Sygn. akt IV C 657/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Robert Masznicz
§ 3ust.
1 umów składanym w formie pisemnej lub telefonicznej potwierdzonej pisemnie, upoważniony pracownik Sekcji Zaopatrzenia Zamawiającego określa wielkość dostawy częściowej; zapłata należności miała następować w formie przelewu na konto wykonawcy w (...) SA w W. w następujących terminach:
- a)za każdą dostawę częściową odczynników – w terminie do 120 dni od daty otrzymania dostawy i złożenia faktury;
- b)z tytułu czynszu dzierżawnego po złożeniu faktury, za każdy miesiąc z dołu – do końca miesiąca następnego, po miesiącu, za który czynsz jest płacony; przy czym umowa została zawarta na okres 9 miesięcy liczonych od daty zainstalowania oraz uruchomienia analizatora potwierdzonego podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego, tj. od dnia 29 czerwca 2013 r. do dnia 28 marca 2014 r.; (umowa – k. 39 i n.) 2) numer (...) z dnia 21 czerwca 2013 r.; przedmiot umowy stanowił zakup odczynników do badań immunologicznych (Pakiet nr 1) zgodnie z ofertą cenową stanowiącą załącznik nr 1 do umowy; wykonawca zobowiązał się dostarczać zamawianemu przedmiot umowy dostawami częściowymi w terminie do 14 dni od otrzymania zamówienia częściowego; w zamówieniu częściowym,
§ 3ust.
1 umów składanym w formie pisemnej lub telefonicznej potwierdzonej pisemnie, upoważniony pracownik Sekcji Zaopatrzenia Zamawiającego określa wielkość dostawy częściowej; zapłata należności miała następować w formie przelewu na konto wykonawcy w (...) SA w W. w następujących terminach:
- a)za każdą dostawę częściową odczynników – w terminie do 120 dni od daty otrzymania dostawy i złożenia faktury;
- b)z tytułu czynszu dzierżawnego po złożeniu faktury, za każdy miesiąc z dołu – do końca miesiąca następnego, po miesiącu, za który czynsz jest płacony; przy czym umowa została zawarta na okres 24 miesięcy liczonych od daty zainstalowania oraz uruchomienia analizatora potwierdzonego podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego; (umowa – k. 26 i n.) 3) numer (...) z dnia 1 lipca 2014 r.; przedmiot umowy stanowił zakup odczynników do oznaczenia stężeń sirolimusa, tacrolimus, NGAL wraz z dzierżawą analizatora zgodnie z ofertą cenową stanowiącą załącznik nr 1 do umowy; wykonawca zobowiązał się dostarczać zamawianemu przedmiot umowy dostawami częściowymi w terminie do 7 dni od otrzymania zamówienia częściowego; w zamówieniu częściowym,
§ 3ust.
1 umów składanym w formie pisemnej lub telefonicznej potwierdzonej pisemnie, upoważniony pracownik Sekcji Zaopatrzenia Zamawiającego określa wielkość dostawy częściowej; zapłata należności miała następować w formie przelewu na konto wykonawcy w (...) SA w W. w następujących terminach:
- a)za każdą dostawę częściową odczynników – w terminie do 90 dni od daty otrzymania dostawy i złożenia faktury;
- b)z tytułu czynszu dzierżawnego po złożeniu faktury, za każdy miesiąc z dołu – do końca miesiąca następnego, po miesiącu, za który czynsz jest płacony; przy czym umowa została zawarta na okres 36 miesięcy liczonych od daty zainstalowania oraz uruchomienia analizatora potwierdzonego podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego. (umowa – k. 52 i n.) Konsorcjum zawiązane przez (...) oraz (...) wywiązało się ze wskazanych umów, zaś pozwany nie zgłaszał z tytułu realizacji tychże umów przez konsorcjum żadnych zastrzeżeń. (bezsporne) Z tytułu realizacji wskazanych umów konsorcjum wystawiło pozwanemu m.in. następujące faktury: Numer Faktury Data wystawienia faktury Termin płatności danej faktury ustalony przez strony Ostateczna kwota roszczenia wynikająca z wystawionej faktury Oznaczenie karty, gdzie znajduje się faktura (...) 22 lutego 2016 r. 22 maja 2016 r. 540,00 zł 83 (...) 28 stycznia 2016 r. 27 maja 2016 r. 38.473,92 zł 87-88 (...) 29 stycznia 2016 r. 28 maja 2016 r. 615,00 zł 94 (...) 29 lutego 2016 r. 29 maja 2016 r. 615,00 zł 96 (...) 29 lutego 2016 r. 29 maja 2016 r. 887,76 zł 98 (...) 10 marca 2016 r. 8 czerwca 2016 r. 37.800,00 zł 100 (...) 30 listopada 2015 r. 29 marca 2016 r. 615,00 zł 66 (...) 2 grudnia 2015 r. 31 marca 2016 r. 9.069,84 zł 69-70 (...) 14 grudnia 2015 r. 12 kwietnia 2016 r. 22.680,00 zł 73 (...) 30 grudnia 2015 r. 28 kwietnia 2016 r. 615,00 zł 76 (...) 13 stycznia 2016 r. 12 maja 2016 r. 37.800,00 zł 78 (...) 