WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12.09.2017 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Leszek Matuszewski (spr.) Sędziowie: SSO Dariusz Śliwiński SSO Piotr Gerke Protokolant: st. sekr. sąd. Aleksandra Langocz przy udziale Marka Polaka Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Stare Miasto w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12.09.2017 r. sprawy D. K., D. M. oskarżonych o przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. i inne z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 11.05.2017 r., sygn. akt III K 732/16
(1)na okoliczność czasookresu w jakim oskarżony ten wykonywał zawartą na jej rzecz umowę remontu. Wniosek ten jest, zgodnie z art. 427§ 3 kpk, spóźniony. Oskarżony mógł wnioskować przeprowadzenie tego dowodu w toku postępowania przed Sądem I instancji. Na marginesie należy zauważyć, że okoliczność jaka miałaby być udowodniona poprzez przeprowadzenie tego dowodu, byłaby nieprzydatna dla niniejszego postępiania. Na podstawie tego dowodu by ustalono jedynie w jakim okresie oskarżony wykonywał zawartą z tą osobą umowę, a nie co robił w chwili kiedy popełnił przypisane mu przestępstwo. Żadnych zastrzeżeń nie wzbudza przypisanie podsądnemu D. K. popełnienia przestępstwa na szkodę J. E.. Sąd Rejonowy słusznie uznał wypowiedzi procesowe pokrzywdzonego za miarodajne dla odtworzenia stanu faktycznego. Co istotne, świadek szczerze zrelacjonował przebieg zajścia nie ukrywając również swojego zachowania wobec podsądnych, w tym obraźliwych wobec oskarżonych wypowiedzi jego partnerki sfrustrowanej głośnością imprezy mającej miejsce w mieszkaniu jednego z podsądnych ( k.345). Fakt bliskich relacji pomiędzy tymi pokrzywdzonymi w żaden sposób nie podważa ich wiarygodności. Świadkowie złożyli rzeczowe relacje procesowe opisujące zachowania przestępcze oskarżonych. Co więcej zwrócili oni uwagę na okoliczności korzystne dla D. M.. Świadek J. E. wprost zeznał, że „ Ja nie byłem w stanie się podnieść. Zanieśli mnie potem z tego, co się dowiedziałem, pan D. mnie zaniósł do mieszkania. Po glosie słyszałem, ze to sąsiad z góry, ale co ledwie co widziałem, byłem w szoku ( k.346). Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zeznania świadka G. K.. Swoje rozumowanie szczegółowo przedstawił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Żaden z apelujących nie przedstawił przekonujących argumentów podważających tę ocenę. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że oskarżony D. M. wypowiedział wobec pokrzywdzonej M. N. groźby karalne, które wzbudziły w niej obawę spełnienia. Jak ustalono jego wypowiedzi wypowiadane pod jej adresem były na tyle brutalne w swej treści i sugestywne, że obiektywnie rzecz ujmując u każdej osoby wzbudziłyby obawę spełnienia. Zarówno ten oskarżony, jak współoskarżony D. K. są mężczyznami o krępej budowie ciała zdolnymi do wyrządzenia krzywdy fizycznej. W inkryminowanym dniu byli również pod wpływem alkoholu. Co istotne, obaj gdy zwrócono im uwagę, ze w ich mieszkaniu jest za głośno zachowywali się w sposób arogancki i agresywny. Pokrzywdzona jako osoba słabsza fizycznie miała powód, aby się obawiać spełnienia tych zapowiedzi z uwagi na właściwości fizyczne oskarżonego oraz stojącego przy nim współoskarżonego, a także ich nieobliczalność. Całkowicie nieistotne są zastrzeżenia obrońcy oskarżonego D. M., co do tego, że oskarżony pomógł pobitemu pokrzywdzonemu. Obrońca stara się nie zauważyć, że to groźby z ust podsądnego pod adresem pokrzywdzonej padły jeszcze przed pobiciem jej partnera przez D. K.. To zachowanie nie ma zatem wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego D. M. o przesłuchanie w charakterze świadka M. J.. Wniosek ten jest, zgodnie z art. 427§ 3 kpk, spóźniony. Oskarżony już w toku postępowania przygotowawczego wskazywał na tę osobę, podnosząc, że nie widziała ona przebiegu zdarzenia- karta 144 akt w zw. z k.
