w zw. z art. 101 1§ 1 k.p. Zgodnie z tą ostatnią regulacją w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność – zakaz konkurencji. Umowa taka może być zawarta także po ustaniu stosunku pracy, gdy pracodawca i pracownik mają dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. W umowie określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy – art.
Zakaz konkurencji przestaje obowiązywać przed upływem terminu na jaki została zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania -
Odszkodowanie nie może być niższe niż 25 % wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji, odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych ratach -
Działalnością konkurencyjną wobec pracodawcy są czynności zarobkowe podejmowane na własny rachunek (jako przedsiębiorca) lub na rachunek osoby trzeciej (jako pracownik, zleceniobiorca i tym podobne), jeżeli te czynności pokrywają się, przynajmniej częściowo, z zakresem działalności pracodawcy. Dotyczy to zarówno produkcji towarów lub świadczenia usług tego samego rodzaju, jak i towarów i usług zbliżonych do działalności pracodawcy, które mogą je zastąpić (usługi lub towary o charakterze substytucyjnym). Umowa powinna określać rodzaje działalności zakazanej dla pracownika oraz terytorium objęte tym zakazem. Z tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2008 roku wynika, że naruszenie zakazu konkurencji obowiązującego po ustaniu stosunku pracy jest podjęcie pracy u przedsiębiorcy będącego konkurentem dotychczasowego pracodawcy, bez względu na to, na jakim stanowisku lub w jakim charakterze, chyba że strony postanowiły inaczej (I PK 183/07, LEX 478460). W uzasadnieniu tegoż judykatu wskazano, że ocena czy pracownik naruszył zakaz, nie powinna uwzględniać kryteriów podmiotowych dotyczących pracownika, a zatem rodzaju i charakteru świadczonej pracy i stanowiska u nowego pracodawcy, lecz jedynie kryteria przedmiotowe dotyczące zakazu i przedmiotu działalności prowadzonej przez nowego pracodawcę w celu ustalenia, czy działalność ta jest konkurencyjna. Uzasadniając powyższy wyrok Sąd Najwyższy ponadto wywodził, że „według doktryny pojęcie działalności konkurencyjnej obejmuje tego rodzaju działalność przedsiębiorcy, która choćby w jednym elemencie pokrywa się z przedmiotem działalności dotychczasowego pracodawcy, wskutek czego przynajmniej na jednym z rynków nowy pracodawca konkuruje z dotychczasowym pracodawcą, oferując substytucyjne produkty (towary lub usługi) i walcząc o względy tych samych klientów. Co oznacza, że w tym samym czasie, na tym samym terytorium, obaj pracodawcy wprowadzają do obrotu (lub przymierzają się) produkty adekwatne dla tej samej grupy konsumentów”. Wracając do treści art.
kp należy wskazać, że przepis ten reguluje szczególne przypadki, gdy zakaz konkurencji przestaje obowiązywać. Jednym z nich jest niewypłacanie przez pracodawcę przewidzianego w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia, odszkodowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 15 marca 2011 roku (I PK 224/10, LEX nr 896455), w orzecznictwie Sądu Najwyższego został już wyrażony pogląd, że do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy w kwestiach nieuregulowanych w kodeksie pracy stosuje się kodeks cywilny. Dlatego, pracownik ma obowiązek wykonać umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy z należytą starannością – art. 355 § 1 kc, która obejmuje także obowiązek sprawdzenia jaki jest zakres działalności np. gospodarczej nowego pracodawcy i czy zakres ten nie pokrywa się z zakresem działalności dotychczasowego pracodawcy. Pracownik nie może obronić się zarzutem, że nie był mu znany zakres działalności dotychczasowego i nowego pracodawcy, chyba że mimo dołożenia należytej staranności nie był w stanie tych okoliczności ustalić bez możliwości przypisania mu zaniedbań. Przy czym, przy ustaleniu czy pracownik podjął działalność konkurencyjną w związku z zatrudnieniem u nowego pracodawcy, decydujące znaczenie ma treść zawartej umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia. Jeżeli umowa ta nie przewiduje zakazu podejmowania działalności na określonym w niej, takim samym lub podobnym, stanowisku pracy, z takim samym lub podobnym zakresem obowiązków, lecz przewiduje ogólny zakaz podejmowania zatrudnienia na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną w stosunku do dotychczasowego pracodawcy, to należy przyjąć, że zakaz obejmuje zatrudnienie na każdym stanowisku w podmiocie konkurencyjnym Z poczynionych ustaleń wynika, że w zawartej umowie o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia, strony w sposób szczegółowy określiły wzajemne prawa i obowiązki. Postanowienia umowy są jasne i czytelne. Zapisy umowy formułują ogólny zakaz podejmowania zatrudnienia na rzec podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną w stosunku do dotychczasowego pracodawcy. Powołując