15 lutego 2016 r. 15 maja 2016 r. 38.558,16 zł 80 Pozwany nie zapłacił ani na rzecz (...), ani na rzecz (...) jakiejkolwiek sumy z tytułu realizacji wskazanych umów. (bezsporne) Pismem z dnia 20 lipca 2016 r. umocowany pełnomocnik konsorcjum wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 236.371,20 zł, w tym m.in. za m.in. faktury objęte pozwem, proponując równocześnie pozasądowe rozwiązanie sprawy. Kolejnym pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. o numerze nadawczym Poczty Polskiej (...) (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 20) umocowany pełnomocnik konsorcjum wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 188.269,68 zł. Pismo to zostało doręczone pozwanemu 4 stycznia 2017 r. (wezwania do zapłaty – k. 18 i n. oraz k.22 i n.) Pozwany nie zapłacił żądanych sum ani nie wyraził zainteresowania polubownym rozwiązaniem sporu. Stan faktyczny nie był przedmiotem sporu między stronami i był potwierdzony kopiami dokumentów załączonych do pozwu oraz odpowiedzi na pozew, których rzetelności strony nie podważały. W takim stanie Sąd Okręgowy poczynił ustalenia faktyczne zgodnie z art. 229 i 230 oraz art. 245 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka K. M.. (protokół rozprawy – k. 203) Sąd Okręgowy ocenił, że okoliczności, które miały być przedmiotem dowodu z przesłuchania świadka zostały dostatecznie wyjaśnione w rozumieniu art. 217 § 3 k.p.c. (relacja pomiędzy stroną powodową i pozwanym, jak też na wykonywanie przedmiotu umowy z pozwanym oraz dokonanie obrotu wierzytelnościami szpitalnymi z ominięciem zapisów umownych oraz regulacji ustawowych – k. 130 odwrót). W takim stanie, przeprowadzanie wskazanego dowodu prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przewlekania postępowania, czemu Sąd Okręgowy przeciwdziałał zgodnie z art. 6 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Powództwo było usprawiedliwione i podlegało uwzględnieniu w zakresie zasądzenia od pozwanego na rzecz (...) kwoty 188 269,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot:
- a)540,00 zł od dnia 24 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- b)38.473,92 zł od dnia 28 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- c)615,00 zł od dnia 29 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- d)615,00 zł od dnia 31 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- e)887,76 zł od dnia 31 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- f)37.800,00 zł od dnia 9 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty;
- g)615,00 zł od dnia 30 marca 2016 r. do dnia zapłaty;
- h)9.069,84 zł od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty;
- i)22.680,00 zł od dnia 13 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty;
- j)615,00 zł od dnia 29 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty;
- k)37.800,00 zł od dnia 13 maja 2016 r. do dnia zapłaty;
- l)38.558,16 zł od dnia 17 maja 2016 r. do dnia zapłaty Pozwany przegrał proces co do pełnej wartości przedmiotu sporu co uzasadnia obciążenie pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów procesu w całości. Z przyczyny cofnięcia przez (...) pozwu w odpowiedniej części ze skutkiem prawnym postępowanie podlegało umorzeniu w tej części. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy o sprzedaży, tj. art. 535 Kodeksu cywilnego (k.c.) w związku z ogólnymi przepisami prawa zobowiązań (art. 353 i n. k.c.), przepisami o skutkach niewykonania zobowiązań (w szczególności art. 481 k.c.). Pozwany podniósł w toku postępowania następujące zarzuty:
- a)powództwo zostało wytoczone przedwcześnie, gdyż nie zostały podjęte przed procesowe negocjacje;
- b)(...) został w całości zaspokojony przez (...) z tytułu zapłaty należności objętych pozwem w niniejszej sprawie. Wbrew zarzutom pozwanego, zapis odpowiednich umów o treści „wszelkie spory rozstrzygane będą w pierwszej kolejności w drodze negocjacji” (§ 12 poszczególnych umów – k. 30, 43 oraz 56) nie ma wpływu na wymagalność roszczenia w rozumieniu k.c. Zgodnie z art. 353 1 k.c., strony tak ukształtowały zobowiązanie, że świadczenie ceny miało następować w umówionych terminach (§ 5 poszczególnych umów - k. 27, 40 oraz 54) i nie zostało zastrzeżone warunkiem (art. 89 k.c.) podjęcia przez konsorcjum negocjacji w razie wdania się w spór przez pozwanego. Przywołany przepis § 12 odpowiednich umów oczywiście nie jest też zapisem na sąd polubowny lub inną klauzulą o podobnych skutkach w rozumieniu k.p.c. Przed wytoczeniem powództwa powód dwukrotnie (raz w lipcu 2016 r., drugi