IV Ka 473/17

Sygn. akt IV Ka 473/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin Protokolant: Ewa Ślemp po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. sprawy L. S. syna A. i H. z domu M. urodzonego (...) w Ż. oskarżonego z art. 212 § 1 kk w zw. z art. 12 kk na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej A. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygnatura akt VI K 29/16 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżycielki prywatnej A. S. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania apelacyjnego w tym wymierza 100 złotych opłaty za to postępowanie. Sygn.akt IV Ka 473 / 17 UZASADNIENIE Oskarżycielka prywatna A. S. oskarżyła L. S. o to, że w dniach 14 grudnia 2015r., 25 grudnia 2015r. i 14 stycznia 2016r. w B., woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętym zamiarem pomówił A. S. o to, że jest osobą bezczelną, chamską oraz perfidną, że wykorzystuje swoje stanowisko do celów prywatnych i że przyczyną rezygnacji z funkcji (...) jest nienawiść jaką A. S. ma go darzyć, które to właściwości mogły poniżyć A. S. w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania stanowiska (...) tj. o czyn z art. 212 § 1 kk w zw. z art. 12 kk; Sąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt VI K 29 /16: I. oskarżonego L. S. uniewinnił od popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku tj. występku z art. 212 § 1 kk w zw. z art. 12 kk; II. na podstawie art. 632 pkt 1 kpk zasądził od oskarżycielki prywatnej A. S. na rzecz oskarżonego L. S. koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego; Z wyrokiem tym w całości nie pogodziła się oskarżycielka prywatna, wnosząc apelację za pośrednictwem pełnomocnika. Apelująca w oparciu o art. 438 pkt 1 i 3 kpk wyrokowi temu zarzuciła : • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawą orzeczenia mający wpływ na jego treść, wyrażający się w przyjęciu, iż oskarżony działając jako obywatel oraz w trosce o dobro sołectwa a nadto korzystając z subiektywnych uprawnień jednostki broniącej swoich praw - złożył do (...) w Ś. oraz odczytał na zebraniu wiejskim „skargę", stanowiącą prawo do uzasadnionej krytyki działań/zachowań funkcjonariusza państwowego A. S. - co w konsekwencji stanowiło wyłączenie bezprawności zarzucanego mu czynu zabronionego - podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego w szczególności fakt, iż: oskarżony również sam był funkcjonariuszem publicznym/osobą pełniącą funkcję publiczną: świadome zmodyfikowanie relacji świadka H. D., w szczególności użytych pod adresem pokrzywdzonej sformułowań świadczące o wiedzy dot.fałszywości zniesławiających w piśmie zarzutów; wreszcie przedstawienie zarzutów niedotyczących działalności służbowej A. S. a jej życia prywatnego oraz brak rozpoznania przez (...) Ś. pisma oskarżonego jako skargi na działania funkcjonariusza publicznego- prowadzą do wniosku o winie L. S. w zakresie zarzucanemu mu czynu zabronionego, • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, wyrażający się w przyjęciu, iż praktyka wynajmu świetlicy wiejskiej przewidywała w każdym przypadku adnotację gospodarza świetlicy o wolnym terminie najmu, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego sprawy w postaci: wniosków i podań k. 82-127; zeznań K. J. oraz K. K. - wskazują, iż wskazana praktyka była odmienna, przewidując nie tylko telefoniczną konsultację z gospodarzem świetlicy ale również pomijając ją oraz dopuszczając rozpoznanie podań mających istotne braki formalne * co w konsekwencji deprecjonuje zeznania świadka H. D. jako wiarygodne i zgodne z prawdą, • błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, wyrażający się w przyjęciu, iż oskarżony nie z własnej woli lecz na polecenie (...) Ś. - odczytał na zebraniu wiejskim treść pisma z dnia 14.12.2015r. podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego sprawy w postaci: protokołu zebrania wiejskiego z dnia 14.01.2016r.; zeznań świadków A. G., J. M., J. S., K. K. - świadczą o tym, iż to oskarżony był osobą na wniosek której zmieniono porządek obrad zebrania z dnia 14.01.2016r. a co za tym idzie wyrażał chęć publicznego poinformowania o powodach złożonej rezygnacji co dowodzi, iż L. S. chciał odczytać przedmiotowe pismo a nie zaś został do tego zmuszony, • obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 212 § 1 kk wyrażającą się w dokonaniu błędnej jego wykładni oraz niewłaściwym zastosowaniu polegającym na nieuznaniu, iż użyte przez oskarżonego sformułowania: „(...)" „perfidna" „bezczelna" „chora na władzę" „wykorzystująca swoje stanowisko co celów prywatnych" stanowią pomówienie A. S. o takie właściwości i postępowanie, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania stanowiska (...) Ś., zaś z ostrożności procesowej: • obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 216 §1 kk poprzez jego niezastosowanie i nie potraktowanie użytych przez oskarżonego przy piśmie z dnia 14.12.2015r. sformułowań „(...)" „perfidna" „bezczelna" „chora na władzę" jako publicznie znieważających A. S. pod jej nieobecność w zamiarze by zniewaga do niej dotarła, Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 437§1 i 2 kpk apelująca wniosła o uchylenie przedmiotowego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ś. do