postanowienie umowne, przewidujące obowiązek zapłaty przez pożyczkobiorcę dodatkowej opłaty przygotowawczej i tak wysokich kosztów obsługi pożyczki w domu, jako że nie zostało uzgodnione indywidualnie z pozwaną – konsumentem, jest dla niej wiążące. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Z art.
wynika, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy, zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zdaniem Sądu, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, zapis umowy, pozwalający stronie powodowej na pobranie dodatkowej opłaty przygotowawczej w kwocie 150,00 zł. i wysokich kosztów obsługi pożyczki w domu, wynoszących 851,30 zł. (przy kwocie udzielonej pożyczki 1.500,00 zł.) godzi w dobre obyczaje oraz narusza w sposób rażący interes konsumenta. Opłaty te należy uznać za rażąco wygórowane i nie mieszczące się w granicach swobody kontraktowania, określonej w art.
k.c., zważywszy że dłużnik zmuszony był przystać na tak ustalone warunki ze względu na swoją słabszą pozycję negocjacyjną. Wskazać należy, iż umowa nie przewiduje żadnego świadczenia wzajemnego pożyczkodawcy, odpowiadającego obowiązkowi zapłaty dodatkowej opłaty przygotowawczej. Świadczy to jednoznacznie o tym, iż zastrzeżona ona została jedynie w celu maksymalizacji zysków wierzyciela, co prowadzi do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Opłata ta i opłata za obsługę pożyczki w domu przysporzyłyby nadmiernych i nieusprawiedliwionych zysków wierzycielowi. Podnieść bowiem należy, że opłata za obsługę pożyczki w domu nie była w zasadzie powiązana z ilością wizyt w domu pozwanej, brak jest jakichkolwiek informacji, ile razy powód lub jego przedstawiciel świadczyli usługi bezpośrednio u pozwanej. Wynagrodzenie to, stanowiące 29,66% całkowitej kwoty pożyczki, którą otrzymała pozwana, ocenić należy jako wygórowane i nieekwiwalentne. Postanowienie umowne, dotyczące tych opłat, nie zostało indywidualnie uzgodnione z pozwaną, w związku z czym z mocy art.
nie wiąże ono stron. Nie prowadzi to jednocześnie do nieważności pozostałych postanowień umowy, zgodnie bowiem z art.
strony są związane umową w pozostałym zakresie. Sąd uznał zatem, że w niniejszej sprawie, w zakresie naliczenia przez powoda dodatkowej opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę pożyczki w domu, doszło z całą pewnością do ukształtowania praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy pozwanej. Tak ustalone przez powoda opłaty jawią się jako próba nałożenia na konsumenta dodatkowych niczym nieuzasadnionych obciążeń. W ocenie Sądu naliczenie ww. opłat stanowi także obejście przepisów ustawy, tj. Kodeksu cywilnego, w zakresie odsetek maksymalnych. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie powołanych przepisów oraz na mocy art. 353 k.c. i art. 354 § 1 k.c. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 wyroku, zasądzając kwotę 1.377,60 zł., uwzględniając faktycznie wypłaconą pozwanej kwotę pożyczki, obowiązek uiszczenia przez nią opłaty przygotowawczej i określonych umową odsetek oraz wysokość spłat, dokonanych przez pozwaną (1.500,00 + 150,00 + 218,50 = 1.868,50 zł. – 490,90 zł). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, czyli od dnia 31 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty, orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. W pkt 3 wyroku orzeczono o kosztach procesu na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Na koszty procesu składały się: opłata od pozwu w kwocie 100,00 zł., opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900,00 zł. - zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.), łącznie 1.017,00 zł. Powód wygrał w 44,65%, zatem należał mu się zwrot kwoty 454,09 zł. (1.017,00 zł. x 44,65% = 454,09 zł.). Na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4 wyroku). SSR Agnieszka Brzoskowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.