kc do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie – nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń , uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Przepis art.
kc statuuje ustawową bierną solidarność o charakterze gwarancyjnym w postaci odpowiedzialności ex lege za cudzy dług, co jest odstępstwem od zasady prawa obligacyjnego, zgodnie z którą skuteczność zobowiązań umownych ogranicza się do stron zawartego kontraktu /IV CSK 293/10 wyrok SN 2011-02-17 LEX nr 1111016/. Warunkiem solidarnej odpowiedzialności inwestora jest wyrażenie przez niego zgody na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą (art.
Zgoda ta nie jest przesłanką ważności umowy podwykonawczej, lecz konieczną przesłanką powstania po stronie inwestora i wykonawcy solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy. Wskazuje się także, że w wypadku zawiadomienia inwestora o zamiarze zawarcia takiej umowy możliwe są cztery sytuacje: 1) sprzeciw inwestora, który wyłącza jego odpowiedzialność solidarną, 2) zgoda bierna inwestora tzw. milcząca, o której mowa w art.
2 k.c., 3) zgoda czynna wyrażona wprost oraz 4) zgoda czynna dorozumiana (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2015 r., II CSK 551/14, LEX nr 1801550). Zgoda wyrażona w przedmiotowej sprawie wywarła skutek z art.
kc pomimo nieprzedłożenia wraz z wnioskiem o jej udzielenie dokumentacji jak i pomimo wyrażenia jej w sposób następczy. Zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą może być zatem wyrażona w sposób: bierny (milczenie) albo czynny, w ramach którego można wyróżnić sposób pisemny, ustny, dorozumiany. Ocena skuteczności zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą wymaga więc w pierwszej kolejności ustalenia rodzaju zgody inwestora, a w drugiej kolejności dokonania analizy, czy postępowanie podmiotów zaangażowanych w realizację umowy, poprzedzające udzielenie tej zgody było prawidłowe, a w konsekwencji, czy zgoda inwestora wywarła skutek określony w art.
W przedmiotowej spawie była to zgoda wyrażona w sposób czynny wprost w formie pisemnej, która to zgoda dla swej skuteczności nie wymaga w myśl powołanego przepisu żadnych innych szczególnych wymagań. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, że skuteczność zgody wyrażonej w sposób czynny nie jest uzależniona od zachowania przez wykonawcę procedury określonej w art.
Potrzebna jest jedynie informacja o konkretnej umowie z konkretnym wykonawcą, niemniej może ona pochodzić z dowolnego źródła i uzyskać ją może inwestor zarówno przed zawarciem, jak i po zawarciu umowy (por. Art.
KC T. II red. Gutowski 2016, wyd. 1 /Gutowsk I powołane w nim orzecznictwo np. wyr. SN z 26.6.2008 r., II CSK 80/08, MoP 2008, Nr 22, s. 1215; wyr. SN z 3.10.2008 r., I CSK 123/08, Legalis; wyr. SN z 11.12.2008 r., IV CSK 323/08, Legalis; wyr. SN z 6.10.2010 r., II CSK 210/10, OSNC 2011, Nr 5, poz. 59; wyr. SN z 4.2.2011 r., III CSK 152/10, Legalis; wyr. SN z 5.9.2012 r., IV CSK 91/12, Legalis; wyr. SN z 27.6.2013 r., III CSK 298/12, Legalis; wyr. SN z 16.4.2014 r., V CSK 296/13, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 5.9.2013 r., I ACA 567/13, Legalis). Wyrażenie zgody przez inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą automatycznie skutkuje powstaniem odpowiedzialności solidarnej inwestora i wykonawcy względem podwykonawcy w myśl zasady volenti non fit iniuria. Jeśli inwestor składa oświadczenie aprobujące wniosek wykonawcy jak było to w przedmiotowej sprawie, nie korzystając z uprawnienia do analizy dokumentacji, to trudno znaleźć uzasadnienie dla poszukiwania dodatkowego mechanizmu obronnego (wyr. SN z 24.1.2014 r., V CSK 124/13, MoP 2014, Nr 24, s. 1309). Dla skuteczności oświadczenia woli obejmującego zgodę, o której mowa, nie jest konieczne aby inwestor zapoznał się z istotnymi postanowieniami umowy podwykonawczej, wystarczy, że miał zapewnioną możliwość zapoznania się z tymi postanowieniami /I CSK 645/15 - wyrok SN - Izba Cywilna z dnia 28-10-2016/. W przedmiotowej sprawie pozwany nie powołał się, ani nie wykazał, aby nie miał możliwości zapoznania się z umową jak i dokumentacją stanowiącą podstawę jej zawarcia i wykonania. Pozwany wyraził w umowie głównej ogólną wolę co do ewentualnego udziału podwykonawców w realizacji zadania inwestycyjnego objętego umową z (...) (...), co znalazło swój bezpośredni wyraz w § 9 pkt 5 umowy z dnia 20.12.2010 r. nr (...) r., zgodnie z którym wykonawca mógł zlecić roboty podwykonawcom, jednak zobowiązany został do uzyskania pisemnej zgody inwestora . Zgoda inwestora odnosiła się do zindywidualizowanego podwykonawcy (element podmiotowy), jak również dotyczyła konkretnej umowy o roboty budowlane (element przedmiotowy) , jako że wskazano we wniosku o jej udzielnie, chodzi o stan surowy otwarty na konkretnej inwestycji dotyczącej jednego budynku, co sprawiało