Sygn. akt I C 541/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Włodarczyk Protokolant: Ewa Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 roku w Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa Gminy O. przeciwko pozwanej Gminie C. o zapłatę orzeka:
(2)–pkt. 4, 5, 9 odpowiedzi na pozew, ponieważ okoliczności, które miały być dowodzone tymi środkami dowodowymi, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia lub dotyczą okoliczności niespornych. Zeznania w/w osób miałyby dotyczyć prawidłowego wydatkowania dotacji przez powódkę, prawidłowego wykonywania przez (...) sp. z o.o. obowiązków wynikających z zawartego porozumienia gminnego, nie pokrywania przez dotację pełnych kosztów transportu, wyłączenia spod opodatkowania dotacji, a także nie otrzymania przez pozwaną z Urzędu Skarbowego zwrotu podatku VAT. W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że pozwana prawidłowo wydatkowała przekazywane jej przez powódkę dotację, w tym sensie, że przekazywała (...) sp. z o.o. całość uzyskiwanej dotacji. Nie zmienia to faktu, przyznanego przez pozwaną, że część dotacji, tj. kwotę w wysokości dochodzonej pozwem, pozwana otrzymała z powrotem od (...) sp. z o.o. i nie zwróciła jej powódce. Przedmiotem sporu nie jest także to, czy (...) sp. z o.o. prawidłowo wykonywała swe obowiązki przewoźnika. Kwestia czy dotacja wystarczała na pokrycie kosztów organizacji transportu miałaby znaczenie tylko wówczas, gdyby pozwana korzystała z zapisów § 7 ust 3 porozumienia międzygminnego. Porozumienie było bowiem oparte na określaniu wysokości dotacji wg planowanego kosztu funkcjonowania komunikacji - §
- Dlatego każdego roku uaktualniano załącznik nr 2, aby ten koszt planowany był jak najbardziej zbliżony do kosztu rzeczywistego. Jednak porozumienie w § 7 ust 3, w wypadku nie pokrywania przez dotację faktycznego kosztu komunikacji, dawało gminie prawo, do 15 stycznia kolejnego roku kalendarzowego, dokonania ostatecznego rozliczenia. Gmina korzystała z tego uprawnienia o czym świadczą pisma znajdujące się na kartach 23-24 ( za rok 2013 ) i na karcie 35 ( za rok 2014 ). W wypadku roku 2014 gmina dokonała zwrotu części niewykorzystanej dotacji. Strony dokonały więc za lata 2013-2014 skwitowania wykonania porozumienia i rozliczenia dotacji. Dlatego przesłuchiwanie świadków i zastępcy prezydenta na okoliczność tego, czy (...) sp. z o.o. poniosła większe koszty realizacji komunikacji, niż wysokość otrzymywanych dotacji, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o roszczeniach względem siebie stron porozumienia gminnego. Z tego powodu oddalono także wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w tym przedmiocie - pkt 6 odpowiedzi na pozew. Powódka nie twierdziła także, że pozwana otrzymała z Urzędu Skarbowego zwrot podatku VAT. Taki zwrot otrzymała (...) sp. z o.o., przekazując go pozwanej, co jest niesporne. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia były także dowody z dokumentów z akt postępowania administracyjnego i sądowego ( IC 159/16 tut. Sądu )- pkt 7 i 8 odpowiedzi na pozew, dlatego je także oddalono. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia dokumenty, znajdują się w aktach niniejszego postępowania i jak wskazano, dotyczą okoliczności niespornych.
