Sygn. akt IX Ga 112/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2017 roku Sąd Okręgowy w Lublinie IX Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Przemysław Grochowski (spr.) Sędziowie : Sędzia Sądu Okręgowego Małgorzata Skoczyńska Sędzia Sądu Okręgowego Elżbieta Jakubiec Protokolant : Paweł Drapsiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 roku w L. sprawy z powództwa B. (...) spółki prawa litewskiego w W. przeciwko K. K. o 5.394,47 euro z odsetkami ustawowymi na skutek apelacji powódki B. (...) spółki prawa litewskiego w W. od wyroku z dnia 12 grudnia 2016 roku w sprawie VIII GC 542/14 Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku I. oddala apelację. II. zasądza od powódki B. (...) spółki prawa litewskiego w W. na rzecz pozwanego K. K. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO M. S. SSO P. G. SSO E. J. IX Ga 112/17 UZASADNIENIE Powództwo dotyczyło zasądzenia kwoty 5.394,47 € wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 14 czerwca 2013 roku do dnia zapłaty oraz z kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.535,11 zł od pozwanego K. K. na rzecz powódki B. (...) Spółki prawa litewskiego z siedzibą w W. z tytułu wynagrodzenia za usługę transportową z Rosji do Polski zleconą przez stronę powodową pozwanej, stwierdzonego w fakturach nr (...) (...)- (...)- (...), z tym że kwoty z nich wynikające zostały częściowo umniejszone z uwagi na redukcję ładunków i do zapłaty pozostało 5.394,47 €. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Ś. oddalił powództwo i zasadził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wskazując jako przesłanki swojego rozstrzygnięcia, że pozwany, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) K. K. z siedzibą w L., zlecił powódce B. (...) Spółce prawa litewskiego z siedzibą w W. transport towaru z Rosji do Polski. Transport odbywał się postawie trzech umów przewozu z dnia 19 marca 2013 roku, 22 marca 2013 roku i 19 kwietnia 2013 roku. Towar w ilości 200.000 kg był przeznaczony dla firmy P. P.H. (...) w K. za cenę po 1.370 zł za jedną tonę. Zgodnie z treścią wszystkich umów, przewóz odbywał się na warunkach Konwencji CMR. Przewóz odbywał się sześcioma pojazdami, każdy posiadał list przewozowy CMR. Jeden z transportów obejmujący proso czerwone z przeznaczeniem na paszę dla zwierząt, został załadowany w dniu 4 kwietnia 2013 roku w miejscowości E. w Rosji na samochód ciężarowy o nr rej (...) z naczepą (...) zamówioną przez firmę spedycyjną (...) Litwa (pośrednika B. - (...) W. Litwa) ze spółki (...) w Rosji i przybył na przejście graniczne w K. B. w dniu 10 kwietnia 2013 roku. Po przybyciu na przejście graniczne tego pojazdu pozwany K. K. został poproszony przez pracowników powódki o przesłanie do odprawy celnej oświadczenia –deklaracji zawierającego informację o faktycznym przeznaczeniu prosa. Pozwany takie oświadczenie wysłał emailem na adres powódki w dniu 10 kwietnia 2013 roku. Z treści tego oświadczenia wynikało, iż proso zostanie wykorzystane do produkcji, do przetwórstwa, nie będzie wykorzystane do siewu i przed wprowadzeniem do obrotu zostanie oznakowane. Oświadczenie – deklaracja miało być doręczone kierowcy samochodu ciężarowego lub bezpośrednio agencji celnej gdzie miała się odbyć odprawa celna. Po przekroczeniu granicy pojazd skierowano do Agencji (...) w B.. Z przekazanych przez nadawcę (pozwanego) dokumentów, w tym certyfikatu weterynaryjnego i przesłanej deklaracji–oświadczenia pozwanego, wynikał obowiązek dokonania w granicznym Inspektoracie Weterynarii w K. B., granicznej kontroli weterynaryjnej i fitosanitarnej przewożonego prosa. Przewieziony towar nie przeszedł takiej kontroli, ponieważ kierowca samochodu okazał w dniu 10 kwietnia 2013 roku oświadczenie z przerobioną treścią, iż proso będzie wykorzystane do celów do produkcji mąki, nie będzie wykorzystywane jako pasza dla zwierząt, będzie wykorzystywane w celu przetwórstwa jako składnik spożywczy. W związku z faktem, iż proso nie zostało we właściwy sposób odprawione nie była możliwa sprzedaż tego towaru przez pozwanego K. K. Ł. Ł. zgodnie z umową z dnia 19 marca 2013 roku. Powód uznając, że zrealizował umowy przewozu wystawił pozwanemu faktury nr (...) (...)- (...)