← Polska

III K 482/16

Sygn. akt III K 482/16 UZASADNIENIE Na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 18 lutego 2016 r. A. S. w godzinach wieczo

§ 1k.k.

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż art.

§ 1k.k.

penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu przez sprawcę znajdującego się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Przedmiotem ochrony przepisu art.

§ 1k.k.

jest bezpieczeństwo w komunikacji. Przestępstwo to może zostać popełnione wyłącznie przez działanie. Czyn polega na prowadzeniu (czyli kierowaniu) pojazdu mechanicznego w stanie zagrażającym bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to ma charakter formalny. Do jego znamion nie należy skutek w postaci spowodowania kolizji czy sprowadzenia katastrofy, albowiem przestępstwo to jest dokonane już w momencie uruchomienia przez sprawcę pojazdu i podjęcia przez niego jazdy. Pojazd mechaniczny w ruchu lądowym jest to każdy pojazd drogowy czy szynowy napędzany umieszczonym w nim silnikiem, jak również maszyna samobieżna i motorower oraz pojazdy szynowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1975 roku o sygn. akt V KZP 2/74, OSNKW 1975, nr 3-4, poz. 33, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 roku o sygn. akt III KK 270/07, Orz. Prok. i Pr. 2008, nr 5, poz. 7). Prowadzenie pojazdu mechanicznego oznacza natomiast zgodne z jego konstrukcją wprawienie w ruch, kierowanie nim, nadawanie prędkości i hamowanie. Do wypełnienia znamion czynu zabronionego stypizowanego w przepisie art.

§ 1k.k.

wystarczające jest zatem prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jakiejkolwiek strefie ruchu, to jest w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Strona podmiotowa tego przestępstwa zasadza się na umyślności – może ono zostać popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Sprawca musi obejmować zamiarem także stan nietrzeźwości (M. Budyn – Kulik, Komentarz do art.

Kodeksu karnego, teza 7 [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. M. Mozgawa, LEX 2014). W myśl przepisu art. 115 § 16 k.k. stan nietrzeźwości w rozumieniu kodeksu karnego zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dm 3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że bez żadnych wątpliwości, że oskarżony A. S. swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu z art.

§ 1k.k.

Oskarżony miał świadomość swojego stanu psychofizycznego oraz tego, że tak znacząca ilość alkoholu nie zostanie w całości wchłonięta przez jego organizm w ciągu kilkunastu godzin, z którego to faktu w odniesieniu do ludzkiego organizmu powinien zdawać sobie sprawę każdy przeciętny obywatel, a w szczególności kierowca. Mimo tego oskarżony zdecydował się zasiąść za kierownicą samochodu i prowadzić ten pojazd, stąd można mu przypisać zamiar bezpośredni. Zbędne jest dowodzenie, że samochód marki V. (...) zalicza się do kategorii pojazdów mechanicznych, a oskarżonego należy uznać za kierującego tym pojazdem. Po zbadaniu alkosensorem na miejscu zatrzymania okazało się, że zawartość alkoholu w powietrzu wydychanym wynosi: I badanie 1,04 mg/dm 3, II badanie 0,92 mg/dm 3, a zatem znacząco została przekroczona dolna granica progu stanu nietrzeźwości określona w art. 115 § 16 k.k. Stan nietrzeźwości oskarżonego został potwierdzony późniejszym badaniem alkometrem w (...) W. II - III badanie 0,88 mg/l, IV badanie 0,87 mg/l. Niewątpliwie czyn popełniony przez oskarżonego miał miejsce na drodze publicznej, albowiem wjazd na parking przy ul. (...) w W. stanowi drogę publiczną, dostępną dla nieokreślonej liczby uczestników ruchu. Zostały zatem spełnione przez oskarżonego wszystkie znamiona czynu zabronionego z art.

§ 1k.k.

