IV Ca 1071/12

Sygn. akt IV Ca 1071/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2013 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Łochowski (spr.) Sędziowie: SO Paweł Iwaniuk, SO Bożena Murawska-Kołota Protokolant: Martyna Perzyńska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z wniosku J. W. z udziałem A. K., R. Ł., T. Ł., S. Ł., S. R., E. L. oraz E. W. o stwierdzenie zasiedzenia na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w W. z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II Ns 794/09 postanawia: I. zmienić pkt II. zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że stwierdzić, iż J. W. z dniem 1 stycznia 2005 r. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym (...) z obrębu (...), położoną przy ul. (...) w W., będącej częścią nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. prowadzona jest księga wieczysta nr (...), w granicach oznaczonych na mapie, sporządzonej w dniu 27 marca 2009 r. przez geodetę M. Z., DER 32- (...), przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr (...)– 94/09; II. nakazać R. Ł. i T. Ł. uiszczenie solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie kwotę 1.500 zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem kosztów sądowych. Sygn. akt IV Ca 1071/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawczyni jest zasadna. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd Okręgowy, co do zasady, podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (k.206-210) i przyjmuje je za własne. Sąd Okręgowy doszedł jednak do przekonania, iż Sąd Rejonowy dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie daty, w której poprzedniczka prawna wnioskodawczyni objęła w samoistne posiadanie działkę o numerze (...) z obrębu(...), o powierzchni 253 m 2, co z kolei miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Poza tym, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dokonał także starannej i trafnej oceny prawnej zasadności żądania wnioskodawczyni, która w przeważającej części zasługuje na akceptację. Otóż stosownie do treści art. 172 § 1 i 2 k.c. posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Oznacza to, że zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu. Podstawową funkcją zasiedzenia jest eliminacja długotrwałej rozbieżności między faktycznym wykonywaniem uprawnień właścicielskich a formalnoprawnym stanem własności, co przyczynia się do ustabilizowania i uporządkowania stosunków społecznych pod względem prawnym. Zasadniczymi przesłankami nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie jest więc posiadanie oraz upływ czasu. O długości czasu koniecznego do nabycia własności stanowi dobra lub zła wiara okresu zasiedzenia. Kluczem do zrozumienia instytucji zasiedzenia jest zawarta w art. 336 k.c. definicja posiadacza samoistnego. Zgodnie z nią, posiadaczem samoistnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Stan ten jest sumą dwóch czynników: corpus, czyli rzeczywistego władztwa, które winno być jawne i widoczne na zewnątrz, szczególnie dla właściciela nieruchomości przeciwko któremu biegnie termin zasiedzenia oraz animus, czyli świadomość posiadacza przysługujących uprawnień, odpowiadających prawom właściciela, wiążąca się z zaprzeczeniem praw tego ostatniego. Oznacza to, że przez posiadanie samoistne należy rozumieć faktyczne wykonywanie wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa ( tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 września 2003 r., I CK 74/02, LEX nr 141416). Dopiero kumulatywne wystąpienie powyższych elementów prowadzi do powstania pierwszej ustawowej przesłanki, koniecznej do nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia – samoistnego posiadania. Według Sądu Okręgowego, w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, należy jednoznacznie stwierdzić, iż co najmniej od dnia 1 stycznia 1975 r. nieruchomość, składająca się z działek o numerach (...) z obrębu (...), znajdowała się w wyłącznym posiadaniu matki wnioskodawczyni – H. S.. Sąd Okręgowy nie podziela w tym względzie stanowiska Sądu I instancji, wg którego możliwym jest rozróżnienie ww. działek, w kontekście władania nimi przez poprzedniczkę prawną wnioskodawczyni, zarówno co do przedmiotowego zakresu tego posiadania, jak i jego ram czasowych. Na tej płaszczyźnie zarzuty apelacji dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych (apelacja – k.216v) są trafne. Bezspornym jest, że działka (...) graniczyła bezpośrednio z działką (...), przy czym, pomiędzy nimi nie istniało jakiekolwiek ogrodzenie, pozwalające na wizualne odróżnienie tych działek. Niespornym jest także, iż obydwie działki stanowiły funkcjonalną całość, ogrodzoną z trzech stron przez H. S. – ogrodzenia nie postawiono jedynie od strony działki nr (...), tj. nieruchomości ogrodzonej po dniu 12 lutego 1985 r. przez S. Ł. i T. Ł.. Nadto, granice tych działek nie ulegały zmianom. Zatem, skoro nie istniały wątpliwości, co do tego, że H. S. władała działką o numerze (...) nieprzerwanie od dnia 1 stycznia 1975 r., nie było również podstaw, aby odmiennie oceniać, zwłaszcza w oparciu o dowody osobowe, sposób i okres władania drugą, sąsiadującą z nią działką – (...) Wszak dla osób postronnych, z uwagi na sposób w jaki zostały ogrodzone, obie działki stanowiły jednolitą całość (wspólny, zewnętrzny płot, brak ogrodzenia pomiędzy nimi, tożsamy sposób władania i podmiot sprawujący władztwo). Co istotne, na granicy działek (...) postawiono drewnianą szopę a za nią, „toaletę”, co również przemawiało za wykroczeniem samoistnego posiadania poza ramy działki nr (...). Niekwestionowany jest również fakt ogrodzenia działki (...) (przed późniejszym geodezyjnym podziałem jej na dwie działki: (...) oraz (...)) nie w jej granicach geodezyjnych, tj. na linii rozgraniczającej działki (...), a w odległości 3 metrów w głąb działki uczestników Ł., wskutek czego działkę (...) podzielono na 2 części, odpowiadające działkom: (...)o powierzchni 253 m