Sygn. akt I ACa 1422/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun Sędziowie: SSA Zbigniew Ducki (spr. ) SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Piaszczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa D. S. przeciwko (...) S.A w W. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Krakowie z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt IX GC 573/11 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu-Sądowi Gospodarczemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 1422/12 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. w W., D. S. wniósł o zasadzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kwoty 141.000 zł z odsetkami ustawowymi od 22 września 2009 r. oraz o obciążenie strony pozwanej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego. W podstawie faktycznej dochodzonego roszczenia powód wskazała, że pomiędzy nim, a VB (...) we W. (dalej leasingodawca) została zawarta umowa leasingu operacyjnego wraz z Ogólnymi Warunkami Umów Leasingu Operacyjnego (dalej OWULO), której przedmiotem była koparko-ładowarka (...)Przedmiot leasingu był ubezpieczony przez leasingodawcę u strony pozwanej. W nocy z 1 na 2 lutego 2009 r. doszło do kradzieży przedmiotu leasingu, przy czym śledztwo w tym względzie zostało umorzone przez Prokuraturę w Wieliczce wobec niewykrycia sprawcy kradzieży. W dniu 10 kwietnia 2009 r. leasingodawca poinformował powoda o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym na podstawie § 25 ust. 1 OWULO umowy leasingu. Powód twierdzi, że strona pozwana w odpowiedzi na pismo leasingodawcy powołując się na § 2 pkt. 4 Szczególnych warunków ubezpieczenia przedmiotów leasingu od wszelkich ryzyk (dalej SWU) pismem z 22 września 2011 r. stanowiących załącznik umowy ubezpieczenia przedmiotu leasingu potwierdzonej polisa oraz umową Generalną ubezpieczenia mienia w leasingu z 30 września 2008 r., odmówiła jednak wypłaty odszkodowania leasingodawcy. Zaznaczyła przy tym, że powód nie dopełnił swoich obowiązków, ponieważ przedmiot leasingu był na terenie nieogrodzonym i niedozorowanym, zaś kradzież koparko-ładowarki nie była poprzedzona żadnym włamaniem do obiektu, na terenie którego pozostawał przedmiot leasingu. O braku zasadności wypłaty odszkodowania jej zdaniem świadczył § 15 ust. 3 pkt. 4 SWU, statuującym zasadę, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność za maszyny budowlane znajdujące się na nieogrodzonym terenie otwartym pod warunkiem, że maszyny budowlane składowane lub przechowywane na placu lub magazynie (własnym lub wynajmowanym) nie użytkowane aktualnie przez ubezpieczającego do realizacji prac kontraktowych, pozostają ubezpieczone w zakresie ryzyka kradzieży wyłącznie w przypadkach, kiedy taka kradzież zostaje poprzedzona włamaniem na teren placu lub obiektu, w którym maszyna jest przechowywana, stanowi podstawę uzasadniającą decyzję o odmowie przyznania odszkodowania z tytułu kradzieży przedmiotu leasingu. Powód jednak nie zgadza się ze stanowiskiem strony pozwanej zawartym w piśmie z 22 września 2011 r., gdyż w okresie kradzieży prowadził prace na zlecenie (...) S. z o.o., a związanej z inwestycja drogową. Były to prace kontraktowe z kategorii kontraktu liniowego w rozumieniu treści § 4 załącznika do SWU, gdyż polegały na wykonywaniu prac charakterystycznych dla tego typu sprzętu budowlanego, jako przedmiotu leasingu przy przebudowie, która z uwagi na swój charakter nie stanowi i nie może stanowić ogrodzonego terenu. Przepis ten stanowił, że w takim przypadku maszyny budowlane przechowywane poza terenem ogrodzonym lub dozorowanym