- (...). Kwoty z faktur zostały częściowo umniejszone z uwagi na redukcję ładunków i do zapłaty pozostało (...),47 €. Pozwany w dniu 15 kwietnia 2013 roku poinformował powoda o zaistniałej sytuacji i stracie jaką poniesie z tytułu przedstawienie na granicy podrobionej deklaracji –oświadczenia o przeznaczeniu prosa. Pozwanemu udało się sprzedać to niewłaściwie zadeklarowane, bez kontroli fitosanitarnej i weterynaryjnej na granicy w K. B. proso K. B., ale z przeznaczeniem na biopaliwo, biomasę do spalenia w ilości 20.730 kg za cenę 0,30 zł z kg netto. Łącznie zapłacono mu kwotę 6.529,95 zł. W dniu 22 kwietnia 2013 roku, pozwany K. K. przedstawił powodowi oświadczenie o sprzedaży ze stratą tego prosa K. B. za kwotę 6.219 zł netto, zamiast za kwotę 28.400,10 zł netto Ł. Ł. i zażądał różnicy w kwocie 22.181,11 zł netto (28.400,10 zł -6.219 zł= 22.181,11 zł), co stanowi po przeliczeniu kursu za jedno EURO w wysokości 4, (...) złotego z dnia sprzedaży tj. 19 maja 2013 roku kwotę 5.393,50 €. W tym samym piśmie pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności w kwocie 5.394,50 € jaka przysługiwała mu od powoda z tytułu szkody powstałej w wyniku niewłaściwego wykonania umowy przewozu z wierzytelnością jaka przysługiwała powodowi z tytułu wykonanej usługi zgodnie z fakturami VAT o nr (...) i wezwał do polubownego zakończenia sporu w terminie 7 dni. Powódka nie uznała stanowiska pozwanego, o czym świadczy treść pisma pozwanego z dnia 10 maja 2013 roku podtrzymujące oświadczenie o potrąceniu z dnia 22 kwietnia 2013 roku. W dniu 28 maja 2013 roku, pozwany złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oszustwa oraz podrobienia dokumentu i posłużenia się takim dokumentem w dniu 10 kwietnia 2013 roku w K. B. przez powódkę. Powódka nie zgodziła się ze stanowiskiem pozwanego i w dniu 14 czerwca 2013 roku wezwano go do zapłaty kwoty 5.394,50 €. W ocenie Sądu Rejonowego nie ulegało wątpliwości, iż strony łączyły umowy przewozu towaru z terenu Rosji do Polski Towar w ilości 200 000 kg był przeznaczony dla firmy P. P. H. (...) w K. za cenę po 1.370 zł za jedną tonę. Zgodnie z treścią tych wszystkich umów przewóz odbywał się na warunkach Konwencji CMR. Jeden z transportów obejmujący proso czerwone z przeznaczeniem na pasze dla zwierząt został załadowany w dniu 4 kwietnia 2013 roku w miejscowości E. w Rosji, na samochód ciężarowy o nr rej (...) z naczepą (...) zamówioną przez firmę spedycyjną (...) Litwa (pośrednika B. - (...) W. Litwa) ze spółki (...) w Rosji i przybył na przejście graniczne w K. B. w dniu 10 kwietnia 2013 roku. Z dokumentów dołączonych do listów przewozowych CMR przekazanych przez nadawcę K. K., a w tym z Certyfikatu Weterynaryjnego oraz z deklaracji- oświadczenia o przeznaczeniu tego prosa, wynikał obowiązek dokonania w G. Inspektoracie Weterynarii w K., granicznej kontroli weterynaryjnej i fitosanitarnej. Przewieziony towar nie przeszedł takiej kontroli, gdyż jak ustalono, kierowca samochodu okazał w 10 kwietnia 2013 roku. oświadczenie podrobione z informacją, iż proso będzie wykorzystane do celów spożywczych jako komponent do produkcji mąki, a nie zaś do produkcji paszy dla zwierząt. Niepoddanie towaru kontroli weterynaryjnej spowodowało, że wwożony do Polski produkt nie mógł zostać przedmiotem obrotu do jakiego był przeznaczony. Jak wskazał Sąd Rejonowy poskutkowało to tym, iż pozwany K. K. nie mógł sprzedać tego towaru, tak jak to wynikało z celu jego zakupu na terenie Rosji i przewozu go do Polski oraz jak tego podjęła się powódka B. - (...) spółka prawa litewskiego z siedzibą w W. zawierając z pozwanym umowy przewozu tego towaru. K. K. poniósł szkodę w kwocie 22.181,11 zł (5.394,50 €), wynikającą z różnicy ceny pomiędzy zakontraktowaną ceną towaru przeznaczonego jako komponent do produkcji paszy dla zwierząt, a ceną sprzedaży tego towaru jako biomasy. Pozwany w tym postępowaniu zarówno samą szkodę jak i jej wysokość udowodnił zgodne i z treścią art. 6 kc. Pozwany w dniu 22 maja 2013 roku złożył powódce B. - (...) spółce prawa litewskiego z siedzibą w W. oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności w kwocie 5.394,50 € jaka przysługiwała mu od powódki z tytułu szkody powstałej w wyniku niewłaściwego wykonania umowy przewozu z wierzytelnością jaka przysługiwała powodowi z tytułu wykonanej usługi zgodnie z fakturami VAT o nr (...). Pozwany uczynił to zgodnie z treścią 499 kc, zaś wszystkie przesłanki z art. 498 kc zostały spełnione. Wskazując na treść art. 11 ust.1 i 3 Konwencji CMR (Dz.U. z 14.09.1962 .), która ma zastosowanie w niniejszej sprawie w celu załatwienia formalności celnych lub innych, jakie należy wypełnić przed wydaniem towaru, Sąd Rejonowy wskazał, że nadawca, czyli pozwany, powinien załączyć do listu przewozowego lub postawić do dyspozycji przewoźnika