- Ocena prawna. Porozumienie z dnia 26 sierpnia 2008 r. ma charakter umowy publicznoprawnej. Zgodnie z art. 74 ust 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych przez nie zadań publicznych. Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie lokalnego transportu zbiorowego należy do zadań własnych gminy – art. 7 ust 1 pkt 4 cytowanej ustawy.. Wydatkowanie środków finansowych na bieżące zadania własne realizowane są w formie dotacji – art. 127 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych – art. 126 ustawy o finansach publicznych. W sytuacji sporu, co do rozliczeń majątkowych, powstaje spór o charakterze cywilnoprawnym i pomimo publicznoprawnego charakteru samego porozumienia właściwym do jego rozstrzygnięcia jest sąd powszechny – art. 8 ust 2 b ustawy o samorządzie gminnym - spory majątkowe wynikłe z porozumień, o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74, rozpatruje sąd powszechny. W niniejszym sporze nie budzi wątpliwości okoliczność zasadnicza dla rozstrzygnięcia, a mianowicie wola i cel, jaki miały strony podpisując porozumienie. Wolą i celem umowy było zapewnienie i zorganizowanie przez pozwaną na podstawie przekazania części zadań publicznych powoda, komunikacji miejskiej na terenie Miasta C. i Gminy O., a ze strony powodowej udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania. Analiza treści porozumienia i corocznych załączników w zakresie ustalania stawki dotacji za przejechany wozokilometr, obowiązującej strony porozumienia jest jasna. Za każdym razem stawka ta uwzględniała podatek VAT. Za każdym razem powódka przekazywała pozwanej środki finansowe – dotacje w wysokości uwzględniającej również podatek VAT. Obie strony porozumienia pozostawały w przekonaniu o konieczności jego ponoszenia i odprowadzania do Urzędu Skarbowego. Dopiero interpretacje indywidualne Dyrektora Izby Skarbowej w K. zmieniły sytuację faktyczną i prawną stron porozumienia. W konsekwencji tych interpretacji (...) sp. z o.o. w C. otrzymała zwrot podatku VAT za lata 2013-2014 i całą zwróconą należność przekazała pozwanej. W sytuacji gdy w latach 2013-2014 powódka przekazywała pozwanej dotacje w wysokości „brutto”, czyli w wysokości będącej sumą planowanych kosztów funkcjonowania komunikacji miejskiej na terenie gminy i podatku VAT, a pozwana przeznaczała na pokrycie kosztów funkcjonowania komunikacji tylko dotacje w wysokości „netto”, zaś kwoty mające być zarachowane na poczet podatku VAT były przekazywane wyłącznie w tym celu, to oznacza to, że w sytuacji zwrotu przez US podatku VAT i przekazania tych środków przez (...) sp. z o.o. pozwanej, doszło do sytuacji opisanej w § 7 ust 2 porozumienia. Okazało się mianowicie, że część dotacji została niewykorzystana zgodnie z przeznaczeniem i na warunkach określonych w porozumieniu. Dotacja mogła być bowiem wykorzystana wyłącznie do sfinansowania kosztów funkcjonowania komunikacji miejskiej na zasadach określonych w porozumieniu. W takiej sytuacji niewykorzystaną część dotacji, czyli tą, którą pozwanej zwróciła (...) sp. z o.o., pozwana zgodnie z § 7 ust 2 porozumienia zwrócić powódce. Gdyby nie istniało porozumienie z 26.09.2008 r., to kwestia zwrotu dotacji wynikałaby z art. 252 ustawy o finansach publicznych i byłaby rozstrzygana w trybie administracyjnym. Reasumując, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 168.128,53 zł na podstawie § 7 ust 2 porozumienia z dnia 26.09.2008 r. Pozwana otrzymała zwrot w/w kwoty od (...) sp. z o.o. w dniu 16 lipca 2015 r. Zgodnie z § 7 ust 2 dotacja niewykorzystana powinna być zwrócona bez wezwania. Powódka prezentowała pogląd, że zwrot powinien nastąpić po upływie 15 dni od zaistnienia przesłanki zwrotu, przy czym, zdaniem sądu błędnie odwołując się do treści art. 252 ustawy o finansach publicznych. Wbrew twierdzeniom powódki pozwana nie została skutecznie wezwana do zwrotu dotacji wezwaniem z 27.01.2015 r., ponieważ zostało ono skierowane nie do osoby reprezentującej gminę ( prezydent ), tylko do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg. Wezwanie skierowano zanim pozwana uzyskała zwrot kwoty z (...) sp. z o.o. Zatem zdarzeniem inicjującym obowiązek zwrotu było przekazanie kwoty 168.128,53 zł na rachunek pozwanej w dniu 16 lipca 2015 r. Powódka domagała się zasądzenia odsetek od 15 dnia od zdarzenia inicjującego obowiązek zwrotu. Zatem odsetki ustawowe zasądzono od 1 sierpnia 2015 r. Orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i § 2 kc. W pozostałej części żądanie zapłaty co do odsetek oddalono.
- Koszty procesu. Powódka uległa tylko w nieznacznej części swemu roszczeniu, zatem w całości koszty procesu obciążają pozwaną. Koszty te to opłata od pozwu 8407 zł i 5400 zł koszty zastępstwa procesowego. Orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c.