Również wina oskarżonego w zakresie przypisanego mu przestępstwa została udowodniona i nie budzi wątpliwości. W chwili popełnienia czynu oskarżony był człowiekiem dojrzałym życiowo, w pełni poczytalnym, zdającym sobie sprawę z bezprawności swojego zachowania. Nie zachodziła żadna okoliczność wyłączająca bezprawność czynu bądź winę oskarżonego. Żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazuje, aby nie można było wymagać od oskarżonego zachowania zgodnego z prawem w tej konkretnej sytuacji. Sąd doszedł zatem do przekonania, że oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu stanowiącego występek umyślny, zaś sposób jego zachowania wskazuje bez żadnych wątpliwości, że chciał popełnienia przestępstwa, a zatem działał z zamiarem bezpośrednim. Oskarżony w pełni świadomie jechał samochodem na drodze publicznej, po uprzednim spożyciu jak sam przyznał oskarżony alkoholu w postaci kilku ,,mocnych piw”. Nie sposób przy tym stwierdzić, że zdrowo-rozsądkowy, dorosły mężczyzna nie zdaje sobie sprawy z bezpośrednich skutków spożycia alkoholu, którymi są m. in. utrzymywanie się określonego jego stopnia w organizmie i obniżenie percepcji. Na marginesie wskazać należy, że w ocenie sądu nie zachodził też w niniejszej sprawie stan wyższej konieczności, wyjaśnienia oskarżonego, jakoby miał jechać na pomoc swojej dziewczynie, zdaniem sądu nie są wiarygodne, nie znalazły żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zdaniem sądu, nawet przy przyjęciu wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie, nie może być mowy o wypełnieniu znamion art. 26 § 1 kk, albowiem nie została spełniona podstawowa przesłanka zastosowania art. 26 § 1 kk, tj. niemożność uniknięcia niebezpieczeństwa w inny sposób. Wyłączenie przestępności zachowania w warunkach stanu wyżej konieczności zachodzi bowiem jedynie wówczas, gdy poświęcenie dobra prawnego było jedyną możliwością zapobieżenia ujemnym następstwom bezpośrednio grożącego niebezpieczeństwa. Czyn zarzucany oskarżonemu A. S. zagrożony jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Sąd wymierzając karę oskarżonemu kierował się dyrektywami wymiaru kary określonymi w art. 53 § 1 i 2 k.k. Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę, Sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się pokrzywdzonego. A. S. ma obecnie 27 lat. Jest kawalerem, ma na utrzymaniu dziecko w wieku 6 lat. Posiada wykształcenie zawodowe. Z zawodu jest mechanikiem samochodowym. Utrzymuje się z prac dorywczych z których osiąga dochód w wysokości około 400-480 złotych miesięcznie. Dotychczas był karany z art. 279 § 1 k.k. ( dowód: dane osobopoznawcze – k. 33-34, 103-104, dane o karalności – k. 84). Stopień winy oskarżonego należało określić jako wysoki, biorąc pod uwagę nie tylko jego zamiar bezpośredni, ale także to, że jego decyzja o prowadzeniu samochodu osobowego w stanie po użyciu alkoholu wskazuje na zlekceważenie podstawowej zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a to prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie pełnej sprawności psychofizycznej. Oskarżony w sposób rażący i w pełni świadomie naruszył wspominaną zasadę. Czyn z art.

§ 1k.k.

w obszarze właściwości Sądu Rejonowego ma charakter nagminny, a wiedza o tym, jak niebezpieczne jest prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości i jak bardzo groźne są skutki osłabienia reakcji psychomotorycznych kierującego znajdującego się w takim stanie, ma charakter powszechny. Stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu należało określić jako znaczny z następujących względów. Oskarżony zachowaniem swoim naruszył kardynalną zasadę bezpieczeństwa w ruchu drogowym określoną w art. 45 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, lekceważąc w sposób rażący tę normę prawną, a ponadto działał – jak wyżej wskazano - w zamiarze bezpośrednim. Zawartość alkoholu w wydychanym przez oskarżonego powietrzu bezpośrednio po jego zatrzymaniu przekraczała - i to znacznie, bo przy pierwszym badaniu niemal czterokrotnie - ustawowe kryterium stanu nietrzeźwości i niewątpliwie w dalekim stopniu ograniczała możliwość sprawnego reagowania przez oskarżonego na bieżącą sytuację drogową, tym samym oskarżony stwarzał realne zagrożenie dla życia i zdrowia innych uczestników ruchu. Jako okoliczność obciążającą Sąd uznał fakt, iż oskarżony był już karany sądownie. Sąd uznał za okoliczność łagodzącą to, iż oskarżony przyznał się do winy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd zdecydował się na wybranie (z alternatywnych kar grożących za przestępstwo, którego dopuściła się oskarżony) kary 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Zdaniem Sądu kara ograniczenia wolności najlepiej spełni wobec oskarżonego funkcje zapobiegawczą i wychowawczą. Zdaniem Sądu wymierzona kara czyni zadość dyrektywom wymiaru kary, pozwalając na uświadomienie oskarżonemu naganności jego postępowania i powstrzymania go od podjęcia analogicznych działań w przyszłości, osiągając w konsekwencji cele stawiane wymiarowi kary w zakresie prewencji szczególnej. Nadto, zdaniem Sądu, ukształtowane w powyższy sposób orzeczenie o karze będzie stanowiło także czytelny sygnał dla członków społeczeństwa, iż popełnianie przestępstw jest nieopłacalne i każdorazowo spotka się z nieuchronną karą, powstrzymując tym samym potencjalnych sprawców przestępstw od realizacji zamiaru naruszenia prawa. W efekcie Sąd uznał, że ukształtowana w stosunku do oskarżonego w powyższy sposób kara pozostaje adekwatna do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, nie przekraczając go, a nadto, że uwzględnia całość dyrektyw stawianych jej wymiarowi, pozostając karą sprawiedliwą i zgodną ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, nie będąc ani rażąco łagodną, ani też rażąco niewspółmiernie surową. Czyn oskarżonego podważa zaufanie do niego jako odpowiedzialnego uczestnika ruchu drogowego, a ze skazaniem za przestępstwo z art.

