VI GC 402/12

Sygn. akt VI GC 402/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa Protokolant: st. sekretarz sądowy Magdalena Kamuda po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) S.A. Oddział R. w R. przeciwko : A. K. zamieszkałej w R., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) w R. o zapłatę: 96.161,40 zł i z powództwa wzajemnego: A. K. zamieszkałej w R., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) w R. przeciwko : (...) S.A. Oddział R. w R. o zapłatę : 90.622,40 zł z powództwa głównego: I.zasądza od pozwanej A. K. zamieszkałej w R., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) w R. na rzecz powoda (...) S.A. Oddział R. w R. kwotę 96.161,40 zł ( dziewięćdziesiąt sześć tysięcy sto sześćdziesiąt jeden złotych 40/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 19 października 2012r. do dnia zapłaty, II.zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 8.426,00 zł ( osiem tysięcy czterysta dwadzieścia sześć złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 3.600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z powództwa wzajemnego: I.oddala powództwo, II.zasądza od powódki A. K. zamieszkałej w R., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) w R. na rzecz pozwanego (...) S.A. Oddział R. w R. kwotę 3.600,00 zł ( trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VI GC 402/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 grudnia 2013 r. Pozwem wniesionym w sprawie powód (...) S.A. Oddział w R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się od pozwanej A. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) w R. zasądzenia kwoty 96.161,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 października 2012 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. Na uzasadnienie powyższego powód podniósł, iż na podstawie rozstrzygniętego postępowania przetargowego strony niniejszego procesu zawarły umowę na dostawę podestu ruchomego typu D – 21 zamontowanego na dwuosiowym podwoziu samochodu marki M. (...).250 4x4 BL. Termin wykonania przedmiotowej umowy został określony na 90 dni od daty podpisania umowy tj. na dzień 19 marca 2012 r. Pomimo upływu terminu wykonania umowy pozwana nie dostarczyła ww. pojazdu. Wobec czego powód odstąpił od ww. umowy oraz naliczył karę umowną w wysokości 20% wartości umowy tj. 96.161,40 zł. Po upływie terminu dostawy pozwana powiadomiła powoda pismem doręczonym w dniu 26.03.2012r., że dostawa pojazdu nie zostanie zrealizowana w terminie, gdyż pojazd w dniu 20.03.2012r., uległ wypadkowi podczas transportu. Pozwana poinformowała powoda, że pojazd zostanie dostarczony 20.06.2012r. Na przesunięcie terminu dostawy powód nie wyraził zgody i wskazał, że przedmiot umowy powinien być fabrycznie nowy – stosownie do zawartej umowy. Powód zakwestionował tezę pozwanej, iż wypadek drogowy, w którym uczestniczył podnośnik może być zakwalifikowany jako siła wyższa tj. zdarzenie, za które pozwana nie ponosi odpowiedzialności i poinformował pozwaną, iż umowa powinna być realizowana zgodnie z jej treścią oraz, że naliczył kary umowne za zwłokę w dostawie. Pismem z dnia 24.05.2012r. pozwana poinformowała powoda, że dostawa będzie możliwa do 15.09.2012r. Pozwana nie dotrzymała powyższych terminów stąd też pismem z 18.09.2012r. powód odstąpił od umowy i naliczył karę umowną w wysokości 20% wartości umowy, na podstawie § 4 ust. 3 umowy w kwocie 96.161,40 zł. Przy czym postanowienie umowy pozwala na odstąpienie od umowy w przypadku niewykonania zobowiązania przez wykonawcę, bez konieczności uprzedniego