ponownego rozpoznania, Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja okazała się całkowicie bezzasadna. Wbrew sformułowanemu w niej zarzutowi stwierdzić należy, iż Sąd Rejonowy poczynił w sprawie jedynie trafne ustalenia faktyczne, które oparł o prawidłowo przeprowadzone dowody i ocenę ich całokształtu we wzajemnym powiązaniu. Wnioski końcowe mieszczą się więc w granicach swobodnej oceny dowodów, odpowiadają kryteriom art. 7 kpk, w żadnym wypadku nie można im zarzucić dowolności, zaś uzasadnienie pisemne wyroku zawiera prawidłowy wywód logiczny, jest wyczerpujące, przez co odpowiada wszystkim wymogom art. 424 §1 kpk i jako takie podlega aprobacie Sądu Odwoławczego. Przedmiotem sprawy są 2 pisma sporządzone przez oskarżonego jako (...)wsi B., oba dotyczą wykonywania przezeń funkcji (...). Pisma te znajdują się w aktach sprawy ( k. 5 i 39 akt), zatem nie może być wątpliwości co do ich treści. To właśnie analiza treści tych pism w kontekście pełnionej przezeń funkcji zadecydowała o słusznym uniewinnieniu oskarżonego. Wbrew stanowisku apelującego dla prawidłowego orzekania w sprawie bez znaczenia pozostają okoliczności akcentowane w apelacji tj. zasady wynajmu świetlicy wiejskiej, konkretne szczegóły przyjętej procedury i praktyki oraz przestrzegania ich przez córkę oskarżycielki prywatnej, czy szeroko analizowane postepowanie świadka H. D. jako gospodarza świetlicy, w tym rzekome nieprawidłowości przyjmowania i opiniowania wniosków o najem świetlicy wiejskiej. Przedmiotem sprawy nie jest także twierdzenie świadka H. D., że oskarżycielka prywatna wykorzystując swe zatrudnienie w (...) Ś. jako (...) groziła świadkowi zwolnieniem z pracy. Pierwsze z pism oskarżonego z dnia 14 grudnia 2015r. zostało skierowane do (...) Ś., wedle jednoznacznej treści stanowi rezygnację oskarżonego z pełnienia funkcji (...) oraz uzasadnienie tego stanowiska, w którym oskarżony wskazywał na negatywne relacje, skonfliktowanie i brak współpracy z oskarżycielką prywatną sprawującą ważną funkcję urzędniczą w (...), tworzone przez nią utrudnienia w wykonywaniu jego funkcji oraz konflikt na tle wynajęcia świetlicy przez oskarżycielkę poza ustalonymi zasadami, jej negatywne potraktowanie H. D., co ostatecznie spowodowało rezygnację z funkcji członków (...) także 6-ciu wymienionych w piśmie osób. Przedmiotowe pismo zostało potraktowane przez (...) Ś. jako oficjalna rezygnacja oskarżonego z funkcji, w związku z którą zostanie wszczęta procedura wyboru nowego (...) ( vide pismo (...) z dnia 23.12.2015r. k. 53 akt). Z treści tego pisma wynika także, że podnoszona przez oskarżonego w inkryminowanym piśmie sprawa wynajmu świetlicy wiejskiej w B. będzie wyjaśniona przez dyrektora Gminnego Ośrodka (...), co oznacza, że tej części pisma z dnia 14.12.2015r. adresat - (...) - nadała stosowny tryb wyjaśniający, co przeczy argumentom apelującego, że pismo zostało potraktowane wyłącznie jako rezygnacja oskarżonego z funkcji. Przedmiotem zebrania wiejskiego w dniu 14 stycznia 2016r. w B. był wybór nowego sołtysa, oprócz mieszkańców wsi uczestniczyli w nim (...) jako przewodnicząca oraz 5 przedstawicieli (...) Ś.. Podczas zebrania oskarżony jako ustępujący sołtys składał sprawozdanie z działalności i - co wydaje się oczywiste - wyjaśniał przyczyny rezygnacji przez odczytanie pisma w całości, przy czym pismo odczytał w całości na polecenie (...) ( vide m. in. zeznania świadka J. S. k. 60 akt). Jak to wynika chociażby z zeznań tego świadka i z zapisów protokołu zebrania ( k. 63 akt) Wójt publicznie zanegowała zawarte w piśmie opinie oskarżonego o oskarżycielce. Pozostało zatem ocenić, czy zawarta w nim treść wyczerpuje ustawowe znamiona występku zniesławienia z art. 212 § 1 kk. W tym zakresie depozycje Sądu I instancji są trafne, bo opierają się o prawidłowo ustalony kontekst sytuacyjny inkryminowanego działania oskarżonego. Przyjęte fakty nie pozwalają na przypisanie oskarżonemu zamiaru działania przestępnego, umyślnego , polegającego na dążeniu do pomówienia oskarżycielki o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania stanowiska (...). Oskarżony rezygnując z wybieralnej funkcji sołtysa miał nie tylko prawo ale i moralny obowiązek wytłumaczenia się swoim wyborcom z decyzji o rezygnacji, działał w ramach przysługującego mu uprawnienia w trosce o dobro sołectwa, przedstawiając własną ocenę problemów i przeszkód uniemożliwiających jemu jak i innym członkom (...)wykonywanie funkcji. Jak wynika z treści rezygnacji, niemożność dalszego sprawowania funkcji uzasadniał długotrwałym skonfliktowaniem z oskarżycielką prywatną, będącą zarazem ważnym urzędnikiem gminnym. Jak to wyjaśniał na rozprawie, konflikt rozpoczął się w 2009r. na tle rozliczeń finansowych dożynek, opisywał incydenty w związku z ubieganiem się o mandat radnego i cytował negatywne wypowiedzi oskarżycielki o jego osobie, tj. że sprzeniewierzył pieniądze gminne, nie ma predyspozycji do pełnienia funkcji radnego, opisywał zdarzenie podczas którego z obraźliwym komentarzem w obecności świadków odmówiła podania mu ręki itd. ( k. 58-59 akt). Ten konflikt pomiędzy stronami był powszechnie znany, np. zeznał o tym świadek A. G. ( k. 59) . Opisywane przez świadków K. P., H. D.