- Nie potwierdził się również zarzut naruszenia art.410 k.p.k. W niniejszej sprawie, przekonanie o wiarygodności jednych i niewiarygodności innych dowodów było poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej, w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia do prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.). Nadto ustalenia Sądu były efektem rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych oraz zostały one wyczerpująco i konstruktywnie, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z całą stanowczością należy podkreślić, iż nie stanowi naruszenia przepisu art. 410 k.p.k. dokonanie takiej, czy innej oceny dowodów przeprowadzonych lub ujawnionych na rozprawie. Jeśli więc z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd nie dał wiary części wyjaśnień oskarżonego i wskazał powody tego stanowiska, to nieuwzględnienie okoliczności wynikających z wyjaśnień nie stanowi naruszenia omawianego przepisu. O naruszeniu takim można byłoby mówić wówczas, gdyby sąd w uzasadnieniu w ogóle nie doniósł się to tych dowodów. Taka sytuacja zaś w niniejszej sprawie nie zachodzi. Obrońca błędnie wskazał również na obrazę art.4 k.p.k. Przepis art. 4, k.p.k. w ogóle nie mogą być samodzielną podstawą apelacji ponieważ formułują one tylko zasady procesowe, których wysoki poziom abstrakcji normatywnej powoduje, że bez powiązania ich z konkretnymi przepisami prawa procesowego, " ucieleśniającymi" te wskazania ogólne, wykluczone jest posługiwanie się nimi w środku odwoławczym. ( vide: postanowienie z dnia 30 lipca 2008 r., II KK , LEX 448993). W istocie autor apelacji wniesionej ograniczył się do gołosłownego wskazania naruszonych przepisów bez jakiekolwiek wskazania obrazy innych przepisów stanowiących wszakże konkretyzację przepisów czy 4 k.p.k. Sąd II instancji nie znalazł żadnych podstaw, aby reformować wymiar sankcji karnych orzeczonych wobec oskarżonych. Rażącą niewspółmierność kary ma miejsce wówczas, gdy orzeczona kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, ale nie uwzględnia jednak w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy, innymi słowy- gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą ( vide: wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 7-8/1985, poz.60). Nie chodzi przy tym o każdą ewentualną różnicę ocen co do jej wymiaru, ale różnice tak zasadniczej natury, że karą dotychczas wymierzoną nazwać można by niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować ( vide: wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 r. II KRN 198/94). Zdaniem Sądu odwoławczego, kary bezwzględne pozbawienia wolności wymierzone przez Sąd Rejonowy w punktach 1,2,3,5,6,7 stanowią sprawiedliwą odpłatę za zło wyrządzone pokrzywdzonym. Odpowiadają one stopniowi społecznej szkodliwości czynów oraz zawinienia podsądnych, realizując zadania z zakresu prewencji generalnej i indywidualnej. Oskarżeni dopuścili się przestępstw o olbrzymim stopniu społecznej szkodliwości. Przypisane oskarżonym zachowania utwierdzają w przekonaniu o ich głębokiej demoralizacji i zuchwałości. Istotną okolicznością obostrzającą jest to, że oskarżeni byli uprzednio karani i to za popełnienie groźnych przestępstw. Osądzona przez Sąd Rejonowy działalność przestępcza dowodzi, że oskarżeni nie wyciągnęli z uprzednich skazań żadnych wniosków. Wobec tego rodzaju sprawców należy sięgać po sankcje karne o charakterze izolacyjnym. Bez znaczenia dla wymiaru represji karnej wobec D. K. pozostaje to, że posiada on na utrzymaniu dziecko. Oskarżony powinien był pomyśleć o swoich najbliższych i ciążącej na nim odpowiedzialności, zanim podjął decyzję o popełnieniu serii przestępstw na szkodę różnych pokrzywdzonych. Na obecnym etapie ta okoliczność jest nieistotna. Oskarżony swoim zachowaniem dał świadectwo temu, ze przedkłada kontynuowanie przestępczego sposobu życia nad powinności rodzicielskie. Sąd Rejonowy orzekł również sprawiedliwe kary łączne w punktach 4 i 8 zaskarżonego wyroku. Prawidłowo wykluczył ukształtowanie kary łącznej wedle zasady absorpcji. Zasada absorpcji przy wymierzaniu kary łącznej może być zastosowana, gdy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami zachodzi bliski związek przedmiotowy i podmiotowy, a przesłanka prognostyczna pozwala na stwierdzenie, że kara łączna w wysokości najwyższej z wymierzonych kar jednostkowych jest wystarczającą oceną zachowania się sprawcy ( vide: wyrok SA w Gdańsku w wyrok z 3 I 1997 r., II Aka 321/96, Orz. Prok. i Pr. 1997, nr 7-8). Z reguły popełnienie dwóch lub więcej przestępstw jest natomiast czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji ( vide: wyrok SA w Warszawie w wyrok z 12 VII 2000 r., II Aka 171/00, OSA 2001, nr 1). Sąd Rejonowy te czynniki starannie uwzględnił, wymierzając karę łączną w wysokości wyższej od najsurowszej z wymierzonych kar jednostkowych. Co istotne, zamachy przestępcze zostały podjęte na szkodę różnych pokrzywdzonych i godzą w różne dobra prawne jak mienie, wolność, czy zdrowie. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy:
- utrzymał w mocy zaskarżony wyrok,
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. O. L. kwotę 516,60 złotych ( z VAT) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oskarżonemu D. K. w postępowaniu odwoławczym,
- zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. G. kwotę 516,60 złotych ( z VAT) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oska rżonemu M. M. w postępowaniu odwoławczym,
- zwolnił oskarżonych z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania odwoławczego, w tym opłaty za II instancję . SSO Piotr Gerke SSO Leszek Matuszewski SSO Dariusz Śliwiński