wyznaczenia dodatkowego terminu na wykonanie umowy. Na powyższe pozwana poinformowała powoda, pismem doręczonym 1.10.2012r. o gotowości pojazdu do odbioru. Powód wskazał, że od początku stał na stanowisku, że termin umowny powinien zostać dotrzymany i przesyłając pozwanej pismo z 6.06.2012r. w dalszym ciągu oczekiwał dostawy pojazdu, jednak znaczny upływ terminu zmusił powoda do dostąpienia od umowy. Jako podstawę roszczenia tj. naliczenia kary umownej powód oprócz postanowień umowy w tym zakresie, wskazał art. 483 § 1 kc. Wskazał też, że pozwana stosownie do art. 471 kc nie wykazała, że niewykonanie umowy było następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Zdarzenie kolizyjne nie stanowiło okoliczności, za które pozwana nie ponosi odpowiedzialności, a ponadto nastąpiło po umownym terminie dostawy. Pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana w wskazała, iż bezzasadnym było naliczenie kary umownej skoro niedotrzymanie terminu umowy wynikało z okoliczności niezależnych od pozwanej i przez nią niezawinionych. Pozwana zarzuciła, że termin dostawy pojazdu został przesunięty na 2.04.2012r. – co zostało ustalone przez strony ustnie. Po zaistnieniu kolizji drogowej z udziałem podnośnika objętego umową pozwana podała powódce nowy termin wykonania umowy na 20.06.2012r. Po dalszej wymianie pism pozwana podtrzymała termin dostawy podnośnika po naprawie na 20.06.2012r. zaś termin dostawy podnośnika całkowicie nowego na 15.09.2012r. Na co otrzymała pismo powoda z 6.06.2012r., że oczekuje on dostarczenia przedmiotu zamówienia zgodnie z umową. W związku z tym pismem pozwana przystąpiła do wykonania prac związanych z dostarczeniem powodowi fabrycznie nowego podnośnika. Pozwana podała, że podnośnik przeznaczony dla strony powodowej był transportowany drogą lądową przez teren Republiki Czeskiej gdzie 20.03.2012r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której podnośnik został uszkodzony. Doszło do wystrzału gaśnicy pianowej w kabinie kierowcy. Wskutek tego zdarzenia kierowca utracił panowanie nad pojazdem i doszło do kolizji. Sytuacja ta nie była zawiniona przez kierowcę. Stąd też niedochowanie terminu dostarczenia pojazdu nie było zawinione przez pozwaną, a zatem naliczenie kary umownej było bezpodstawne. Pozwana wskazała, że pismem z 20.09.2012r. poinformowała powoda, iż pojazd jest gotowy do odbioru. Przy czym wcześniej pracownicy pozwanej na targach energetycznych, które odbywały się od 13.-16.09.2012r. informowali pracowników powoda o tym, że podnośnik jest na ukończeniu i w najbliższym czasie taka informacja zostanie do powoda przekazana. W odpowiedzi na pozew pozwana wytoczyła także powództwo wzajemne, domagając się od powoda naprawienia szkody z uwagi na to, że do realizacji przedmiotowej umowy nie doszło. Pozwana -powódka wzajemna – podniosła, iż nie udało się sprzedać ww. pojazdu za cenę wynikającą z umowy zawartej pomiędzy powodem – pozwanym wzajemnym – w związku z czym poniosła szkodę w wysokości 22.000 euro tj. 90.622,40 zł. Powódka wzajemna sprzedała bowiem pojazd za kwotę 70.000 euro, co powoduje różnicę w stosunku do kwoty z umowy o 22.000 euro i stanowi szkodę powódki wzajemnej. W odpowiedzi na pozew wzajemny powód – pozwany wzajemny – wskazał, iż powództwo wzajemne nie zasługuje na uwzględnienie. Podnosząc jednocześnie, iż z chwilą doręczenia powódce oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy, stosunek obligacyjny zawarty pomiędzy stronami uległ unicestwieniu za wyjątkiem prawa strony odstępującej do naliczenia kary umownej w związku z czym pozwanej – powódce