raz w grudniu 2016 r.) wystąpił przedprocesowo z wezwaniem do zapłaty, proponując polubowne pozasądowe rozwiązanie sporu, jednakże pozwany zignorował te pisma, jak również nie podjął żadnych polubownych prób rozwiązania sporu, w tym także w toku postępowania sądowego. W tym stanie, roszczenia powoda były oczywiście wymagalne przed datą wniesienia roszczenia, a pozwany oczywiście opóźniał się ze spełnieniem własnego świadczenia pieniężnego. Niezasadny jest zarzut pozwanego, że wierzytelność (...) względem pozwanego wygasła wskutek jej zaspokojenia przez (...) na zasadzie art. 356 § 2 k.c. Przepis ten stanowi, że jeżeli wierzytelność pieniężna jest wymagalna, wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia od osoby trzeciej, chociażby działała bez wiedzy dłużnika. Warunkiem zaistnienia takiej sytuacji jest jednak to, by spełniający świadczenie działał za dłużnika. W ustalonym stanie prawnym brak podstaw do uznania, że (...) spełniło względem (...) świadczenie pozwanego. Przeciwnie, należy stwierdzić, że (...) wykonywało względem (...) własne świadczenie wynikające z umowy wiążącej oba podmioty. Celem takiego świadczenia nie było zwolnienie pozwanego z obowiązku zapłaty i oczywiście skutek taki nie nastąpił. Zawarte miedzy (...) oraz (...) umowy, które były podstawą świadczeń wykonanych przez (...), były w odpowiedniej części nieważne z uwagi na zakaz z art. 54 ust. 6 ustawy o działalności leczniczej, nie mogło dojść w wyniku tej czynności do umorzenia zobowiązania względem (...), jako przesłanki wstąpienia (...) w prawa zaspokojonego wierzyciela w rozumieniu art. 356 § 2 k.c., co potwierdza przedstawiana przez Sąd Najwyższy wykładnia ustawy w sprawach opartych na jednakowych podstawach faktycznych i prawnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2017 r., I CSK 255/16). W związku ze wskazaniem przez (...), że wymagalność niektórych dochodzonych wierzytelności nastąpiła dzień lub dwa później, niż wskazano w pozwie, na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2017 r. (...) cofnął pozew w części co do odsetek poprzedzających właściwe daty wymagalności odpowiednich wierzytelności ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie (k. 202 i n.). Cofnięcie pozwu było skuteczne, ponieważ nie zachodziły przesłanki uznania cofnięcia pozwu za niedopuszczalne zgodnie z art. 203 § 4 k.p.c. Z tej przyczyny postępowanie zostało w odpowiednim zakresie umorzone zgodnie z art. 355 k.p.c. Na podstawie art. 108 zdanie pierwsze k.p.c. Sąd Okręgowy na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. orzekł w wyroku o kosztach procesu mając na względnie następujące okoliczności procesowe. Powód wygrał proces w całości co do żądania należności głównej, wyznaczającej wartość przedmiotu sporu, a uległ jedynie w nieznacznej części swojego roszczenia, tj. w zakresie odsetek od poszczególnych kwot za stosunkowo krótki okres czasu (od 1 do 2 dni). W ocenie Sądu Okręgowego taki wynik sprawy uzasadnia włożenie na pozwanego obowiązku zwrotu powodowi kosztów procesu w całości, zgodnie z art. 100 zdanie drugie k.p.c. Na tej podstawie Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w sumie 14.831,00 zł, na którą złożyły się kwoty następujące:
- a)9.414,00 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty od pozwu;
- b)5.400,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;
- c)17,00 zł tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa procesowego. Kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz (...), którego zastępował pełnomocnik ustanowiony w osobie radcy prawnego, została określona w stawce minimalnej odpowiednio do wartości przedmiotu sporu na podstawie właściwego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o radcach prawnych, które obowiązywało w chwili wszczęcia postępowania i nadal jest stosowane w sprawie. Nieusprawiedliwiony był wniosek pozwanego o odstąpienie od obciążania pozwanego obowiązkiem zwrócenia powodowi kosztów procesu na podstawie art. 102 k.p.c. Okoliczności, na które powoływał się pozwany, nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przerzucenia wysokich kosztów nieuzasadnionego sporu na (...). Stan majątkowy pozwanego może się zresztą w przyszłości poprawić, a pozwany odpowiada za zobowiązania wywołane kosztami procesu również swoim majątkiem przyszłym. Z tych przyczyn i na podstawie przywołanych przepisów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE (...) (...)