potrzebne dokumenty oraz udzielić mu wszelkich żądanych informacji, zaś przewoźnik, czyli powódka, odpowiada jak komisant za zagubienie lub niewłaściwe użycie dokumentów wymienionych w liście przewozowym i dołączonych do niego lub wręczonych przewoźnikowi. Jednakże odszkodowanie, które go obciąża, nie może przewyższyć odszkodowania, jakie należałoby się w razie zaginięcia towaru. Biorąc pod uwagę również treść art. 3 Konwencji CMR (Dz.U. z 14.09.1962 r) stanowiącego, iż przy stosowaniu niniejszej Konwencji przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności i zaniedbania, za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonaniu swych funkcji. Sąd Rejonowy stwierdził, iż za fakt, że w dniu 10.04.2013 r. na granicy w K. B. kierowca samochodu wiozącego czerwone proso posłużył się oświadczeniem – deklaracją zmieniającą przeznaczenie towaru, a nie tą właściwą przesłaną przez pozwanego mailem w dniu 10.04.2013 r. do pracownicy powódki S. P., co spowodowało brak właściwej odprawy tego towaru-bez kontroli weterynaryjnej i było całkowicie niezgodne z celem przewozu tego towaru oraz celem zawarcia umów przewozu pomiędzy stornami sporu z Rosji do Polski, odpowiedzialność na podstawie wskazanych wyżej przepisów CMR ponosi powódka B. - (...) spółka prawa litewskiego z siedzibą w W.. Dlatego zarówno z punktu widzenia materialnoprawnego jak i jako zarzutu procesowego potrącenie wierzytelności dokonane przez pozwanego K. K. kwoty 5.394,50 EURO z tytułu szkody powstałej w wyniku niewłaściwego wykonania umowy przewozu z wierzytelnością jaka przysługiwała powódce z tytułu wykonanej usługi zgodnie z fakturami VAT o nr (...) zostało przez Sąd Rejonowy ocenione jako całkowicie skuteczne i zasługujące na uwzględnienie w tym procesie. Z tych względów Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo całości. Orzeczenie o kosztach procesu wynikało z art. 98 § 1, 2, 3 kpc a kwota tam wskazana stanowiła wymagfropdzenie z tytułu zastępstwa procesowego wynikająca z treści art. §6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł . W apelacji od tego wyroku powódka wnosił o jego zmianę wyroku w pkt I poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego w obu instancjach według norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy tj. art. 233 § l k.p.c. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego, w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonej, wybiórczej analizy poszczególnych dowodów z zaniechaniem wszechstronnego rozważenia całości zgromadzonego w sprawie materiału przejawiające się w : - błędnym ustaleniu, że w dniu 10 kwietnia 2013 roku na granicy w K. kierowca samochodu o nr rej (...) posłużył się sfałszowanym oświadczeniem - tj. deklaracją zmieniającą przeznaczenie towaru, co spowodowało brak właściwej odprawy towaru, w sytuacji gdy powyższe ustalenia Sądu I instancji jawią się jako całkowicie dowolne, nie mające przede wszystkim oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a mianowicie w załączonych dokumentach z akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową L. - Północ w L. o sygn. 3 Ds 629/15 oraz II Kp 724/15, z których jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie podrobienia i posłużenia się jako autentycznym w dniu 10 kwietnia 2013 roku na przejściu granicznym przez w/w kierowcę oświadczeniem, zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy, zaś Sąd Rejonowy dokonał odmiennych ustaleń w tym zakresie, wyłącznie w oparciu o zeznania pozwanego K. K.; - niezasadnym uznaniu, że B. (...) spółka prawa litewskiego ponosi odpowiedzialność za dostarczoną do agencji celnej deklarację o przeznaczeniu towaru, w sytuacji gdy na mocy zawartej przez strony umowy powódka była zobowiązana wyłącznie do przewozu towaru z Rosji do Polski w określonym terminie, czego skutecznie dokonała, zaś przedłożone do agencji celnej oświadczenie o przeznaczeniu towaru zostało przesłane powódce przez pozwanego, natomiast nie sposób wywieść na podstawie przepisów Konwencji CMR (Dz. U. z 14 września 1962r.), iż powódka ponosi również odpowiedzialność za dostarczone jej dokumenty przez pozwanego, z których wynikało, że przewożony towar nie wymaga kontroli weterynaryjnej oraz fito-sanitarnej, zaś powód nie jest zobligowany na podstawie wyżej wymienionych przepisów do badania wiarygodności dostarczonego jej dokumentu oraz jego zgodności z celem przewozu towaru; - pominięciu istotnej okoliczności wskazywanej przez świadka M. S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.