wzajemnej – nie służy roszczenie o odszkodowanie za stratę związaną z koniecznością sprzedaży pojazdu poniżej ceny ustalonej z powodem – pozwanym wzajemnym. Ponadto brak podstaw do roszczenia odszkodowawczego ze strony powódki wzajemnej albowiem odstąpienie od umowy przez pozwanego wzajemnego nastąpiło wyłącznie z przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi powódka wzajemna. To brak dostawy pojazdu spowodował odstąpienie od umowy, co oznacza, że powódka wzajemna nie może żądać odszkodowania od pozwanego wzajemnego. Pozwany wzajemny zakwestionował również wysokość powództwa wzajemnego albowiem istnieją różnice w dacie wyprodukowania pojazdu, który uległ wypadkowi, a tym który został sprzedany. Nadto stwierdził, że powódka wzajemna przed sprzedażą pojazdu powinna zawiadomić pozwanego wzajemnego o takim zamiarze. Mając na uwadze zarzuty podniesione w odpowiedzi na pozew powód podniósł, że przedmiotem umowy stron był samochód nowy, wcześniej nie naprawiany stąd też bezzasadne były pisma pozwanej dotyczące dostawy pojazdu po naprawie. Również przesunięcie terminu dostawy nie było możliwe z uwagi na warunki zawartej umowy. Powód wskazał, że po kolizji pozwana, po wymianie pism przez strony, nie dotrzymała termu dostarczenia pojazdu, który sama wskazała na dzień 15.09.2012r. jak też kolejnego wynikającego z pisma pozwanej, w którym informowała o gotowości pojazdu do odbioru na koniec września, gdyż pismo z tą informacją dotarło do powoda dopiero 4.10.2012r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 grudnia 2011 r., na podstawie rozstrzygniętego postępowania przetargowego o numerze (...), została zawarta umowa pomiędzy powodem (...) S.A. z/s w L. odział R. a pozwaną A. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.P.U.H. (...) na dostawę podestu ruchomego typu D – 21 zamontowanego na dwuosiowym podwoziu samochodu marki M. (...).250 4x4 BL ( dowód: bezsporne, SIWZ – dotyczący postępowania o udzielenie zamówienia publicznego – sektorowego w trybie przetargu nieograniczonego, umowa nr (...)/(...)k.8-30) Termin wykonania umowy został odkreślony w § 2 ust. 1 ww. umowy i wynosił 90 dni o od daty podpisania umowy i przypadał na dzień 19 marca 2012 r. (k.29). Pismem z dnia 21 marca 2012 r. pozwana – powódka wzajemna poinformowała powoda, iż dostawa podnośnika D – 21 na samochodzie M. nie zostanie zrealizowana w terminie z uwagi na fakt, iż ww. urządzenie uległo wypadkowi podczas transportu w dniu 20 marca 2012 r. na terenie Republiki Czeskiej ( k.31 oraz potwierdzenie uczestnictwa w wypadku drogowym k.34). Pismem z dnia 23 kwietnia 2012 r. pozwana – powódka wzajemna poinformowała powoda – pozwanego wzajemego, iż ponowna dostawa będzie możliwa 20 czerwca 2012 r. po wymianie uszkodzonych elementów i dokonaniu stosownych prób i badań (k.33). Pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. powód nie wyraził zgody na przesunięcie terminu dostawy oraz stwierdził, iż przedmiotowy pojazd winien być fabrycznie nowy (k.36) . W piśmie z dnia 7 maja 2012 r. pełnomocnik pozwanej wskazał, iż w chwili obecnej nie ma możliwości wywiązania się z umowy w ustalonym terminie jednocześnie podniósł, iż nie dostarczenie przedmiotu zamówienia w terminie jest wynikiem okoliczności niezawonionych i tym samym pozwana – powódka wzajemna nie może ponosić za nie odpowiedzialności (k.37). W piśmie z dnia 15 maja 2012 r. powód – pozwany wzajemny podniósł, iż kolizja drogowa nie może być zakwalifikowana jako przypadek siły wyższej, w myśl art. 475 § 1kc. wobec czego zostanie naliczona kara umowna (k.38). Pismem