IV U 249/15

Sygn. akt IV U 249/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 luty 2016r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych W składzie: Przewodniczący Wiceprezes SR Edyta Kociubowska Protokolant staż. ref. M. B. po rozpoznaniu w dniu 4 luty 2015r. w Tarnobrzegu odwołania Z. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 10 lipca 2015r. Nr (...) w sprawie Z. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do jednorazowego odszkodowania. oddala odwołanie. Sędzia: Sygn. akt IV U 249/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 4 lutego 2016r. Decyzją z dnia 10.07.2015r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych odmówił wnioskodawcy Z. Ż. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w dniu 19.09.2002r. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą powyższego był art. 22 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy – nieprzedstawienie karty wypadku. Wnioskodawca w dniu zdarzenia 19.09.2002r. nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej dzielności gospodarczej a jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z tej przyczyny Zakład Ubezpieczeń Społecznych odstąpił od sporządzenia karty wypadku zgodnie z informacją z dnia 23.06.2015r. Wnioskodawca Z. Ż. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem z upoważnienia Agencji (...) w dniu 23.10.2015r. odwołał się od tej decyzji. Wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie jednorazowego odszkodowania i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, zarzucił naruszenie: - art. 22 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy poprzez odmowę przyznania wnioskodawcy jednorazowego odszkodowania jedynie z uwagi na nieprzedstawienie karty wypadku, gdyż Z. Ż. wielokrotnie zwracał się o jej wydanie, - art. 47 w/w ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie wniosku o wypłatę jednorazowego odszkodowania w sytuacji gdy w wyniku wypadku doznał on rozległych uszkodzeń ciała w stopniu uniemożliwiającym złożenie wniosku do ZUS w określonym przepisami terminie, - art. 107 § 1 kpa poprzez brak jednoznacznego wskazania podstawy prawnej i jednolitego uzasadnienia prawnego wydanej w sprawie decyzji, oraz niezgodność ustaleń organu rentowego ze stanem faktycznym zaistniałym w sprawie – wnioskodawca opłacał składkę na ubezpieczenie wypadkowe jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Uzasadniając wskazał, że wielokrotnie samodzielnie jak też przez swoich pełnomocników zwracał się do ZUS o sporządzenie karty wypadku. Do dnia dzisiejszego nie została ona sporządzona i wydana wnioskodawcy. Nie jest w stanie przedłożyć takiego dokumentu. Postępowanie ZUS narusza przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. W sytuacji przyjęcia, że termin do żądania odszkodowania upłynął to z całą pewnością nastąpiło to bez jego winy. Obrażenia jakich doznał w wypadku były na tyle poważne, że uniemożliwiały spełnienie wskazanego warunku. Oprócz dolegliwości fizycznych zmagał się również z szokiem psychicznym co uniemożliwiało mu skuteczne dochodzenie swoich praw w zakresie odszkodowania za wypadek. Z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu i przyjęcie odwołania do rozpoznania. W dalszej kolejności wskazał na braki decyzji – brak jednoznacznej podstawy prawnej decyzji – powołanie się na art. 22 w/w ustawy, zaś w piśmie do pełnomocnika na art. 47 w/w ustawy, brak jednoznacznego uzasadnienia decyzji. Podkreślił, że opłacał wszystkie składki na ubezpieczenie społeczne. Wraz z odwołaniem Z. Ż. na zasadzie art. 58 §1 kpa złożył wniosek skierowany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS z dnia 10.07.2015r. Uzasadniając ten wniosek pełnomocnik podał, że zaskarżona decyzja została przesłana wnioskodawcy na jego adres domowy podczas gdy w toku postępowania przed organem rentowym wnioskodawca był reprezentowany przez Agencję (...). O wydaniu decyzji w dniu 10.07.2015r. pełnomocnik dowiedział się od ZUS pismem z daty 07.10.2015r. doręczonym w dniu 15.10.2015r. Niezłożenie odwołania od decyzji ZUS w terminie nastąpiło bez winy Z. Ż.. Miał wszelkie podstawy by sądzić, że decyzja z daty 10.07.2015r. zostanie przesłana jego pełnomocnikowi. Termin do złożenia wniosku o przewrócenie terminu został dochowany – art. 58 § 2 kpa. Z. Ż. nie działał w złej wierze lecz w niezawinionej nieświadomości co do okoliczności faktycznych doręczenia decyzji. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podał, że Z. Ż. w dniu 12.02.2009r. zwrócił się do organu o wydanie karty wypadku w związku z tym, że podczas prowadzenia działalności gospodarczej uległ wypadkowi w dniu 19.09.2002r. Wobec zdarzeń zaistniałych przed dniem 01.01.2003r. (wejście w życie przepisów ustawy z dnia 30.10.2002r. w/w) możliwość ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie przy tym i sporządzenie karty wypadku (jako wstępnej czynności przy ubieganiu się o jednorazowe odszkodowanie) istniała jedynie w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie w/w ustawy (art. 47 ustawy) czyli do 31.06.2003r. Wnioskodawca zgłaszając w dniu 12.02.2009r. wniosek o wydanie karty wypadku zaistniałego w dniu 19.09.2002r. nie zachował prawa do jednorazowego odszkodowania ponieważ wniosek ten został złożony po