pkt 2 lit. e ustawy systemowej). Czyli płatnikiem składek D. M.

(2), w związku z podleganiem ubezpieczeniom społecznym, z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest ona sama dla siebie. Powyższe stwierdzenia prowadzą także do wniosku, że spółka (...) nie była uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji ZUS. Odwołanie może wnieść tylko ubezpieczony lub osoba odwołująca się od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wynika to z treści art. 477 10 § 1 k.p.c., w którym wskazano kto może podpisać odwołanie. Skoro odwołania nie mogą podpisać inne osoby, to nie powinno im przysługiwać prawo wniesienia odwołania. Z tym, że kategorię ubezpieczonego należy określić na podstawie art. 476 § 5 pkt 2 k.p.c. Jako ubezpieczonego w rozumieniu art. 476 § 5 pkt 2 lit. b) k.p.c. należy uznać także płatnika składek., gdyż może on ubiegać się, o ustalenie obowiązku ubezpieczenia (w szerokim rozumieniu tego pojęcia) i ustalenie wymiaru składek. . „W ten sposób zacierają się istotne różnice materialnoprawne między ubezpieczonym sensu stricto (art. 4 pkt 1 u.s.u.s.) a płatnikiem niebędącym zarazem tego typu ubezpieczonym. „Częściowo tylko wspomnianą „kwestię tę łagodzi art.

§ 1

k.p.c., przyznając "innej osobie, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja" (standardowo więc płatnikowi) status strony w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (…) Inną osobą, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja jest właśnie płatnik składek na ubezpieczenia społeczne, gdy jest on adresatem decyzji organu rentowego wydanej z urzędu. (…) trzeba jeszcze dodać, że przepisy odrębnej procedury cywilnej posługują się też pojęciem "odwołujący się" (zob. art. 461 § 2 i art. 477 9 § 3 k.p.c.), co być może nie jest tylko zabiegiem czysto stylistycznym, lecz wynika również z przekonania ustawodawcy, że termin "ubezpieczony" nie zawsze obejmie swoim zakresem wszystkie podmioty legitymowane do złożenia odwołania od decyzji organu rentowego” (Kamil Antonów, Komentarz do art.477

(10)Kodeksu postępowania cywilnego, LEX, stan prawny na 2014.09.15). (...) spółka z o.o. nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art.

§ 1k.p.c.

Nie jest dopuszczalne wniesienie odwołania przez osobę która nie może być stroną w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dlatego rozważyć trzeba także kwestię odrzucenia odwołania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.). W takiej sprawie jak niniejsza brak jest przedmiotu rozpoznania w odniesieniu do spółki (...), czyli inaczej mówiąc brak jest w odniesieniu do spółki (...) decyzji, którą mogłaby ona zaskarżyć. Natomiast droga sądowa otwiera się po wydaniu decyzji lub wskutek niewydania jej w odpowiednim terminie. Odrzuceniu pozwu z uwagi na brak drogi sądowej nie sprzeciwia się treść art. 464 § 1 k.p.c., ponieważ spółka (...) nie jest uprawniona do składania wniosków dotyczących ubezpieczenia D. M.

(2). (...) nie ma żadnego interesu prawnego w ustaleniu istnienia lub nieistnienia ubezpieczenia jedynego wspólnika w tytułu prowadzenia przez tego wspólnika pozarolniczej działalności. Odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawie istnienia lub nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu przysługuje ubezpieczonemu oraz innej osobie której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, czyli z reguły płatnikowi (jak też np. podmiotowi zgłaszającemu ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 4 pkt 2a ustawy systemowej). Innym osobom, w szczególności tym, których praw i obowiązków nie dotyczy zaskarżona decyzja nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania. Wywodzić to należy z 476 § 2 k.p.c. art. 476 § 5 pkt 2 k.p.c., 477 10 § 1 k.p.c.,

§ 1i 2 k.p.c.

Istotne znaczenie ma w tym względzie art. 4 ustawy systemowej, wymieniający podmioty mogące być stroną stosunku ubezpieczenia społecznego. Zwrócić też należy uwagę na treść art. 83 ust. 1 ustawy systemowej, który wymienia najbardziej charakterystyczne rodzaje spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego, a także - co tu jest szczególnie istotne - wskazuje, że decyzje wydawane są w sprawach indywidulanych. Owa indywidualność oznacza m. in., że dla osoby, która nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu dotyczącym danego stosunku ubezpieczenia społecznego nie otwiera się droga sądowa do zaskarżenia decyzji. Wobec niej w żadnym znaczeniu nie wydano decyzji, czy to bezpośrednio (wskazanie adresata decyzji), czy to poprzez oddziaływanie decyzji na sferę materialno-prawną. Dopiero wydanie decyzji ( także opóźnienie w jej wydaniu) powoduje, że otwiera się droga sądowa. Dopiero wówczas taka sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 476§1 k.p.c., czyli dopiero wówczas staje się sprawa cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. W tym stanie rzeczy odwołanie powinno podlegać odrzuceniu z dwóch względów: braku drogi osądzonej i stanu rzeczy osądzonej. W pierwszej kolejności zbadaniu podlega droga sądowa, dlatego podstawą odrzucenia odwołania jest ta przesłanka. Odrzucenie odwołania możliwe jest jedynie w części bowiem sąd drugiej instancji nie może wykroczyć poza granice zaskarżenia (art. 378 § 1 i 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy ona podstawie art. 386 § 3 k.p.c w zw. art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. Stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu o kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., Apelacja okazała się nieskuteczna wobec konieczności odrzucenia odwołania. Z tego względu uznać należało, że skarżący przegrał sprawę w drugiej instancji. Nie została określona wartość przedmiotu sporu. Trudno wartość tą byłoby ustalić z punktu widzenia spółki (...), bowiem rozstrzygnięcie sprawy nie wpływa na interesy majątkowe tej spółki. Z tego względu wysokości należnych kosztów zastępstwa prawnego ustalono w wysokości minimalnej opłaty przysługującej w drugiej instancji przed sądem apelacyjnym, tj. na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804 ze zm.). Sławomir Bagiński Bożena Szponar – Jarocka Marek Szymanowski (...) 1) D. M.

(2)i spółce (...) (...); 2) (...) S. B.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.