zapisami OWU odszkodowanie w przypadku wystąpienia tzw. szkody całkowitej ustala się jako kwotę stanowiącą różnice pomiędzy wartością pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody, nie większą jednak niż suma ubezpieczenia z dnia zawarcia umowy, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym. W piśmie z dnia 7 stycznia 2016 roku powód podniósł, że klauzula przewidująca brak odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku gdy szkoda powstała w okolicznościach innych niż podano to przy zgłoszeniu szkody, uznana została za klauzule abuzywną. Powód podkreślił, że postępowanie likwidacyjne odnośnie zakresu uszkodzeń i oględzin miejsca zdarzenia nie zostało przeprowadzone prawidłowo, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyjęcia przez pozwaną odpowiedzialności za szkodę i odmowy wypłaty odszkodowania. Zwrócił uwagę, że ubezpieczyciel odpowiada także za kosztu akcji ratowniczej, gdyż była ona w tej sytuacji niezbędna, stąd pozostaje w związku przyczyno – skutkowym ze szkodą. W piśmie z dnia 8 czerwca 2017 roku powód oświadczył, że dokonuje rozszerzenia powództwa o kwotę 20.122, 12 zł, tym samym wnosząc o zasądzenie kwoty 30.222, 12 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 31 lipca 2014 roku. Powód wyjaśnił, że
opinią biegłego sądowego szkoda całkowita w pojeździe wynosiła 27.563, 42 zł zaś wysokość szkody należy powiększyć o koszt holowania pojazdu – 2.500 zł netto oraz o kwotę 158, 70 zł, którą wydatkował z tytułu opłaty za parking pojazdu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: S. J.
4 OWU przez odszkodowanie rozumie się kwotę ustaloną wg zasad określonych w niniejszych OWU, należną w razie powstania szkody, uwzględniającą wszelkie potracenia wynikłe z warunków zawartej umowy ubezpieczenia. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia w oparciu o wartość pojazdu netto (bez VAT) do ustalenia wysokości odszkodowania przyjmuje się wartości netto.
11 OWU szkodą całkowitą jest szkoda, w wyniku której pojazd uległ uszkodzeniu w takim stopniu, ze koszty naprawy ustalone
OWU przekraczają 70% wartości tego pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody. Do kwalifikacji szkody jako szkoda całkowita,
11, przy wycenie kosztów naprawy pojazdu przyjmuje się: 1) koszt robocizny ustalony według cen brutto (z VAT) w oparciu o: naprawcze normy czasowe określona przez producenta pojazdu i ujęte w systemie A. lub E.; średnią stawkę za 1 roboczogodzinę stosowaną przez autoryzowane stacje obsługi ( (...)) z terenu województwa, względem którego dokonano taryfikacji składki - w przypadku gdy w umowie zostało zniesione procentowe pomniejszenie wartości części; średnią stawkę za 1 roboczogodzinę stosowana przez warsztaty poza (...) z terenu województwa, względem którego dokonano taryfikacji składki - w przypadku, gdy w umowie me zostało zniesione procentowe pomniejszenie wartości części, 2) koszt części zamiennych ustalony według cen brutto (z VAT) na podstawie cen podanych w aktualnych polskich wydaniach systemu A. lub E. opartych na danych producenta, importera pojazdu, nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnych importerów do stosowania przez ich sieci serwisowe, z uwzględnieniem zapisów § 15 ust. 3 pkt 2b) - 6). W przypadku braku cen części lub norm czasowych robocizny w systemie A. i E. przyjmuje się ceny i normy dla pojazdu najbardziej zbliżonego właściwościami techniczno – eksploatacyjnymi. Wartość pojazdu w stanie uszkodzonym jest to wartość elementów i zespołów pojazdu nieuszkodzonych lub uszkodzonych w takim stopniu, że posiadają wartość handlową. Wartość pojazdu w stanie uszkodzonym ubezpieczyciel określa z uwzględnieniem wartości pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody, charakteru i zakresu uszkodzeń oraz sytuacji rynkowej w zakresie obrotu pojazdami uszkodzonymi (§ 14 ust. 3). Wysokość odszkodowania z tytułu szkody całkowitej ustala się, z zastrzeżeniem § 18 jako kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy wartością pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody, jednak niż suma ubezpieczenia z dnia zawarcia umowy, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym (§ 14 ust. 4). W związku ze zgłoszeniem szkody ubezpieczony w chwili powstania szkody zobowiązany jest do postępowania
e wskazówkami udzielonymi przez pracownika; udostępnić materiały wymagane przez ubezpieczyciela przy likwidacji szkody niezbędne do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, okoliczności zdarzenia oraz wysokości szkody; umożliwić ubezpieczycielowi ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkody; zabezpieczyć możność dochodzenia roszczeń odszkodowawczych wobec osób trzecich odpowiedzialnych za szkodę (§ 13 ust. 1 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia).