dniu 31.06.2003r., wnioskodawca w dniu wypadku nie podlegał przy tym ubezpieczeniu wypadkowemu. Brak jest podstaw do sporządzenia karty wypadku – nie nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego osoby niebędącej pracownikiem – Rozporządzenie Ministra Pracy z dnia 19.12.2002r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty i terminu jej sporządzenia. Z dokumentacji wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne, podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, z dniem 31.08.2002r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W momencie prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca był jednocześnie uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy – według obowiązującego wówczas stanu prawnego wyłączony był obowiązek opłacania składek osób prowadzących działalność przy jednoczesnym pobieraniu renty. Można je było opłacać dobrowolnie, jednak wnioskodawca nie dokonywał zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia społecznego. Ostatecznie na rozprawie w dniu 04.02.2016r. pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że popiera złożone odwołanie w sprawie. Pełnomocnik pozwanego wniósł konsekwentnie o oddalenie odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. Ż. prowadził działalność gospodarczą (z przerwami od 1989r.) w zakresie usług blacharsko – dekarskich. Z tytułu prowadzonej działalności – w dniu 19.09.2002r. – nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu a wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Od 1998r. Z. Ż. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W dniu 19.09.2002r. spadł z dachu wykonując czynność blacharską. W okresie od 19.09.2002r. do 08.11.2002r. przebywał na oddziale chirurgii urazowej Szpitala w K. z rozpoznaniem złamania wieloodłamowego nasady lewego przedramienia, złamania kości łonowej po stronie prawej, złamania panewki lewego stawu biodrowego, uszkodzenia stawów biodrowo – krzyżowych. W dniu 22.01.2003r. w związku z pogorszeniem stanu zdrowia wniósł o ponowne stawienie się na komisji lekarskiej celem podwyższenia grupy. Wskazał, że „w 2002r. uległ wypadkowi i jego stan zdrowia znacznie się pogorszył i potrzebuje opieki osoby drugiej”. Od 2003r. otrzymywał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Pismem z daty 02.02.2006r. Z. Ż. zwrócił się do ZUS „czy w związku z wypadkiem we wrześniu 2002r. i urazami jakich doznał należy mu się odszkodowanie wypadkowe”. W odpowiedzi został poinformowany przez ZUS w dniu 07.02.2006r., że „jeżeli uległ wypadkowi prowadząc działalność gospodarczą należy zgłosić się do ZUS celem sporządzenia protokołu powypadkowego, na podstawie którego zostanie rozpatrzony wniosek o jednorazowe odszkodowanie”. Od 2009r. wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne. W dniu 12.02.2009r. Z. Ż. zawnioskował do ZUS o wydanie karty wypadku w związku z wypadkiem w dniu 19.09.2002r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił sporządzenia karty wypadku – w dniu wypadku 19.09.2002r. nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. O powyższym Z. Ż. został poinformowany pismem z daty 05.03.2009r. W dniu 17.02.2015r. Z. Ż. reprezentowany przez pełnomocnika- J. P. - Agencja (...) – wniósł „o wszczęcie postępowania szkodowego i wypłatę odszkodowania z tytułu opłacenia składki ubezpieczenia oraz z powodu wypadku jakiemu uległ w dniu 19.09.2002r. zakwalifikowanego jako wypadek przy pracy”. W odpowiedzi ZUS pismem z daty 04.03.2015r. poinformował pełnomocnika, że „w dniu zdarzenia poszkodowany nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej i w związku z tym organ odstąpił od sporządzenia karty wypadku”. Pełnomocnik pismem z daty 31.03.2015r. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie wypadku przy pracy jakiemu uległ Z. Ż. w dniu 19.09.2002r. w tym uznanie, że podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu oraz sporządzenie karty wypadku. Pismem z daty 28.05.2015r. ZUS ponownie powołał się na okoliczności już w/w. Ponowny wniosek o wydanie karty wypadku oraz decyzji w sprawie uprawnienia do świadczeń z tytułu wypadku Z. Ż. zgłosił do ZUS w dniu 12.06.2015r. i kolejno w dniu 17.07.2015r. Ponownie ZUS przy argumentacji jak powyżej odmówił sporządzenia karty wypadku. W dniu 02.07.2015r. Z. Ż. złożył formalny wniosek o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Decyzją z daty 10.07.2015r. organ rentowy odmówił mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy jakiemu uległ w dniu 19.09.2002r. – nie podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w dniu zdarzenia, odstąpienie z tego powodu od sporządzenia karty wypadku. Decyzja została doręczona Z. Ż.. W dniu 22.09.2015r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył w ZUS-ie wniosek o wydanie karty wypadku. ZUS pismem z daty 07.10.2015r. /doręczonym pełnomocnikowi w dniu 15.10.2015r./ poinformował pełnomocnika, że decyzja z dnia 10.07.2015r. o odmowie prawa do jednorazowego odszkodowania – „stała się prawomocna”. /dowód: decyzja ZUS z daty 30.06.1998r., decyzja ZUS z daty 31.07.2001r., podanie wnioskodawcy skierowane do ZUS z daty 22.01.2003r., decyzja ZUS z daty 25.02.2003r., podanie wnioskodawcy skierowane do ZUS z daty 02.02.2006r., karta informacyjna z O. U.