z dnia 24 maja 2012 r. pozwana poinformowała powoda, że dostarczenie nowego podnośnika będzie możliwe w terminie do dnia 15 września 2012 r. (k.39). Pismem z dnia 25 maja 2012r., pełnomocnik pozwanej poinformował, że zlecenie jest nadal przez nią realizowane a naliczenie kary umownej jest bezpodstawne albowiem opóźnienie w wykonaniu zobowiązania było spowodowane kolizją drogową, za którą pozwana nie ponosi odpowiedzialności (k.40). W piśmie z dnia 6 czerwca 2012r. powód podtrzymał swoje stanowisko o dostarczeniu przedmiotu zamówienia zgodnie z umową z dnia 10 grudnia 2011r. (k.41). Pismem z dnia 18 września 2012 r. powód – pozwany wzajemny oświadczył, iż z uwagi nie dotrzymanie terminu umowy - odstępuje od umowy oraz nalicza karę umowną w wysokości 20 % wartości umowy tj. 96.161,40 zł i przesyła notę na tą kwotę (k. 42,43). Pismem z dnia 19 września 2012r. pełnomocnik pozwanej wskazał, że w chwili obecnej pojazd jest już w końcowej fazie przygotowania i będzie gotowy do wydania do końca września 2012r. Wskazał, że termin 15 września 2012r. nie mógł zostać dotrzymany z uwagi na 3 tygodniowy okres oczekiwania na odpowiedź na pismo pozwanej z 24 maja 2012r. (k.44). Pozwana – powódka wzajemna, w piśmie datowanym na dzień 20 września 2012 r. zakwestionowała możliwość wypowiedzenia przedmiotowej umowy z uwagi na fakt, iż zdarzenie w postaci kolizji drogowej było zdarzeniem losowym, dlatego pozwana – powódka wzajemna nie ponosi odpowiedzialności za przedłużenie realizacji dostawy przedmiotowego pojazdu, jednocześnie poinformowała, iż przedmiot umowy tj. podest ruchomy D - 21 jest gotowy do odbioru oraz poprosiła o wyznaczenie terminu jego odbioru (k. 45,46). W piśmie z dnia 4 października 2012r. pełnomocnik pozwanej wskazywał na brak podstaw do naliczenia kary umownej (k.47). W piśmie z dnia 19 października 2012 r. powód – pozwany wzajemny stwierdził, iż prośba o wyznaczenie odbioru pojazdu jest bezprzedmiotowa z uwagi na to, iż pomimo upływu terminu pozwana nie wywiązała się z przedmiotowej umowy, jak również deklaracja realizacji umowy w terminie do 15 września 2012 r., nie została dotrzymana ( k.43). W dniu 19 listopada 2012 r. powód – pozwany wzajemny wezwał pozwaną - powódkę wzajemną do zapłaty kwoty 96.161,40 zł tytułem kary umownej za niedotrzymanie warunków umowy nr (...) ( k. 50). W dniu 4 stycznia 2013 r., pozwana - powódka wzajemna sprzedała przedmiotowy pojazd za kwotę 70.000 euro ( faktura k.82, protokół odbioru k.84, oferta i odpowiedź na ofertę k. 85, 87). W dniu 10 stycznia 2013 r. pozwana – powódka wzajemna wezwała powoda do zapłaty kwoty 22.000 euro (90.622,40 zł) tytułem odszkodowania za stratę związaną z koniecznością sprzedaży pojazdu poniżej ceny ustalonej pomiędzy stronami. (dowód: faktura VAT nr (...), wezwanie do zapłaty, protokół odbioru k.82,83, 84). Opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przywołane dowody, zgromadzone bezpośrednio w aktach sprawy. Dowody te obejmowały dokumenty prywatne i urzędowe (w kopiach, odpisach), prawdziwości, autentyczności i zgodności z oryginałem, których żadna ze stron procesu, reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników, nie kwestionowała. Sąd za całkowicie wiarygodne ocenił zeznania zeznających w sprawie świadków A. P., J. M. oraz J. B.. Okoliczności wskazywane przez świadków znajdowały swoje potwierdzenie w reszcie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Nadto zeznania te były spójne, korelowały ze sobą i wzajemnie się uzupełniały. W drodze pomocy sądowej zostali przesłuchani świadkowie: K. B., D. K.