6 OWU w razie niedopełnienia któregokolwiek z obowiązków ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania lub je odpowiednio zmniejszyć, o ile niedopełnienie miało wpływ na ustalenie odpowiedzialności za szkodę, okoliczności zdarzenia bądź ustalenia lub zwiększenie rozmiaru szkody. Ubezpieczyciel niezależnie od odszkodowania ustalonego
-16 i § 18-19 dodatkowo zwraca koszty udokumentowane oryginalnymi fakturami/rachunkami i uzasadnione ekonomicznie oraz okolicznościami zdarzenia, za które ponosi odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia (...). Dotyczy to wyłącznie kosztów: zabezpieczenia uszkodzonego pojazdu w okresie nie dłuższym niż do dnia dokonania przez ubezpieczyciela oględzin uszkodzonego pojazdu, o ile me odstąpiła od dokonania oględzin, transportu uszkodzonego pojazdu, kosztów wynikłych z zastosowania środków w celu ratowania pojazdu, zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów, dodatkowego badania technicznego
7 (§ 20 ust. 1 OWU).
1 ubezpieczyciel jest zobowiązany wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia zgłoszenia szkody. Dowód: − polisa k. 11-13. W dniu 24 maja 2014 roku S. J.
którą wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 70.200 zł brutto, po szkodzie 29.800 zł brutto, różnica wartości przed i po szkodzie wynosiła 40.400 zł brutto. Zakład ubezpieczeń sporządził również informacje o wysokości szkody ustalając koszt naprawy pojazdu na kwotę 64. 411, 29 zł. Pozwany zakład ubezpieczeń przesłał S. J.
którym w dniu 24 maja 2014 roku jadąc drogą w kierunku Ś. do drogi (...) składem marki (...) o nr rejestracyjnym (...) z prędkością około 50 km/h z zakrętu wyjechał na niego czołowo pojazd osobowy marki B. w kolorze czarnym. Oświadczył, że w celu nie dopuszczenia do zderzenia się z pojazdem skręcił w prawo – co spowodowało wjechanie do rowu oraz uderzenie w drzewo. Wskazał, że niezwłocznie skontaktował się ze służbami pod nr 112, operator przyjął jego zgłoszenie oraz skontaktował go z policją, która poinformowała go, że jeżeli brak jest ofiar powinnien samodzielnie zwrócić się o pomoc drogową i usunąć pojazd, co też uczynił. Oświadczył, że wezwana pomoc drogowa przeprowadziła akcje wyciągnięcia ciągnika siodłowego z rowu oraz holowania na parking. Dowód: − oświadczenie powoda ze szkicem k. 14-15. Pismem z dnia 30 czerwca 2014 roku pozwany zakład ubezpieczeń poinformował S. J.
którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Na wstępnie wskazać należy, że umowa ubezpieczenia w opcji autocasco, jest ubezpieczeniem dobrowolnym i przepisy kodeksu cywilnego ani ustawy ubezpieczeniowej nie regulują szczegółowo całokształtu kwestii związanych z ubezpieczeniem w każdym z jego rodzajów. Szczegółowe postanowienia dotyczące konkretnego ubezpieczenia ustalane są w warunkach ubezpieczenia, które precyzują kwestie związane z odszkodowaniem przysługującym ubezpieczonemu, w tym sposób wyliczenia jej wysokości. Ogólne warunki umów ubezpieczenia, opracowywane przez zakłady ubezpieczeń, a stosowane jako wzorce umów w rozumieniu art. 384 i następne odgrywają więc istotną role, a jako integralna część umowy wiążą drugą stronę, jeżeli zostają jej doręczone przed zawarciem umowy, bez względu na okoliczność czy kontrahent zapoznał się z jej treścią. Istotna jest wyłącznie kwestia doręczenia wzorca, a nie tego, czy skorzystano z możliwości zapoznania się z jego postanowieniami (por. K. Zagrobelny (w:) Kodeks..., s. 617; M. Bednarek (w:) System..., s. 592). Ponieważ tę postać wzorca dotyczącego ubezpieczeń dobrowolnych kreuje zakład ubezpieczeń, a więc strona umowy, charakter prawny ogólnych warunków ubezpieczeń AC można określić mianem kwalifikowanego wzorca nienormatywnego, zawierającego postanowienia o charakterze umownym. Zaznaczenia wymaga, że uregulowanie szczegółowych zasad odpowiedzialności stanowi ogólnie przyjętą praktykę i jest wyrazem tzw. zasady swobody umów, która pozwala podmiotom kształtować stosunki cywilnoprawną mocą własnych decyzji w ramach autonomii woli. Powyższe stwierdzenie potwierdza także stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 kwietnia 2003 r., (sygn. akt IV CKN 53/01)
którym „o ile bezwzględnie obowiązujące przepisy nie regulują określonych praw i obowiązków, strony mają, w granicach wynikających z art. 353 1 k.c., swobodę ułożenia stosunku prawnego. Strony umowy ubezpieczenia autocasco mogą zatem wprowadzić do treści stosunku umownego środki prawne służące ochronie uprawnionego interesu ubezpieczyciela”. Umowa auto casco ze względu na swoją dobrowolność oraz fakt, że jest ona umową bezpośrednio łączącą poszkodowanego i ubezpieczyciela może przewidywać różnorodne przesłanki ograniczające odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń – między innymi poprzez wskazanie sposobu powstania szkody, które nie podlegają zlikwidowaniu na podstawie tej umowy czy też pomniejszenie wysokości odszkodowania o określone kwoty. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju umowy nie zawsze można mówić o pełnej refundacji poniesionej szkody. Zasada pełnego odszkodowania w rozumieniu 361 § 2 k.c. ma zastosowanie tylko w przypadku odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu zawarcia przez sprawcę szkody umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (OC). Umowa ubezpieczenia OC ma bowiem chronić poszkodowanych oraz zapewniać im pełne pokrycie szkody powstałej w wyniku zdarzenia, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy. Odmiennie natomiast przedstawia się sytuacja w przypadku umowy ubezpieczenia AC, która ze swojej natury jest umową dobrowolną, kształtowaną wolą stron umowy. Ubezpieczyciel na podstawie tej umowy zobowiązany jest do udzielenia