winne być zamknięte tak, aby dostanie się do ich wnętrza było możliwe jedynie poprzez fizyczne zniszczenie zabezpieczenia. Powód realizując pracę koparko-ładowarka, w ogóle nie miał nawet możliwości przechowywania sprzętu na terenie zamkniętym bądź zabezpieczonym. W tej sytuacji kradzież przedmiotu leasingu stanowi zdarzenie ubezpieczeniowe, stąd też odmowa zapłaty przez stronę pozwaną ubezpieczenia była bezzasadna Powód twierdzi, że uprawnienie do dochodzenia przedmiotowego w sprawie roszczenia wynikają z umowy cesji praw z 6 czerwca 2011 r. zawartej na podstawie § 24 ust. 5 OWULO z leasingodawcą. Dalej powód zaznacza, że w odpowiedzi na jego wezwanie o zapłatę przedmiotowego odszkodowania, strona pozwana w piśmie z 26 sierpnia 2011 r., jako podstawę odmowy uczynienia temu zadość powołała § 6 ust. 1 pkt. 5 w zw. z § 2 pkt. 4 SWU, mających zastosowanie do Umowy Generalnej Ubezpieczenia Przedmiotów Leasingu z 10 listopada 2003 r. Powód stwierdził również, że leasingodawca pomimo wezwania go o dostarczenie mu kompletnej treści umowy ubezpieczenia przedmiotu leasingu udostępnił mu jedynie „S.”, odmawiając mu udostępnienia Umowy Generalnej Ubezpieczenia i załączników do SWU. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i o zasadzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych po czym zarzuciła, że wobec treści § 6 ust. 1 pkt. 5 SWU nie odpowiada za przedmiotową w sprawie szkodę, gdyż zapis ten wyłącza jej odpowiedzialność w przypadku szkód kradzieżowych, a jedynym wyjątkiem jest kradzież z włamaniem jaka nie miała miejsca w sprawie. Z kolei nawet gdyby hipotetycznie założyć, że nie istnieje ogólne wyłączenie kradzieży spod zakresu ochrony, to na mocy § 16 ust. 1 pkt. 2 SWU strona pozwana w sprawie nie odpowiada. Jak wynika z postanowienia o umorzeniu śledztwa przedmiotowa koparka została skradziona z terenu stacji paliw, który nie jest ogrodzony w jakikolwiek sposób, a jego pracownicy nie są zobowiązani do dozoru mienia tam pozostawionego, nawet za zgodą jej właściciela. W ocenie strony pozwanej nie jest również spełniony warunek jej odpowiedzialności wynikający z § 16 ust. 2 SWU. Następnie nieprawdziwe zdaniem strony pozwanej było twierdzenie o używaniu przedmiotowej koparki przy inwestycji drogowej opisywanej przez powoda. Nie mogła ona być używana (parkowana) na terenie budowy w dacie kradzieży, ponieważ sam powód zeznał w protokole szkody, że w dniu 29 stycznia 2009 r. zaparkował ja na stacji paliw, zaś w dniu 30 stycznia 2009 r. przejeżdżając obok stacji paliw widział ją zaparkowana i w dniu 1 lutego 2009 r. ok. 19 00 przejeżdżając stwierdził jej brak. Zatem zaparkowana na stacji paliw koparka nie mogła być używana przy inwestycji budowlanej. Można byłoby mówić o jej użyciu przy kontrakcie liniowym, gdyby została zaparkowana na terenie budowy – w miejscu realizacji kontraktu. Strona pozwana zakwestionowała także legitymację czynna powoda, gdyż przelanie „uprawnienia do dochodzenia odszkodowania” nie stanowi przeniesienia prawa własności wierzytelności, lecz jedynie umocowanie do bliżej nieokreślonego działania w imieniu wierzyciela, leasingodawcy. Wyrokiem z 18 września 2012 r. wydanym do sygn. akt IX GC 573/11 Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 141.000 zł z ustawowymi odsetkami od 22 września 2009 r. do dnia zapłaty (pkt. I); zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.617 zł (pkt. II); nakazał ściągniecie od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 7.050 zł tytułem wpisu od pozwu i kwotę 1.057,74 zł tytułem wynagrodzenia biegłego, łącznie kwotę 8.107,74 zł stanowiącej