§ 1

kk wiąże się obligatoryjny obowiązek Sądu do orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, Sąd, na podstawie art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k., orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1982 r. (V KRN 106/82, OSNPG 1982, z 8-9, poz. 108) wskazano, iż osoby nie przestrzegające zasad bezpieczeństwa, zagrażające bezpieczeństwu ruchu czy to z powodu braku wyobraźni, czy z braku poczucia odpowiedzialności – należy z ruchu tego wyłączyć. Jest to najskuteczniejszym sposobem wzmożenia bezpieczeństwa na drogach i zmuszenia naruszających zasady bezpieczeństwa do ich przestrzegania w przyszłości oraz przekonania wszystkich kierowców o potrzebie bezwzględnego podporządkowania się ustanowionym zasadom ruchu drogowego. W ocenie Sądu środek w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na wskazany wyżej czas stanowić będzie realną – odczuwaną przez oskarżonego – dolegliwość, adekwatną do powagi przestępstwa oraz współmierną do wagi naruszonych przez niego obowiązków. Określając długość trwania tego zakazu Sąd baczył, by środek ten był odpowiednio dolegliwy i współmierny do stopnia niebezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakie stworzył oskarżony swoim postępowaniem. Sąd miał na uwadze przede wszystkim stopień nietrzeźwości oskarżonego. Oskarżony swym zachowaniem naruszył obowiązujące normy prawne i niewątpliwe dał tym wyraz lekceważącego podejścia do zasad ruchu drogowego. Wobec faktu, iż oskarżony A. S. został zatrzymany w niniejszej sprawie, Sąd na podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. zaliczył na poczet orzeczonej kary okres jego zatrzymania sprawie w dniu 19 lutego 2016 r. od godz. 01:30 do godz. 15:45, uznając tym samym za wykonaną orzeczoną karę ograniczenia wolności w wymiarze 2 dni. Jednocześnie na podstawie art. 63 § 4 k.k. zaliczono oskarżonemu A. S. na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym okres rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy od dnia 19 lutego 2016 r. do dnia 28 kwietnia 2017 r. Zgodnie z treścią art. 43a § 2 k.k. w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art.

§ 1k.k., sąd orzeka (obligatoryjnie) świadczenie pieniężne wymienione w art.

39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5 000 złotych, a w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art.

§ 4k.k.

co najmniej 10 000 złotych. Mając na uwadze treść tego przepisu orzeka wobec oskarżonego A. S. środek karny w postaci obowiązku uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 5 000,00 (pięciu tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej Podstawą zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A. S. było Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22.10.2015r. (Dz.U.z 2015r. poz. 1804 ze zm.) Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. Sąd zwolnił oskarżonego w całości od ponoszenia kosztów sądowych, określając, że wchodzące w ich skład wydatki poniesie Skarbu Państwa. Zwolnienie od kosztów podyktowane zostało zasadą słuszności oraz związane jest z orzeczeniem środka karnego. W ocenie Sądu ich poniesienie stanowiłoby nadmierny uszczerbek dla oskarżonego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.