ochrony ubezpieczeniowej i ewentualnej wypłaty świadczenia tylko w takim zakresie i pod takimi warunkami, na jakie umówiły się strony w umowie oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia. Zaznaczenia wymaga, że inaczej niż w przypadku odszkodowania z tytułu OC sprawcy, zakład ubezpieczeń może uzależnić wysokość przysługującego odszkodowania od spełnienia określonych warunków przez poszkodowanego, jeżeli taką możliwość przewidział w umowie ubezpieczenia lub też OWU. Bezspornym w okolicznościach niniejszej sprawy było to, że powoda oraz pozwaną łączyła umowa ubezpieczenia AC. Spornym nie był także fakt, że w okresie ubezpieczenia wskutek zdarzenia komunikacyjnego w pojeździe będącym jej przedmiotem powstała szkoda. Pozwana kwestionując żądanie pozwu podniosła bowiem, że w toku postępowania likwidacyjnego ustalono, że do szkody nie mogło dojść w okolicznościach podanych przez powoda, co uprawniało ją do odmowy przyznania odszkodowania. W dalszej kolejności zakwestionowała wysokość dochodzonego odszkodowania podnosząc, że nie odpowiada za koszty akcji ratowniczej, a nadto, że do ustalenia jej wysokości należy przyjmować kwoty netto. W ocenie Sądu ustalenie okoliczności spornych - związanych z przebiegiem zdarzenia szkodowego, zakresem oraz rozmiarem szkody wymagało wiadomości specjalnych, a więc
art. 278 § 1 kpc wezwania biegłego celem zasięgnięcia opinii. Biegły sądowy ustalił, że zarówno miejsce jak i przebieg zdarzenia były zgodne z oświadczeniem złożonym przez S. J.
którym w związku ze zgłoszeniem szkody ubezpieczony w chwili powstania szkody zobowiązany między innymi do udostępnienia materiały wymagane przez ubezpieczyciela przy likwidacji szkody niezbędne do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, okoliczności zdarzenia oraz wysokości szkody oraz do umożliwienia ubezpieczycielowi ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkody. Jak wynika z § 16 ust. 6 OWU niedopełnienie tego obowiązku uprawniało ubezpieczenia do odmowy wypłaty odszkodowania lub jego odpowiedniego zmniejszenia, o ile miało ono wpływ na ustalenie odpowiedzialności za szkodę, okoliczności zdarzenia bądź ustalenie lub zwiększenie rozmiaru szkody. Podkreślenia wymaga, iż w celu przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego oraz wypłaty należnego odszkodowania, powód – ubezpieczony, przekazał pozwanej informacje związane z powstaniem szkody, w tym z jej przebiegiem, co znalazło wyraz w złożonym w dniu 26 maja 2014 roku oświadczeniu. Co więcej, po odmowie przez pozwaną przyznania odszkodowania z uwagi na ustalenie, że do szkody nie mogło dojść w okolicznościach przez niego podanych, zlecił on sporządzenie opinii technicznej przez rzeczoznawcę, która następnie była podstawą wystosowanego odwołania od decyzji. Zauważyć należy, że z przedstawioną przez powoda wersją wydarzeń korespondują zeznania świadka P. M., który świadczył na jego rzecz usługę podniesienia pojazdu oraz holowania na teren parkingu strzeżonego. Z zeznań tych wynika bowiem, że ciągnik znajdował się w rowie melioracyjnym w pobliżu drzewostanu. Świadek zwrócił także uwagę na uszkodzenia prawej strony pojazdu. Podkreślić należy, iż biegły sądowy w sporządzonej opinii potwierdził, iż zarówno miejsce jak i przebieg zdarzenia były zgodne ze złożonym przez S. J.