że nie była to tzw. zgoda blankietowa, ogólnie akceptująca możliwość zawarcia przez wykonawcę umów z podwykonawcami. Strony umowy głównej nie zastrzegły dla udzielenia zgody przez inwestora żadnych warunków, ograniczając się do tego że zgoda ma być wyrażona na piśmie, co też w sprawie miało miejsce. Skoro zatem strony same uznały, iż pisemna zgoda, bez dalszych obostrzeń jest wystarczająca, nie ma podstaw do doszukiwania się ich w treści przepisu, który dotyczy innej sytuacji niż zgoda wyrażona wprost. Oświadczenie o wyrażeniu zgody zresztą wprost odwoływało się do warunków kontraktu, który jak to wskazano przewidywał wyłącznie zgodę na piśmie. Sąd orzekający w sprawie podziela też pogląd, że zgoda zamawiającego, jako osoby trzeciej na zawarcie umowy o podwykonawstwo może być wyrażona przed zawarciem, w trakcie zawierania albo nawet po zawarciu umowy z podwykonawcą, choć w tym ostatnim przypadku ma moc wsteczną. Brak bowiem podstaw do wyłączenia zastosowania art. 63 § 1 kc w części dotyczącej potwierdzenia przez osobę trzecią złożonych już przez strony zawierające umowę oświadczeń. Wybór chwili udzielenia zgody nie wpływa na zabezpieczenie zapłaty na rzecz podwykonawcy, ani na granice odpowiedzialności. Zgoda inwestora może być zakomunikowana którejkolwiek ze stron, zwłaszcza tej, która o nią wystąpiła /I ACa 1424/16 - wyrok SA Łódź z dnia 05-05-2017/. Zgoda wyrażona w ten sposób jest w ocenie Sądu wyrażona w sposób dostateczny, jako że z zachowania inwestora można w tych okolicznościach wyinterpretować, iż akceptował konkretną umowę, z której wynika zakres jego odpowiedzialności solidarnej, stanowiącej konsekwencje wyrażonej zgody. Niezasadne były zarzuty pozwanego dotyczące braku akceptacji inwestora protokołów odbioru będących podstawą wystawiania przez podwykonawcę generalnemu wykonawcy faktur VAT. Kwestia sposobu rozliczania się stron umowy o podwykonawstwo dotyczyła wyłącznie tych stron. Ponadto w umowie o podwykonawstwo w wskazano ze strony zamawiającego – głównego wykonawcy, iż jego reprezentantami w ramach inwestycji będą P. K.
kc Sąd oddalił także na podstawie art. 195 kpc wniosek pozwanego o wezwanie do udziału w sprawie po stronie pozwanego generalnego wykonawcy. Przepisy ten ma celu usunięcie braku legitymacji procesowej łącznej o charakterze bezwzględnym. Tymczasem po stronie inwestora odpowiedzialnego w oparciu o art.
kc i generalnego wykonawcy nie występuje współuczestnictwo konieczne /art. 72 § 2 kpc/. Poza tym wniosek na podstawie art. 195 kpc może złożyć wyłącznie powód. Brak było także podstaw do zawieszenia postępowanie z uwagi na postępowanie karne w oparciu o art. 177 § 1 pkt 4 kpc , który pozostaje w ścisłym związku z instytucją prejudycjalności wyroków karnych (art. 11 kpc). Postępowanie karne nie musi z reguły prowadzić do zawieszenia postępowania w sprawie cywilnej. Sąd powinien prowadzić postępowanie dowodowe w sprawie cywilnej i zawiesić postępowanie tylko w takim przypadku, gdy materiał zebrany w ten sposób nie daje podstaw do uwzględnienia powództwa, a nie można wyłączyć, że w postępowaniu karnym zapadnie wyrok skazujący, który przesądzając o winie pozwanych, miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej czy też Sąd cywilny doszedłby do wniosku, że ustalenia sądu karnego w sprawie czynu przestępczego miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Powyższe w sprawie nie miało miejsca. Strony w niniejszym postępowaniu mogły dowodzić wszelkimi dopuszczalnymi środkami dowodowymi okoliczności towarzyszących udzieleniu zgody na podwykonawcę i przebiegu procesu inwestycyjnego. Pozwany nie wykazał, że doszło do zmowy generalnego wykonawcy i podwykonawcy i próby wyłudzenia od niego wynagrodzenia za roboty budowlane. Przeciwnie zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, iż pozwany świadomie wyraził zgodę na podwykonawcę, co wiąże się z kreślonymi konsekwencjami. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.
kc uwzględnił powództwo co do należności głównej orzekając jak w pkt I wyroku. W przedmiocie odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc przy uwzględnieniu daty odbioru przez pozwanego inwestora wezwania do zapłaty. W przedmiocie kosztów postępowania na które po stronnie powoda złożył się koszt opłaty od pozwu 15 971 zł., opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł., koszt zastępstwa procesowego 7 200zł. /§ 6 pkt 7 Rozp. Ministra spraw. z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) w zw. z § 21 Rozp. Ministr. Spraw. z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z § 2 Rozp. Ministr. Spraw. z dnia 3.10.2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie / i koszt wykorzystanej zaliczki na stawiennictwo świadków 498 zł. Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc statuującym zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.