koszty procesu w jakich powód został zwolniony (pkt. III). W uzasadnieniu do wydanego w sprawie wyroku Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Leasingodawca na podstawie umowy leasingu oddał powodowi do korzystania w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa przedmiotowa w sprawie maszynę budowlaną – koparko ładowarkę. Urządzenie to było zabezpieczone przed włamaniem jedynie zamkiem, do którego powodowi przekazano jeden komplet kluczyków. Leasingodawca zawarł ze stroną pozwana umowę ubezpieczenia wspomnianego urządzenia m.in. od ryzyka kradzieży z terenu ogrodzonego i niedozorowanego, pod warunkiem wykorzystania maszyny w celu realizacji kontraktu i zabezpieczenia w taki sposób, aby dostanie się do wnętrza było możliwe poprzez fizyczne zniszczenie zabezpieczenia. W dniu 30 stycznia 2008 r. (piątek) powód po zakończeniu robót wykonywanych na rzecz zamawiającego przy użyciu koparko-ładowarki, za zgoda właściciela i pracowników stacji benzynowej w Z. pozostawił tam urządzenie na okres soboty i niedzieli, gdyż zamierzał poddać maszynę naprawie, wobec stwierdzenia nieprawidłowości w jej pracy. Urządzenie zamknięto na klucz. W nocy z 1 na 2 lutego 2008 r. doszło do kradzieży urządzenia przez nieznanych sprawców. Zabezpieczenie maszyny przez zamkniecie zamka wynika z przekazania po zaistnieniu zdarzenia przez powoda pracownikowi strony pozwanej kompletu kluczu. W tej sytuacji należy domniemywać, że sprawca dostał się do wnętrza urządzenia przez fizyczne zniszczenie zabezpieczenia. Powyższy stan sprawy wskazuje na zaistnienie w umowie ubezpieczenia wypadku, co na podstawie art. 805 § 1 i 2 pkt. 1 k.c. skutkuje powstaniem wobec leasingodawcy wierzytelności przeciwko stronie pozwanej o zapłatę równowartości utraconego sprzętu. Jego zaś wartość wynosi 139.200 zł + podatek VAT, czyli jest wyższa od żądanej w niniejszym postępowaniu. Powyższą wierzytelność leasingodawca przelał na powoda na podstawie zawartej w formie pisemnej w dniu 6 czerwca 2011 r. umowy cesji. Zatem na podstawie art. 509 k.c. powód jest legitymowany do uzyskania świadczenia z umowy ubezpieczenia, z odsetkami ustawowymi jakich się domaga od daty wytoczenia powództwa (art. 481 § 1 i 2 k.c.). W przedmiocie kosztów postępowania Sąd Okręgowy stwierdził, że obciążył nimi stronę pozwana na zasadzie art. 98 k.p.c. W apelacji od powyższego orzeczenia strona pozwana zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy poprzez pominiecie merytorycznych zarzutów pozwanego zawartych w odpowiedzi na pozew, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. II. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegających na dokonaniu dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (z naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c.), a to wobec nieprawidłowego przyjęcia w uzasadnieniu wyroku, że doszło do zdarzenia ubezpieczeniowego wynikającego z dobrowolnej umowy ubezpieczenia, podczas gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika brak zaistnienia takiego zdarzenia. III. Naruszenie norm prawa materialnego, a to naruszenie przepisów art. 353 1 k.p.c. w zw. z art. 65 k.c., w zw. z art. 509 k.c. poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że umowa cesji z 6 czerwca 2011 r. stanowi skuteczne przeniesienie uprawnienia do dochodzenia przez powoda praw w niniejszym postępowaniu, podczas gdy umowa nie może stanowić podstawy do posiadania przez powoda legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu. IV. Naruszenie norm prawa procesowego mającego istotny i bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.