zapisami umowy oraz jej warunkami ogólnymi odszkodowanie ustalone powinno być przy uwzględnieniu kwot netto. Należy mieć na uwadze, iż pojazd w stanie uszkodzonym został sprzedany za 33 536, 58 zł netto, stąd za właściwym należy uznać wyliczenie odszkodowania przy przyjęciu tej kwoty jako wartości pojazdu po szkodzie. W konsekwencji powyższego, wysokość szkody całkowitej, obliczona jako różnica pojazdu przed szkodą oraz po szkodzie,
ustaleniami biegłego wynosiła 27.563, 42 zł. Podkreślenia wymaga, iż
1 OWU ubezpieczyciel niezależnie od odszkodowania ustalonego
-16 i § 18-19 dodatkowo był zobowiązany do zwrotu kosztów udokumentowanych oryginalnymi fakturami czy też rachunkami i uzasadnionych ekonomicznie oraz okolicznościami zdarzenia, za które ponosi odpowiedzialność z tytułu ubezpieczenia (...). Obowiązek ten dotyczył kosztów zabezpieczenia uszkodzonego pojazdu w okresie nie dłuższym niż do dnia dokonania przez ubezpieczyciela oględzin uszkodzonego pojazdu, o ile nie odstąpiła od dokonania oględzin, transportu uszkodzonego pojazdu oraz kosztów wynikłych z zastosowania środków w celu ratowania pojazdu, zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów oraz kosztów dodatkowego badania technicznego
7. W okolicznościach sprawy w związku ze zdarzeniem drogowym powód podniósł koszty akcji ratowniczej (wyciągnięcia pojazdu z rowu melioracyjnego, podniesienia go oraz odholowania na parking strzeżony)- z tytułu czego wystawiona została faktura VAT na kwotę 2.500 zł netto. Nadto, powód poniósł koszty związane z koniecznością umieszczenia uszkodzonego pojazdu na parkingu strzeżonym, celem dokonania jego oględzin, który to koszt został udokumentowany w fakturze z dnia 24 maja 2014 roku wystawionej na kwotę 158, 70 zł netto. Wątpliwości Sądu nie budziło, iż koszty te były uzasadnione okolicznościami zdarzenia i mieściły się w ramach kosztów wskazanych w § 20 ust. 1 OWU. Były one bowiem ściśle związane w pierwszej kolejności z koniecznością zastosowania środków w celu ratowania pojazdu, zmniejszenia rozmiaru szkody, a nadto obejmowały transport uszkodzonego pojazdu oraz jego zabezpieczenie w związku z koniecznością przeprowadzenia oględzin. Biorąc pod uwagę powyższe ustalić należało, iż powód na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia w wariancie autocasco zasadnie domagał się odszkodowania obejmującego wysokość szkody całkowitej powstałej w pojeździe w kwocie 27.563, 42 zł, koszty parkingu strzeżonego w kwocie 158, 70 zł oraz koszty pomocy drogowej w kwocie 2.500 zł, a więc łącznej kwoty 30.222, 12 zł. O odsetkach Sąd orzekł
żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd zwrócił uwagę, że
1 OWU ubezpieczyciel był zobowiązany wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia zgłoszenia szkody. Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o treść przedłożonych do akt dowodów z dokumentów. Żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości, a i w ocenie Sądu nie budziły one żadnych wątpliwości. Sąd oparł się również na zeznaniach świadka P. M. oraz przesłuchaniu powoda, nie znajdując podstaw by odmówić im wiary. Podstawą stanu faktycznego była także opinia biegłego sądowego, która w ocenie Sadu była jasna i logiczna, a przedstawione w niej wnioski zostały logicznie uargumentowane. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu (pkt II sentencji) znajduje postawę prawną w 108 § 1 zd. 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie stroną wygrywającą jest strona powodowa i jako taka jest uprawniona do żądania zwrotu kosztów procesu przez przeciwnika. Na koszty poniesione przez powoda w łącznej kwocie 2.922 złożyło się: opłata sądowa od pozwu – 505 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego – 2.400 zł (ustalone na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu). W pkt III sentencji wyroku Sąd w oparciu o przepis art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 130 3 § 2 kpc orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych obciążając nimi pozwaną jako stronę przegrywającą sprawę w całości. Na koszty te złożyła się kwota 694, 28 zł stanowiąca wynagrodzenie biegłego sądowego w części niepokrytej przez wniesioną przez pozwaną zaliczkę oraz kwota 1.007 zł stanowiąca uzupełniającą opłatę sądową od rozszerzonego powództwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.