wskazany już wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2008 roku, należy podnieść, że przedmiot działalności pozwanego, jak i pracodawcy, u którego zatrudnił się powód w kwietniu 2012 roku mają punkty styczne. W obu przypadkach jest to działalność, związana z ogólnie i szeroko rzecz ujmując z robotami budowlanymi (odpis z KRS dotyczący pozwanego –k.11-16). Nie może mieć znaczenia, że przedmiot działalności nie jest identyczny pod kątem oznaczenia działalności zgodnie z wymogami klasyfikacyjnymi. Znaczenie ma to, że są to różnie stypizowane roboty budowlane oraz to, że teren działania jest zbliżony – jedno województwo, różne gminy, ale sąsiadujące ze sobą – i skierowanie oferty do tego samego kręgu odbiorców, walka o tych samych klientów. Pewne różnice odnoszące się do oferowanych produktów, czy usług nie mają decydującego znaczenia. To wszystko czyni z działalności nowego pracodawcy, działalność konkurencyjną w stosunku do działalności pozwanego. Z poczynionych ustaleń wynika, że powód szukał nowego zatrudnienia, ale nie baczył na obowiązki, jakie na siebie przyjął na mocy umowy z dnia 5 stycznia 2007 roku w zakresie powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej po ustaniu zatrudnienia. Nie informował przy tym pozwanego, że podjął zatrudnienia, kiedy do tego doszło, jaka była jego podstawa prawna i jaki podmiot dokonał zatrudnienia. Powód nie zachował więc należytej staranności. Podobnie jednak należy ocenić zachowanie pozwanego, który nie wypłacił na rzecz powoda odszkodowania określonego w przedmiotowej umowie, do którego wypłaty był już zobowiązany do końca pierwszego miesiąca po ustaniu zatrudnienia, oczywiście w wysokości, która odpowiadała ustalonej w umowie miesięcznej racie. Działanie więc powoda, jak i zaniechanie pozwanego, wskazuje na to, że obie strony umowy z dnia 5 stycznia 2007 roku, zachowywały się w sposób taki, jakby to umowa ich w rzeczywistości nie obowiązywała. Doszło z dniem 23 stycznia 2012 roku do ustania zatrudnienia, skoro tak wygasły wszelkie prawa i obowiązki związane z łączącą strony umową o pracę. O ile rzeczywiście tak się stało, w zakresie umowy o pracę, to nie można tego odnieść do umowy z dnia 5 stycznia 2007 roku, która swoje skutki prawne, miała dopiero wywierać po ustaniu zatrudnienia. Co istotne, zatrudnienie powoda u nowego pracodawcy – (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. trawa do dzisiaj. Pogląd, że umowa o zakazie konkurencji może wygasnąć z powodu niewywiązywania się pracodawcy z wypłaty odszkodowania jest reprezentowany w doktrynie. Wynika min. z tego, że w przypadku, gdy strony umówiły się na płatność w ratach, należy przyjąć, że obowiązkiem pracodawcy jest terminowa wypłata poszczególnie uzgodnionych rat, toteż niewywiązywanie się musi być odnoszone do każdej z nich z osobna. Stąd, niewypłacenie w uzgodnionym terminie już pierwszej raty odszkodowania może być zakwalifikowane jako niewywiązywanie się ze zobowiązania przez pracodawcę i uzasadniać ustanie zakazu konkurencji (vide: glosy krytyczne : A. Ś. do wyroku z dnia 10 października 2003 roku, I PK 528/02 oraz J. C. i glosa częściowo krytyczna W. B.). Sąd Rejonowy podziela stanowisko glosatorów. Uznając, że nie zawsze, jak wyraził to Sąd Najwyższy w powołanym wyroku z dnia 10 października 2003 roku, wypłata przez pracodawcę odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po upływie uzgodnionego terminu nie musi być traktowana jako niewykonanie tego obowiązku, prowadzące do ustania zakazu konkurencji – art.
kp, lecz może być oceniona jako nienależyte wykonanie (opóźnienie lub zwłoka), powodujące sankcje przewidziane w art. 481 kc i art. 491 kc. Sąd Rejonowy stanął na stanowisku prezentowanym przez glosatorów, co jest uzasadnione poczynionymi ustaleniami faktycznymi. Co więcej, powód nie powstrzymał się od prowadzenia działalności konkurencyjnej po ustaniu zatrudnienia. to wszystko prowadzi do wniosku, że powództwo jest nieuzasadnione i dlatego podlegało oddaleniu. Powód jako strona przegrywająca proces na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc winien zwrócić powodowi koszty procesu (powództwo zostało bowiem oddalone w całości). W niniejszej sprawie, powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 35.450 zł. Mając na uwadze wartość przedmiotu sporu i treść § 11 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348, w wersji obowiązującej w dacie wniesienia pozwu) w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, tj. minimalne wynagrodzenie pełnomocnika w niniejszej sprawie winno wynosić 1.800 zł. Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej Spółki kwotę 1.860 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, pozostałe nieuiszczone koszty sądowe przejęto na rachunek Skarbu Państwa. Z tych też względów i na mocy powołanych powyżej przepisów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.